Điện Kremlin phản hồi tin Thổ Nhĩ Kỳ chào bán S-400 để mua F-35

Theo Hãng tin Reuters, ngày 10-7, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov khẳng định Tổng thống Nga Vladimir Putin vẫn chào đón khả năng đạt mục tiêu tại Ukraine bằng con đường ngoại giao. Tuy nhiên Matxcơva đang mở rộng vùng đệm an ninh trên lãnh thổ Ukraine để đáp trả các hành động leo thang quân sự từ phía Kiev.

Ukraine càng đánh, Nga cũng càng đánh

Theo ông Peskov, ông Putin vẫn cho tiếp tục "chiến dịch quân sự đặc biệt" là vì ông nhận thấy phía Ukraine chưa thật sự có ý định đàm phán.

Bên cạnh đó, ông Peskov còn tố Ukraine thực hiện hành vi "leo thang khủng bố cực kỳ nguy hiểm" nhắm vào nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia đang do Nga kiểm soát.

Tuyên bố này được đưa ra một ngày sau khi Hãng tin Reuters dẫn ba nguồn thạo tin khẳng định các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (drone) gần đây của Ukraine nhắm vào nhà máy lọc dầu và cảng biển Nga đã củng cố quyết tâm tiếp tục chiến đấu của ông Putin.

Khái niệm "vùng đệm an ninh" lần đầu được ông Putin nhắc đến tháng 5-2025, khi ông ra lệnh thiết lập khu vực này sau khi Ukraine bất ngờ mở chiến dịch tiến công vùng Kursk của Nga hồi tháng 8-2024. 

Kể từ đó, ranh giới vùng đệm liên tục mở rộng sang nhiều khu vực ngoài bốn vùng Nga tuyên bố chủ quyền (Donetsk, Lugansk, Zaporzhizhia, Kherson).

Matxcơva chưa từng công bố rõ ràng về phạm vi hay tọa độ cụ thể của vùng đệm này. 

Trong chuyến thị sát một sở chỉ huy tiền phương hôm 3-7, ông Putin đã khẳng định việc thiết lập vùng đệm ở khu vực biên giới các vùng Kharkov, Sumy và Dnipropetrovsk "đang diễn ra đúng kế hoạch".

Khi ấy, ông Putin cũng nhấn mạnh Ukraine càng mải mê tấn công cơ sở năng lượng trong lãnh thổ Nga thì vùng đệm mà Nga thiết lập ở khu vực biên giới sẽ càng được mở rộng.

Ngày 9-7, ông Peskov chỉ trích việc Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nhận định Nga đang gặp khó khăn hơn trong phòng thủ không phận và Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng việc Kiev tăng cường tấn công các mục tiêu năng lượng Nga "có thể giúp đi đến hồi kết" cho cuộc chiến.

Ông Peskov gọi đây là "sự hiểu lầm" trong nội bộ chính quyền Mỹ, cảnh báo lập trường này chỉ khiến chiến sự có thể kéo dài hơn và buộc Nga phải thiết lập "một vùng đệm an ninh lớn hơn".

Nga - Thổ Nhĩ Kỳ đàm phán về số phận S-400

Cũng trong ngày 10-7, ông Peskov cho biết Matxcơva đang duy trì liên lạc với Thổ Nhĩ Kỳ về số phận các tổ hợp tên lửa phòng không S-400 do Ankara sở hữu, sau khi có thông tin nước này có thể bán lại số vũ khí trên cho một quốc gia vùng Vịnh.

Theo AFP, một cây bút bình luận của tờ Hurriyet (Thổ Nhĩ Kỳ) vừa tiết lộ Ankara có thể sớm công bố quyết định bán lại các tổ hợp S-400 nhằm thuyết phục Washington dỡ bỏ lệnh trừng phạt. 

Trả lời câu hỏi của báo chí về thông tin này, ông Peskov cho biết: "Đây là vấn đề hết sức nhạy cảm. Tuy nhiên, chúng tôi đã và đang duy trì liên lạc với phía Thổ Nhĩ Kỳ và sẽ tiếp tục như vậy".

Thổ Nhĩ Kỳ mua S-400 từ Nga vào năm 2017, giữa lúc quan hệ Ankara - Washington rạn nứt vì chiến sự Syria. Năm 2019, Mỹ thông báo loại Thổ Nhĩ Kỳ khỏi chương trình F-35 vì lo ngại an ninh.

Theo tuyên bố của Nhà Trắng và Lầu Năm Góc, F-35 không thể "cùng tồn tại" với một nền tảng thu thập tình báo của Nga như S-400, do lo ngại hệ thống radar này có thể giúp Nga nắm được năng lực tàng hình của dòng tiêm kích thế hệ mới này.

Đến năm 2020, Mỹ chính thức trừng phạt Ankara theo Đạo luật Chống lại các đối thủ của Mỹ thông qua trừng phạt (CAATSA). 

Đây là đạo luật nhắm vào Nga, Iran, Triều Tiên, cho phép trừng phạt bên thứ ba có giao dịch đáng kể với ngành quốc phòng - tình báo các nước trên. Quốc hội Mỹ sau đó còn ra luật cấm chuyển giao tiêm kích F-35 cho Thổ Nhĩ Kỳ trừ khi Nhà Trắng xác nhận nước này đã từ bỏ hoàn toàn các tổ hợp S-400.