Chủ tịch Hiệp hội Du lịch ĐBSCL chỉ 'lỗ hổng' sau vụ lật ca nô tại Phú Quốc

Liên quan đến vụ lật ca nô làm 15 du khách tử vong tại đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang, ngày 15-7, Báo điện tử Tuổi Trẻ đã có trao đổi với ông Trần Việt Phường, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Đồng bằng sông Cửu Long, về việc bảo đảm an toàn đối với các hoạt động đưa khách tham quan bằng phương tiện đường thủy.

* Theo ông, đâu là những "lỗ hổng" trong công tác bảo đảm an toàn đối với các hoạt động đưa khách tham quan bằng ca nô, tàu cao tốc hoặc phương tiện đường thủy cần sớm được khắc phục?

- Qua vụ việc đau lòng vừa xảy ra tại Phú Quốc có thể thấy công tác bảo đảm an toàn trong hoạt động vận tải khách du lịch đường thủy vẫn còn những khoảng trống. Điều quan trọng nhất là không để an toàn chỉ dừng ở việc đáp ứng quy định trên giấy tờ, mà phải trở thành tiêu chí hàng đầu trong quá trình khai thác.

Một trong những vấn đề cần quan tâm là việc kiểm tra điều kiện an toàn của phương tiện trước mỗi chuyến đi phải được thực hiện nghiêm túc và thường xuyên hơn. 

Việc theo dõi, cập nhật diễn biến thời tiết để quyết định có cho phương tiện xuất bến hay không cần được thực hiện chặt chẽ, bởi thời tiết trên biển có thể thay đổi rất nhanh.

Ngoài ra, công tác hướng dẫn an toàn cho du khách trước khi khởi hành ở một số nơi vẫn chưa được chú trọng đúng mức. 

Du khách cần được phổ biến cách sử dụng áo phao, vị trí các thiết bị cứu sinh, kỹ năng xử lý khi xảy ra sự cố và phải được yêu cầu mặc áo phao đúng quy định trong suốt hành trình khi cần thiết.

Đối với đội ngũ thuyền trưởng, thuyền viên và nhân viên phục vụ, ngoài chuyên môn điều khiển phương tiện, cần được đào tạo, bồi dưỡng định kỳ về kỹ năng cứu hộ, cứu nạn, sơ cấp cứu và xử lý tình huống khẩn cấp. 

Các doanh nghiệp kinh doanh du lịch cũng phải xây dựng quy trình quản lý rủi ro rõ ràng, không vì áp lực phục vụ khách hoặc doanh thu mà xem nhẹ các yếu tố an toàn.

* Có nhiều kiến nghị cần nghiên cứu lại sự phù hợp của ca nô tiêu chuẩn SB (có mui bịt kín) chở khách trên biển, đảo. Quan điểm của ông thế nào?

- Kiến nghị trên cần được các cơ quan chuyên môn nghiêm túc xem xét trên cơ sở khoa học và thực tiễn vận hành. 

Việc đánh giá sự phù hợp của ca nô tiêu chuẩn SB (có mui bịt kín) không chỉ dựa vào thiết kế ca nô, mà còn phải tính đến điều kiện sóng gió, luồng tuyến, mục đích khai thác và các yêu cầu an toàn. 

Nếu phát hiện những bất cập có thể làm gia tăng rủi ro, cần sớm rà soát, điều chỉnh tiêu chuẩn kỹ thuật hoặc quy định khai thác nhằm bảo đảm an toàn tuyệt đối cho hành khách.

* Hiệp hội Du lịch Đồng bằng sông Cửu Long có khuyến nghị gì đối với doanh nghiệp lữ hành, đơn vị vận chuyển để xây dựng môi trường du lịch sông nước, biển, đảo an toàn, tạo niềm tin cho du khách trong và ngoài nước?

