Tổng thống Mỹ Donald Trump đến Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ để dự Hội nghị thượng đỉnh NATO trên chuyên cơ Air Force One hôm 7-7 - Ảnh: AFP
Hôm 9-7, Tổng thống Mỹ Donald Trump gây bất ngờ khi rời Thổ Nhĩ Kỳ trên chuyên cơ Không lực Một (Air Force One) cũ, thay vì trên chiếc Boeing 747-8 do Qatar tặng mà ông sử dụng để đến Ankara.
Việc này đã làm dấy lên những câu hỏi về mức độ an toàn của chiếc chuyên cơ mới. Ngoài tổng thống, trên chuyên cơ còn chở đoàn tháp tùng đông đảo gồm các nhân viên Nhà Trắng, mật vụ, phóng viên và khách mời.
Lo ngại rủi ro
Chiếc Boeing 747-8 nêu trên được Qatar tặng Mỹ trong lúc Washington vẫn chờ Boeing hoàn thiện hai chiếc Air Force One thế hệ mới. Chính quyền ông Trump đã yêu cầu đẩy nhanh việc cải tạo để sớm đưa máy bay này vào sử dụng.
Theo tờ New York Times, các quan chức nắm được thông tin về quá trình cải tạo cho biết chiếc Boeing 747-8 do Qatar tặng chưa được trang bị đầy đủ các hệ thống phòng thủ như Air Force One truyền thống, trong đó có năng lực phòng vệ trước tên lửa.
Cựu Bộ trưởng Không quân Mỹ Frank Kendall và ông Andrew P. Hunter - cựu trợ lý Bộ trưởng Không quân phụ trách chương trình Air Force One dưới thời Tổng thống Joe Biden - đều tỏ ra bất ngờ khi thấy ông Trump sử dụng chiếc máy bay do Qatar tặng để đến Thổ Nhĩ Kỳ.
Thổ Nhĩ Kỳ giáp với Iran - nước đang có xung đột lớn với Mỹ, do đó được đánh giá là điểm đến tiềm ẩn nhiều rủi ro an ninh.
Họ cho rằng do tiến độ gấp gáp nên máy bay do Qatar tặng không được lắp đặt đầy đủ các hệ thống an ninh như trên một chuyên cơ tổng thống hoàn chỉnh.
Một cựu quan chức không quân Mỹ đề nghị không nêu tên cho biết các bộ phận của hệ thống phòng thủ tên lửa có thể được nhìn thấy dưới cánh và đuôi của chuyên cơ Air Force One cũ, tuy nhiên lại không xuất hiện trên những bức ảnh công khai chụp chiếc Boeing 747 của Qatar.
Dù hiếm khi phải sử dụng, hệ thống phòng thủ tên lửa trên Air Force One luôn được xem là một trong những yếu tố bảo vệ quan trọng nhất của chuyên cơ tổng thống.
Không quân nói đã lược bỏ các năng lực ít sử dụng
Chiếc máy bay được Chính phủ Qatar trao tặng sơn màu đỏ, trắng, xanh và mang dòng chữ "Hợp chủng quốc Hoa Kỳ" - Ảnh: US AIR FORCE
Lo ngại rủi ro đã khiến các thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ yêu cầu Không quân giải trình về quá trình cải tạo chiếc máy bay do Qatar tặng, trước khi ông Trump lên đường sang Thổ Nhĩ Kỳ.
Không quân Mỹ - đơn vị giám sát quá trình cải tạo - từ chối tiết lộ với báo chí về hệ thống an ninh trên máy bay.
Tuy nhiên hôm 19-6, Không quân thừa nhận máy bay này không được trang bị đầy đủ mọi hệ thống vốn có trên Air Force One và đã lược bỏ một số năng lực nhiệm vụ ít khi được sử dụng, song khẳng định không đánh đổi các tiêu chuẩn về an ninh, an toàn và thông tin liên lạc.
Hôm 9-7, Nhà Trắng khẳng định máy bay vẫn được trang bị các giao thức an ninh cao cấp nhằm bảo vệ an toàn cho tổng thống và đội ngũ.
"Như tổng thống đã nói gần đây, có rất nhiều kẻ thù của nước Mỹ đang nhắm vào ông. Chúng tôi sử dụng mọi công cụ sẵn có để đối phó với những mối đe dọa đó", Giám đốc truyền thông Nhà Trắng Steven Cheung cho biết.
Lý do ông Trump đổi sang chuyên cơ cũ Boeing VC-25A khi trở về từ Thổ Nhĩ Kỳ xuất phát từ yêu cầu của Mật vụ Mỹ. Tuy nhiên, ông Trump lại giải thích rằng việc sử dụng chuyên cơ Air Force One cũ là để máy bay mới có thể cất cánh sớm và để cho binh sĩ Mỹ ở các căn cứ quân sự được chiêm ngưỡng chiếc máy bay "tuyệt vời" này.
