Lãnh đạo Sở Y tế TP.HCM khảo sát thực trạng công tác chăm sóc sức khỏe trẻ khuyết tật tại Trung tâm Bảo trợ trẻ tàn tật, mồ côi Thị Nghè - Ảnh: Sở Y tế TP.HCM cung cấp
Là nơi chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ khuyết tật nặng, thiểu năng trí tuệ và mắc nhiều bệnh lý, Trung tâm Bảo trợ trẻ tàn tật, mồ côi Thị Nghè (TP.HCM) hiện đang nuôi dưỡng hơn 300 trẻ.
Bà Nguyễn Lý Ngọc Thu - Giám đốc trung tâm - cho biết trong hơn 300 trẻ này có khoảng 150 trẻ không thể tự di chuyển. Mọi sinh hoạt và việc đưa đi khám, điều trị đều cần sự hỗ trợ hoàn toàn từ nhân viên chăm sóc.
Theo bà Thu, việc đưa một trẻ đến bệnh viện khám chữa bệnh là cả một quá trình rất vất vả. Nhiều em phải được hai nhân viên khiêng từ phòng ra xe, đến bệnh viện lại tiếp tục khiêng xuống để di chuyển vào khu vực khám. Thậm chí có trẻ không thể ngồi xe lăn mà phải nằm hoàn toàn.
Trong khi đó, nhân sự chăm sóc tại trung tâm luôn trong tình trạng thiếu hụt, phải luân phiên trực 24/24 giờ như người thân trong gia đình.
Khó khăn càng chồng chất khi trung tâm không có bác sĩ thường trực. Việc tuyển dụng bác sĩ nhiều năm qua rất khó khăn, có thời điểm hai năm liên tiếp không tuyển được người.
Ngay cả khi tuyển được bác sĩ, phạm vi hành nghề cũng không thể bao quát hết các bệnh lý phức tạp của trẻ như tăng huyết áp, đái tháo đường, động kinh, rối loạn tâm thần...
Theo bà Thu, mô hình bác sĩ từ các bệnh viện đến khám, theo dõi sức khỏe định kỳ ngay tại cơ sở thời gian qua đã giúp giảm đáng kể áp lực cho cả người chăm sóc lẫn người bệnh. Trẻ không phải di chuyển, không phải chờ đợi nhiều giờ tại bệnh viện, đồng thời trung tâm cũng không phải huy động lượng lớn nhân sự đi theo hỗ trợ.
"Nếu buộc tất cả trẻ phải đến bệnh viện khám thay vì được bác sĩ đến tận nơi theo quy định hiện nay, chúng tôi sẽ gặp rất nhiều khó khăn. Không chỉ thiếu nhân lực mà sức khỏe của các em cũng bị ảnh hưởng do quá trình di chuyển, chờ đợi và thay đổi môi trường", bà Thu nghẹn ngào nói.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, ông Nguyễn Tường Duy - Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ xã hội TP.HCM - cho biết hiện đơn vị đang quản lý hàng trăm người, từ trẻ em đến người cao tuổi, người lang thang, không nơi nương tựa, trong đó có nhiều trường hợp mắc bệnh nặng như lao, HIV, rối loạn tâm thần.
Đây là đơn vị tuyến đầu, tiếp nhận đa dạng đối tượng. Sau khi sức khỏe thể chất và tinh thần ổn định, họ sẽ được phân loại, chuyển đến các cơ sở chuyên biệt phù hợp để tiếp tục nuôi dưỡng lâu dài.
Thực tế phần lớn những người yếu thế được tiếp nhận từng sống lang thang, không nhà cửa, thân nhân. Nhiều người từ khi sinh ra đến lúc vào trung tâm chưa từng được khám bệnh tại bệnh viện.
Trước đây, nhiều trường hợp ngồi xe lăn, khi đi khám bệnh phải đưa đi bằng xe cấp cứu cùng đội ngũ nhân viên y tế.
Từ tháng 5-2025, Bệnh viện An Bình (TP.HCM) đã chính thức hỗ trợ toàn diện cho Trung tâm Bảo trợ xã hội thành phố. Mỗi tháng, bệnh viện cử 20-30 bác sĩ, điều dưỡng đến khám sức khỏe toàn diện cho toàn bộ đối tượng; đồng thời hỗ trợ đào tạo, tập huấn chuyên môn cho đội ngũ y tế tại chỗ.
Khi bác sĩ bệnh viện đến khám, nhiều người đã không kiềm được cảm xúc bật khóc vì họ chưa từng được thăm khám chu đáo. Riêng những ca bệnh vượt quá khả năng điều trị tại chỗ được chuyển tuyến kịp thời.
Việc phối hợp trực tiếp với Bệnh viện An Bình giúp rút ngắn quy trình, nâng cao hiệu quả khám, chữa bệnh, đảm bảo công bằng, giúp người yếu thế không bị bỏ lại phía sau.
Cũng theo ông Duy, trong thời gian sắp tới, để đảm bảo cho hoạt động khám chữa bệnh BHYT tại trung tâm, đơn vị đang chuẩn bị thành lập phòng khám và ký kết bảo hiểm y tế.
Mới đây, Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã có văn bản gửi đến Bảo hiểm xã hội TP.HCM sau khi cơ quan này gửi công văn xin ý kiến về việc hướng dẫn tổ chức khám chữa bệnh bảo hiểm y tế tại Trung tâm Bảo trợ xã hội trên địa bàn TP.
Bảo hiểm xã hội Việt Nam kết luận, theo Luật Bảo hiểm y tế (điểm a khoản 1, điều 21), điều 50 Luật Khám bệnh, chữa bệnh số 15/2023/QH15, chưa có cơ sở thanh toán từ quỹ bảo hiểm y tế đối với trường hợp khám bệnh, chữa bệnh lưu động, cụ thể là tại các trung tâm bảo trợ xã hội.
Lãnh đạo Sở Y tế TP.HCM cho rằng nếu những vướng mắc này không sớm được tháo gỡ, người chịu thiệt thòi nhiều nhất sẽ chính là người cao tuổi, người khuyết tật, người mắc bệnh tâm thần, người thuộc diện bảo trợ xã hội và những người không còn khả năng tự đến cơ sở khám chữa bệnh.
