Có bố là triệu phú, nhưng Arthur Fery không sống trong nhung lụa, mà trải qua thời gian vất vả với nhiều chấn thương trước khi vào bán kết Wimbledon 2026.
*Fery - Zverev: 19h30 hôm nay 10/7, giờ Hà Nội.
Fery đang tạo nên một trong những câu chuyện kỳ lạ nhất lịch sử Wimbledon. Tay vợt đặc cách đại diện cho Anh, sinh tại Pháp, học đại học ở Mỹ và làm việc với một HLV Hà Lan. Tuần này, Fery đi tới bán kết Grand Slam sân cỏ khi chỉ đứng thứ 114 thế giới.
Với những người biết về hành trình của Fery, màn bứt phá ấy không hoàn toàn là điều từ trên trời rơi xuống. Trong những ngày qua tại Wimbledon, anh liên tục cứu những pha bóng không tưởng, rồi ăn mừng bằng tiếng hét đầy thách thức. Nước chủ nhà đang đặt toàn bộ hy vọng vào một gương mặt mới và lớn lên chỉ cách All England Club, nơi tổ chức Wimbledon, khoảng năm phút di chuyển.
Hôm nay, Fery sẽ gặp nhà vô địch Roland Garros Alexander Zverev ở bán kết - trận đấu lớn nhất trong sự nghiệp của anh. Với tay vợt 23 tuổi, Wimbledon không chỉ là một giải Grand Slam. Đó là nơi anh lớn lên, đi học, tập luyện và dần hình thành giấc mơ tennis.
Fery mừng chiến thắng trước Cobolli, ở tứ kết Wimbledon trên sân Trung tâm, tổ hợp All England Club, London, Anh hôm 6/7. Ảnh: AP
Fery sinh tại Sevres, một vùng ngoại ô phía tây nam Paris, cách địa điểm tổ chức Roland Garros khoảng 20 phút lái xe. Fery nói tiếng Pháp trôi chảy như tiếng Anh. Mẹ anh Olivia Fery, tên thời con gái là Gravereaux, từng là tay vợt chuyên nghiệp, dự Roland Garros 1991 và khoác áo Pháp ở giải đồng đội nữ danh giá Fed Cup, nay mang tên Billie Jean King Cup.
Cha anh, Loic Fery, nằm trong top 500 doanh nhân giàu có nhất tại Pháp, gây dựng tên tuổi nhờ đầu tư tư nhân và quản lý quỹ phòng hộ, sở hữu khối tài sản hơn 350 triệu USD. Năm 2009, ông bước vào thể thao khi mua CLB bóng đá Lorient ở hạng Nhì Pháp. Sau này, Lorient được ông chủ Bournemouth Bill Foley tiếp quản, Loic Fery vẫn giữ vai trò Chủ tịch đội bóng tại Ligue 1.
Gia đình chuyển tới Wimbledon sinh sống lúc Fery còn nhỏ, sau đó chàng trai này theo học King’s College, một trường tư ở khu vực này, nơi học phí hiện lên tới 16.000 USD mỗi kỳ. Anh từng đại diện cho Pháp thi đấu ở cấp độ U12, với mẹ đồng hành ở các giải trẻ.
Tuy nhiên, khi phải chọn màu cờ sẽ chơi khi lên chuyên nghiệp, Fery nói anh "không có quyết định nào phải cân nhắc" trong việc gắn bó với Vương quốc Anh. Fery nhận được hỗ trợ từ Hiệp hội quần vợt Anh (LTA), tập luyện ở Trung tâm quần vợt quốc gia tại Roehampton, chỉ cách Wimbledon một quãng lái xe ngắn.
"Tôi đã trưởng thành nhờ hệ thống tại đây", Fery nói. "Thực sự không có lăn tăn nào cả".
Cảm hứng từ mẹ và bầu không khí Wimbledon hằng năm càng làm Fery thêm yêu quần vợt. Fery cũng cho biết cha mẹ khuyến khích anh ở lại trường và hoàn thành chuyện học hành, trong khi nhiều bạn cùng lứa đã bắt đầu tập trung hoàn toàn vào tennis từ tuổi 14. Fery xem đó là quyết định quan trọng.