- Trước hết, mỗi doanh nghiệp lữ hành và đơn vị vận chuyển cần xác định an toàn là yếu tố cốt lõi, là nền tảng của chất lượng dịch vụ và uy tín thương hiệu. Không nên vì chạy theo số lượng khách hay lợi nhuận mà bỏ qua các quy trình kiểm tra an toàn hoặc chủ quan trước những diễn biến bất thường của thời tiết.

Đối với doanh nghiệp lữ hành, cần lựa chọn các đối tác vận chuyển đáp ứng đầy đủ điều kiện hoạt động, phương tiện được đăng kiểm, bảo dưỡng định kỳ và có đầy đủ trang thiết bị cứu sinh theo quy định. 

Cần xây dựng quy trình đánh giá rủi ro đối với từng chương trình du lịch, thường xuyên cập nhật thông tin thời tiết, chủ động điều chỉnh lịch trình hoặc tạm dừng khai thác khi điều kiện không bảo đảm an toàn.

Các đơn vị vận chuyển phải chấp hành nghiêm các quy định về số lượng hành khách, tuyệt đối không chở quá tải; kiểm tra kỹ tình trạng kỹ thuật của phương tiện trước khi xuất bến; trang bị đầy đủ áo phao, phao cứu sinh, thiết bị liên lạc và hướng dẫn hành khách các kỹ năng cần thiết trước khi khởi hành. 

Đội ngũ thuyền trưởng, thuyền viên cũng cần được đào tạo, tập huấn định kỳ về nghiệp vụ cứu hộ, cứu nạn và xử lý các tình huống khẩn cấp trên sông, trên biển.

* Dưới tác động của vụ lật ca nô làm 15 du khách tử vong tại Phú Quốc, theo ông, ngành du lịch ĐBSCL cần điều chỉnh chiến lược quảng bá và phát triển sản phẩm du lịch biển, đảo như thế nào để vừa đảm bảo khai thác được tiềm năng, vừa kiểm soát tốt các rủi ro thiên tai và tai nạn?

- Vụ tai nạn đặc biệt nghiêm trọng tại Phú Quốc là lời cảnh báo để toàn ngành du lịch nhìn nhận lại công tác quản trị rủi ro trong hoạt động du lịch biển, đảo. 

Nhưng đây không phải là lý do để chúng ta e ngại hoặc hạn chế phát triển loại hình du lịch giàu tiềm năng này. Điều cần thay đổi là cách tiếp cận, từ phát triển theo hướng khai thác tài nguyên sang phát triển dựa trên các tiêu chí an toàn, chất lượng và bền vững.

Đối với Đồng bằng sông Cửu Long, lợi thế về biển, đảo, sông nước vẫn rất lớn và cần tiếp tục được khai thác. Tuy nhiên trong chiến lược quảng bá, bên cạnh việc giới thiệu cảnh quan, trải nghiệm và văn hóa bản địa, cần nhấn mạnh hình ảnh điểm đến an toàn, chuyên nghiệp, có hệ thống quản lý rủi ro và dịch vụ đạt chuẩn. Đây cũng là yếu tố ngày càng được du khách, đặc biệt là khách quốc tế, quan tâm khi lựa chọn điểm đến.

Các địa phương cần đầu tư đồng bộ hạ tầng phục vụ du lịch đường thủy, từ bến cảng, khu neo đậu, hệ thống thông tin thời tiết đến phương án cứu hộ, cứu nạn. 

Cần xây dựng quy trình ứng phó với các tình huống khẩn cấp, tổ chức diễn tập định kỳ và tăng cường kiểm tra việc chấp hành các quy định về an toàn đối với doanh nghiệp vận tải, lữ hành và các phương tiện đưa khách tham quan.

Về phía doanh nghiệp, cần chủ động ứng dụng công nghệ trong quản lý hành trình, theo dõi diễn biến thời tiết, xây dựng các kịch bản ứng phó rủi ro và sẵn sàng điều chỉnh hoặc hủy tour khi điều kiện không bảo đảm. Không nên xem việc tạm dừng khai thác trong điều kiện thời tiết xấu là thiệt hại, mà đó chính là cách bảo vệ tính mạng du khách và gìn giữ uy tín của điểm đến.