Đà Lạt, Phan Thiết, Gia Nghĩa được tổ chức ra sao trong quy hoạch mới?

Phan Thiết (cùng với Gia Nghĩa) được điều chỉnh quy hoạch, trở thành vùng kinh tế động lực mới của tỉnh Lâm Đồng - Ảnh: M.V.

Mới đây, UBND tỉnh Lâm Đồng công bố điều chỉnh quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Đây là bản quy hoạch đầu tiên sau khi hợp nhất ba tỉnh Lâm Đồng, Đắk Nông và Bình Thuận. Trong nhiều nội dung quan trọng, dư luận đặc biệt quan tâm đến ba thành phố trước đó gồm: Đà Lạt, Phan Thiết, Gia Nghĩa được tổ chức lại như thế nào.

7 trung tâm kinh tế của tỉnh Lâm Đồng

Quy hoạch tỉnh Lâm Đồng thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 chia tỉnh thành bảy vùng kinh tế - xã hội, trải từ cao nguyên xuống biển, mỗi vùng một hạt nhân và thế mạnh riêng.

Vùng phía tây lấy Gia Nghĩa làm hạt nhân, tập trung công nghiệp khai khoáng bô xít - alumin - nhôm, năng lượng tái tạo, kinh tế cửa khẩu Bu Prăng và du lịch sinh thái gắn Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông.

Vùng trung tâm phía nam quanh Bảo Lộc đi vào công nghiệp bô xít, chế biến chè, cà phê, dệt lụa và du lịch văn hóa - tâm linh.

Vùng trung tâm với Đức Trọng - Di Linh sẽ đặt trung tâm hành chính - chính trị mới ở Đức Trọng, phát triển công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo và logistics nông sản gắn Cảng hàng không quốc tế Liên Khương.

Vùng trung tâm phía bắc lấy Đà Lạt làm hạt nhân, hướng tới trung tâm tri thức, văn hóa, giáo dục, du lịch nghỉ dưỡng tầm quốc tế và công nghiệp văn hóa gắn danh hiệu "Thành phố sáng tạo âm nhạc" của UNESCO.

Vùng phía đông nam quanh Phan Thiết - La Gi là động lực kinh tế biển, năng lượng xanh như điện khí LNG, điện gió, cùng du lịch biển chất lượng cao và khu kinh tế ven biển Sơn Mỹ.

Vùng phía đông bắc gồm Tuy Phong - Bắc Bình thành trung tâm năng lượng quốc gia Vĩnh Tân, chế biến sâu titan, luyện nhôm và logistics hàng hải.

Cuối cùng, đặc khu Phú Quý cùng vùng biển ngoài khơi giữ vai trò quốc phòng - an ninh, phát triển du lịch biển đảo, hậu cần nghề cá và năng lượng tái tạo ngoài khơi.

Phan Thiết, Gia Nghĩa - những đô thị động lực mới

Theo ông Hồ Văn Mười - Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng, sau hợp nhất, tỉnh có không gian, khí hậu và địa hình khác biệt so với cả nước, nên việc điều chỉnh quy hoạch là cần thiết và cấp thiết.

Theo quy hoạch, Đà Lạt cùng vùng phụ cận được xác định là trung tâm văn hóa, giáo dục - đào tạo, khoa học kỹ thuật, đổi mới sáng tạo và du lịch nghỉ dưỡng tầm quốc tế. Đà Lạt vẫn giữ bản sắc đô thị di sản, là điểm đến nghỉ dưỡng của Việt Nam và cộng đồng quốc tế.

Để giảm áp lực cho Đà Lạt, các đô thị vệ tinh Lạc Dương, Di Linh, Đơn Dương, Đức Trọng phát triển song song.

Một điểm mới rất đáng chú ý là trung tâm hành chính - chính trị của tỉnh không đặt ở Đà Lạt, mà chuyển về khu vực Đức Trọng, nằm gần sân bay Liên Khương, được quy hoạch thành đô thị hạt nhân, cửa ngõ quốc tế của tỉnh.

Phan Thiết cùng dải ven biển Bình Thuận cũ trở thành vùng động lực mới, hướng tới kinh tế biển tổng hợp, du lịch nghỉ dưỡng chất lượng cao, đô thị ven biển và năng lượng tái tạo. Tỉnh đang xây mới Cảng hàng không Phan Thiết, nâng cảng biển Lâm Đồng từ loại II lên loại I.

Gia Nghĩa và vùng phía tây (Đắk Nông cũ) gánh vai công nghiệp. Tỉnh ưu tiên chuỗi bô xít - alumin - luyện nhôm - chế biến sâu sau nhôm, cùng chế biến sâu titan, hướng tới trung tâm công nghiệp nhôm quốc gia.

Ông Hồ Văn Mười nhấn mạnh vai trò trung tâm chế biến sâu khoáng sản của khu vực Gia Nghĩa: "Dự kiến ngày 2-7, Lâm Đồng sẽ có thỏi nhôm đầu tiên. Đây cũng là thỏi nhôm đầu tiên của Việt Nam".

Kết nối ba đô thị này là loạt hạ tầng giao thông. Tuyến cao tốc Phan Thiết - Bảo Lộc - Gia Nghĩa dài khoảng 141km, bốn làn xe, nối ven biển với cao nguyên và biên giới.

Cùng với đó là các tuyến Tân Phú - Bảo Lộc, Bảo Lộc - Liên Khương, Nha Trang - Đà Lạt và Gia Nghĩa - Chơn Thành. Cảng hàng không Liên Khương được nâng lên tiêu chuẩn 4E.