Chính phủ đề xuất tăng hơn 86.000 tỉ đồng cho dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng

Sáng 6-8, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh thừa ủy quyền của Thủ tướng trình Quốc hội tờ trình về điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Đề xuất bổ sung đoạn tuyến đường sắt từ Yên Viên đến Gia Lâm dài khoảng 8,4km

Chính phủ nhấn mạnh sự cần thiết điều chỉnh do sáp nhập các tỉnh, điều chỉnh mục tiêu tăng trưởng 2 con số. Tuyên bố chung Việt Nam - Trung Quốc tháng 4-2026 với nhiều điểm mới, thúc đẩy vận tải liên vận quốc tế bằng đường sắt.

Đặc biệt, một số dự án lớn nằm trong khu vực có tuyến đường sắt đi qua mới được bổ sung quy hoạch và triển khai thực hiện tác động đến dự án.

Để bảo đảm vận tải liên vận quốc tế, trên cơ sở đánh giá một cách khoa học, Chính phủ đã thống nhất áp dụng hệ thống tiêu chuẩn của Trung Quốc.

Theo Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh, Chính phủ đề xuất bổ sung đoạn tuyến đường sắt từ Yên Viên đến Gia Lâm, dài khoảng 8,4km.

Dự án điều chỉnh tên gọi đoạn tuyến Nam Hải Phòng - Lạch Huyện từ tuyến chính thành tuyến nhánh để phù hợp với Quy hoạch mạng lưới đường sắt quốc gia mới được điều chỉnh và phương án tổ chức khai thác vận tải.

Bổ sung 2 nhánh kết nối hệ thống đường sắt hiện hữu vào các ga của tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Điều chỉnh quy mô đoạn ga Bắc Hồng đến ga Nam Hải Phòng từ phân kỳ đầu tư đường đơn thành đầu tư hoàn thiện đường đôi.

Theo đó kết quả cập nhật dự báo cho thấy chỉ đến năm 2045 đã phải đầu tư mở rộng đưa vào khai thác tuyến đường đôi, đến năm 2041 sẽ phải triển khai đầu tư nâng cấp lên đường đôi và năm 2038 sẽ phải làm thủ tục chuẩn bị.

Dự án điều chỉnh loại hình sức kéo trên các tuyến nhánh nối cảng biển. Để phát huy tối đa hiệu quả dự án, Chính phủ đề xuất các tuyến nhánh không sử dụng sức kéo điện mà sử dụng các đầu máy diesel đã có trong chủ trương đầu tư được phê duyệt; dự kiến đến năm 2045 sẽ chuyển sang sử dụng đầu máy năng lượng sạch.

Trên cơ sở cập nhật phạm vi, quy mô, khối lượng, đơn giá, tỉ giá và chính sách, sơ bộ tổng mức đầu tư dự án 289.339 tỉ đồng, tăng 86.108 tỉ đồng so với sơ bộ tổng mức đầu tư được Quốc hội phê duyệt.

Đề nghị tiếp tục rà soát, đối chiếu suất đầu tư, cơ cấu chi phí

Thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi nêu rõ Ủy ban cơ bản thống nhất sự cần thiết điều chỉnh chủ trương dự án.

Song lưu ý cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện số liệu khảo sát, phương án kỹ thuật, công nghệ, tổng mức đầu tư, nguồn vốn, nhu cầu sử dụng đất nhằm bảo đảm tính khả thi, hạn chế tối đa việc phải tiếp tục điều chỉnh trong quá trình triển khai dự án.

Cơ quan thẩm tra cũng cho rằng việc đầu tư hoàn thiện đường đôi ngay trong giai đoạn 2026 - 2030 làm tăng đáng kể tổng mức đầu tư và nhu cầu bố trí vốn đầu tư công của dự án trong khi nhu cầu nguồn lực cho các dự án quan trọng quốc gia khác trong cùng giai đoạn rất lớn.

Do đó đề nghị tiếp tục rà soát, đánh giá tác động đến khả năng cân đối nguồn lực đầu tư công, làm cơ sở để Quốc hội xem xét, lựa chọn phương án đầu tư, bảo đảm sử dụng hiệu quả nguồn lực của Nhà nước.

Cơ quan thẩm tra cũng nhận thấy dự kiến tổng mức đầu tư điều chỉnh tăng rất lớn so với chủ trương đầu tư đã được Quốc hội quyết định.

Do đó đề nghị tiếp tục rà soát, đối chiếu suất đầu tư, cơ cấu chi phí và tổng mức đầu tư với các dự án đường sắt có điều kiện tương đồng trong khu vực và trên thế giới để làm rõ hơn cơ sở xác định tổng mức đầu tư của dự án, có phương án huy động vốn phù hợp.