"Cả bố lẫn mẹ đều góp phần vào sự phát triển của tôi với tư cách một tay vợt", Fery nói thêm. "Kinh nghiệm từ mẹ, cộng với việc bố cũng hiểu thể thao, giúp tôi rất nhiều trong những quyết định then chốt".
Tại Wimbledon, một số tờ báo Pháp bắt đầu xem Fery như niềm hy vọng cuối cùng của họ, nhất là lúc nội dung đơn không còn tay vợt Pháp nào sau khi Arthur Rinderknech thua Novak Djokovic ở vòng ba. Fery đón nhận điều đó với thái độ nhẹ nhàng.
"Cá nhân tôi cảm nhận mình rất Anh, và đã thấy như vậy từ lâu", Fery nói bằng tiếng Pháp. "Tất nhiên tôi có mối liên hệ mạnh mẽ với Pháp. Gia đình và nhiều thứ khác nữa. Vì vậy, tôi cũng vui khi người Pháp xem tôi là một trong số họ".
Dù vậy, nếu phải gọi đâu là giải đấu quê nhà của Fery, câu trả lời không cần tranh luận. Cha anh, Loic, nói với nhật báo thể thao Pháp L’Equipe rằng con trai mình là "một cậu bé Wimbledon đích thực".
Fery đánh trái tay trong trận gặp Cobolli, ở tứ kết Wimbledon trên sân Trung tâm, tổ hợp All England Club, London, Anh hôm 6/7. Ảnh: AP
Khi bước sang tuổi 18, Fery chưa cảm thấy sẵn sàng để chuyển sang thi đấu chuyên nghiệp toàn thời gian. Anh chọn học đại học ở Mỹ, xem đó như giai đoạn chuyển tiếp cần thiết giữa tennis trẻ và ATP Tour, đồng thời cũng là phương án dự phòng nếu sự nghiệp quần vợt không như mong muốn. Stanford là một trong những trường danh giá nhất nước Mỹ, đáp ứng đúng điều Fery cần: môi trường học thuật mạnh, cùng hệ thống tennis đủ tốt để giúp anh phát triển.
Fery nhập học năm 2020, thời điểm Covid-19 vẫn bao phủ thế giới. Anh theo ngành khoa học, công nghệ và xã hội. Trong ba năm tại Stanford, Fery vươn lên thành tay vợt đại học số một nước Mỹ, và là sinh viên Stanford đầu tiên làm được điều đó kể từ huyền thoại đôi nam Bob Bryan.
Paul Goldstein, Giám đốc chương trình tennis nam Stanford, nhớ Fery như một chàng trai trưởng thành vượt tuổi. Ông nói Fery không hề nao núng khi rời nhà và luôn háo hức học hỏi cả trong lẫn ngoài sân đấu. Theo đánh giá của ông Goldstein, Fery là chàng trai trẻ cực kỳ chín chắn, điềm tĩnh và luôn kiểm soát tốt hành vi.
"Học đại học giúp tôi trưởng thành, cho tôi thêm thời gian mà không đi kèm quá nhiều áp lực", Fery nói. Goldstein thì nhận xét Fery rất cởi mở với các cách tiếp cận mới. Tại đại học, anh không chỉ chăm chút vào cú đánh, mà còn coi trọng việc tập thể lực và rèn giũa tâm lý.
Fery rời Stanford năm 2023 trong trạng thái "khao khát thể hiện và sẵn sàng ghi dấu ấn tại ATP Tour" theo cách nói của anh. Nhưng những chấn thương đầu tiên khiến anh phải chậm lại. Fery bị bầm xương ở cánh tay, vấn đề tương tự hiện đang ảnh hưởng tới Jack Draper, cựu số bốn thế giới của Anh. Đó là giai đoạn rất khó chịu với Fery khi tay vợt sinh năm 2002 liên tục rơi vào vòng xoáy thi đấu rồi chấn thương.
Tháng 4 và tháng 5 năm ngoái, Fery lần lượt rút lui vì chấn thương ở các giải Futures tại Ai Cập và Hy Lạp, cấp đấu dưới cả ATP Challenger. Khi đó, HLV Hà Lan Jeroen Benard đang đi cùng Fery trong giai đoạn thử việc, bên cạnh người cố vấn lâu năm Benoit Foucher.
