Rách gân chóp xoay không thể tự lành, tùy mức độ tổn thương bác sĩ có thể chỉ định điều trị bảo tồn hoặc phẫu thuật.
Gân chóp xoay vai là tổ hợp 4 cơ gồm cơ dưới vai, cơ trên gai, cơ dưới gai và cơ tròn bé. Các cơ này phối hợp nhịp nhàng với nhau để giữ vững khớp vai, ngăn ngừa trật khớp và thực hiện các động tác xoay, nâng cao, rướn tay. Rách gân chóp xoay vai xảy ra khi bất kỳ cơ nào trong nhóm này bị rách một phần hoặc đứt toàn phần. Nguyên nhân do quá trình lão hóa tự nhiên của cơ thể (rách thoái hóa), va chạm mạnh hoặc tích lũy vi chấn thương trong thời gian dài.
ThS.BS.CKI Đào Duy An Duy, Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết rách gân chóp xoay là tình trạng phổ biến nhưng tỷ lệ tự lành rất thấp. Nếu không được can thiệp y tế, vết rách ngày càng rộng thêm, có thể gây suy giảm chức năng vai. Người bệnh còn có nguy cơ thoái hóa khớp vai sớm do khớp vai ngày càng mất vững.
Bác sĩ Duy đánh giá tình trạng phục hồi của người bệnh sau rách chóp xoay. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Tùy vào mức độ tổn thương, nhu cầu vận động của người bệnh và nhiều yếu tố khác mà bác sĩ có thể chỉ định điều trị bảo tồn hoặc phẫu thuật.
Trường hợp rách nhẹ hoặc không có tiền sử chấn thương rõ ràng, không có nhu cầu vận động cao, người bệnh có thể được điều trị bằng thuốc uống hoặc thuốc tiêm, tập vật lý trị liệu để giảm đau, cải thiện chức năng vai. Để đẩy nhanh tốc độ phục hồi, người bệnh nên kết hợp với chăm sóc tại nhà đúng cách như chườm lạnh, nghỉ ngơi đầy đủ, hạn chế vận động vai như đưa tay quá đầu hoặc mang vác nặng... Nếu cần thiết, bác sĩ có thể yêu cầu người bệnh mang đai bảo vệ khớp vai hoặc treo tay để tổn thương có thời gian lành lại.
Phẫu thuật được chỉ định trong các trường hợp rách chóp xoay do chấn thương mà trước đó chức năng khớp vai bình thường, vết rách to từ 3 cm trở lên, không đáp ứng điều trị bảo tồn và ảnh hưởng nhiều đến chất lượng cuộc sống...
Nội soi khớp vai là kỹ thuật được áp dụng trong đa số trường hợp tổn thương của chóp xoay. Bác sĩ tiếp cận vị trí cần phẫu thuật thông qua các lỗ nhỏ trên da thay vì phải mổ hở, giúp hạn chế lượng máu mất, bảo tồn tối đa mô lành và giảm nguy cơ nhiễm trùng. Phương pháp này có thể xử trí được cả những tổn thương ở vị trí sâu, khắc phục được tình trạng teo cơ delta (cơ bao phủ bên ngoài gân chóp xoay) của phương pháp mổ mở truyền thống.
Bác sĩ Duy (giữa) trong một ca phẫu thuật điều trị bệnh lý ở vai. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Rách gân chóp xoay thường diễn tiến âm thầm, nhiều trường hợp hoàn toàn không có triệu chứng ở giai đoạn đầu. Do lúc này các cơ và gân còn đủ khỏe, có thể bù trừ chức năng cho tổn thương nhỏ nên không ảnh hưởng nhiều đến khả năng vận động. Tuy nhiên theo thời gian, tổn thương tích lũy ngày càng nhiều, bắt đầu xuất hiện các triệu chứng như đau, nghe tiếng lạo xạo dưới mỏm cùng vai khi vận động chỏm xương cánh tay. Khớp vai và cánh tay bị hạn chế vận động, có thể cảm thấy vùng khớp vai yếu hẳn...
Bác sĩ Duy khuyến cáo, khi phát hiện các dấu hiệu trên, người bệnh nên sớm đi khám để được chẩn đoán chính xác bệnh lý và có phương pháp điều trị kịp thời, tránh biến chứng nguy hiểm.
Phi Hồng
