Tôi mới biết mắc bệnh tiểu đường type 2, bác sĩ khuyên giảm cân. Tôi nên ăn uống thế nào để đường huyết ổn định và không tăng cân? (Hoàng Dung, Đồng Nai)
Trả lời:
Bệnh tiểu đường type 2 làm giảm độ nhạy cảm của các tế bào trong cơ thể với insulin, dễ dẫn đến thừa cân, béo phì. Chế độ ăn hợp lý là yếu tố quan trọng giúp kiểm soát lượng đường trong máu, nhất là với người tiểu đường bị thừa cân. Tuy nhiên, bạn không nên ăn kiêng quá khắt khe, thay vào đó cần bổ sung cân bằng đủ nhóm chất.
Các nhóm chất cần trong thực đơn giảm cân của người tiểu đường bao gồm:
Carb (tinh bột) là nguồn năng lượng chính cho cơ thể. Đối với người tiểu đường thừa cân, các thực phẩm chứa carb được khuyên dùng gồm khoai lang, ngũ cốc nguyên hạt, ngũ cốc nguyên cám, gạo lứt, các loại đậu. Nhóm thực phẩm này ít đường, giàu chất xơ.
Chất xơ từ rau củ quả không thể thiếu trong thực đơn giảm cân cho người tiểu đường. Đa số các rau củ quả đều ít tinh bột và đường, giàu chất xơ, giúp tiêu hóa chậm, đưa đường vào máu từ từ đồng thời hỗ trợ tăng cảm giác no lâu. Một số loại rau củ tốt cho người tiểu đường như các loại cải, súp lơ, cà rốt, bí xanh, ớt chuông, nấm, đậu...
Rau xanh giúp giảm cân, hỗ trợ ổn định đường huyết. Ảnh: Đức Hạnh
Protein (đạm) đóng vai trò quan trọng trong quá trình xây dựng cơ bắp. Trong thực đơn giảm cân, người tiểu đường nên ưu tiên protein thay vì carb. Các thực phẩm chứa protein thường chứa lượng đường thấp, đồng thời còn giúp tạo cảm giác no lâu. Các thực phẩm giàu protein gồm thịt (bỏ da), trứng, các loại hải sản, đậu Hà Lan, sữa ít đường và tách béo.
Lipid (chất béo) cần ưu tiên sử dụng để vừa giảm cân vừa ổn định đường huyết gồm dầu bơ, dầu cá, dầu oliu. Thay vì lựa chọn chất béo từ động vật, bạn nên chọn chất béo không bão hòa để góp phần giảm viêm, ngăn tích trữ mỡ.
Chế độ giảm cân cho người bệnh tiểu đường type 2 cần đảm bảo ăn đúng giờ, tuân thủ số lượng các bữa ăn trong ngày, hạn chế các bữa ăn vặt. Quản lý lượng calo nạp vào luôn thấp hơn lượng calo tiêu thụ nhưng không nên ăn quá ít hoặc bỏ bữa.
Bạn nên tránh các loại đồ ăn được chế biến kỹ, hầm nhừ, xay nhuyễn, đồ chiên nướng, chế biến sẵn, thực phẩm đóng gói... vì làm tăng đường huyết nhanh hơn sau khi sử dụng. Bạn hạn chế ăn vào buổi tối muộn, ăn khuya; nên thường xuyên vận động để hạn chế tích mỡ thừa, bổ sung insulin theo chỉ dẫn của bác sĩ.
Giảm 5% trọng lượng cơ thể có thể cải thiện tình trạng kháng insulin, giảm nguy cơ mắc các biến chứng nghiêm trọng như bệnh tim, đột quỵ cũng như giúp kiểm soát bệnh tiểu đường.
Bác sĩ Võ Trần Như Thảo
Đơn vị Nội tiết - Đái tháo đường
Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh nội tiết tại đây để bác sĩ giải đáp