Dù Fery liên tục gặp vấn đề thể trạng, Benard vẫn đặt niềm tin vào học trò. Điều khiến Benard đặc biệt chú ý là cú trái tay của Fery. Ông gọi đó là cú đánh "phi thường", từ cách đọc quỹ đạo, cách đặt chân cho tới khả năng tiến lên xử lý và thời điểm chạm bóng.
Tại Wimbledon năm ngoái, Fery gây tiếng vang khi loại hạt giống số 20 Alexei Popyrin ở vòng một. Đến tháng Một năm nay, anh và Benard có bước đột phá lớn đầu tiên cùng nhau khi vượt qua vòng loại Australia Mở rộng, rồi hạ hạt giống số 20 Flavio Cobolli ở vòng chính. Thú vị ở chỗ, Cobolli cũng chính là bại tướng của Fery tại tứ kết Wimbledon năm nay.
"Mỗi lần bắt đầu chơi tốt, cậu ấy lại chấn thương", Benard nói những chấn thương dai dẳng vẫn đeo bám Fery. Ông Benard khuyên Fery thay đổi động tác giao bóng vì đây có thể là nguyên nhân gây vấn đề. Một chuyên gia cơ sinh học được mời vào đội, và quy trình giao bóng được điều chỉnh.
"Rõ ràng sự thay đổi đang có tác dụng", Benard nói. "Vì cậu ấy không còn đau nữa".
Với chiều cao 1m75, Fery đã quen với việc phải tìm nhiều cách khác nhau để thắng. Anh đánh bóng nặng, nhưng hiếm khi có thể đè bẹp đối thủ bằng sức mạnh thuần túy. Vì vậy, Fery dùng tốc độ để vào vị trí sớm, đánh bóng nhanh, rồi tiến lên lưới kết thúc điểm. Anh cắt, bỏ nhỏ, đổi nhịp liên tục, thay vì chỉ dùng lực đánh bạt.
Lối chơi ấy đòi hỏi sự táo bạo và niềm tin lớn. Benard cho rằng Fery thích áp lực, và đó là phẩm chất không phải ai sinh ra ở vạch đích cũng có. Hành trình của Fery tại Wimbledon năm nay có hai lần anh bị dẫn ở set bốn, nhưng vẫn lội ngược dòng.
Fery cứu bóng trong trận gặp Dimitrov, ở vòng bốn Wimbledon trên sân Trung tâm, tổ hợp All England Club, London, Anh hôm 6/7. Ảnh: Reuters
Tại Wimbledon, trên sân khấu lớn nhất nhưng lại chỉ cách căn nhà thời thơ ấu năm phút, các mảnh ghép trong lối chơi và hành trình đa sắc của Fery cùng lúc được ráp lại. Anh trở thành tay vợt nam thứ năm của nước Anh trong kỷ nguyên Mở vào bán kết Wimbledon, và là tay vợt đặc cách thứ hai làm được điều đó sau nhà vô địch năm 2001 Goran Ivanisevic. Vào giải với vị trí 114 thế giới, Fery cũng là tay vợt có thứ bậc thấp nhất đi đến bán kết Wimbledon trong 25 năm.
Wimbledon đặc biệt coi trọng bản sắc và nét truyền thống, vì thế những câu chuyện đậm màu sắc bản địa càng được thích thú, nhất là khi nội dung xuất hiện từ một tay vợt đặc cách. Nhưng Fery không phải hình mẫu "cây nhà lá vườn" theo nghĩa đen. Anh là sản phẩm của Paris, Wimbledon, Stanford, Roehampton, một gia đình hiểu thể thao, từng tu luyện ở đại học Mỹ, và được tôi luyện sau những tháng ngày chấn thương buộc phải chỉnh lại từng chi tiết nhỏ trong chuyển động cơ thể.
Chính sự pha trộn ấy làm câu chuyện Fery thú vị hơn. Một tay vợt hết mình cảm thấy rất Anh, khiến báo chí Pháp nhận làm người nhà, rồi chuẩn bị gặp nhà vô địch Roland Garros để tranh vé vào chung kết Wimbledon.
Với Fery, hành trình tới bán kết không đi theo đường thẳng. Nhưng đôi khi, những con đường vòng mấp mô như của anh lại tạo ra một tay vợt khó đoán hơn, lì lợm hơn và đáng xem hơn.
Vy Anh
