Đà Nẵng đặt mục tiêu trở thành trung tâm giao thương quốc tế, đô thị biển hiện đại với tổng nhu cầu vốn phát triển hạ tầng, đô thị và các lĩnh vực kinh tế ước khoảng 350 tỷ USD.
Ngày 18/6, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Đà Nẵng tổ chức hội thảo góp ý, phản biện xã hội đối với đồ án Quy hoạch chung TP Đà Nẵng đến năm 2050, tầm nhìn 2075. Nhiều chuyên gia cho rằng đồ án cần đồng thời giải quyết bài toán tăng trưởng, áp lực hạ tầng và bảo tồn bản sắc đô thị sau khi mở rộng không gian phát triển.
Theo đơn vị tư vấn, phạm vi quy hoạch bao gồm toàn bộ địa giới hành chính Đà Nẵng sau sáp nhập với 93 đơn vị cấp xã và đặc khu Hoàng Sa. Thành phố được định hướng trở thành trung tâm giao thương quốc tế, đô thị biển thông minh, hiện đại và đáng sống của khu vực.
Đồ án xây dựng cấu trúc phát triển theo mô hình "3 vùng - 3 cực - 2 trục - 4 hành lang". Ba vùng phát triển gồm vùng lõi đô thị trung tâm, vùng kinh tế biển kết hợp công nghiệp - logistics và vùng sinh thái bảo tồn. Ba cực tăng trưởng là đô thị trung tâm hiện hữu, cực công nghiệp công nghệ cao - cảng Liên Chiểu ở phía Bắc và cực kinh tế mở Nam Hội An - Chu Lai ở phía Nam.
Hai trục chiến lược gồm trục kinh tế - đô thị ven biển và trục sinh thái - văn hóa phía Tây, được kết nối bằng bốn hành lang kinh tế giữ vai trò liên kết logistics, công nghiệp và thương mại. Theo đơn vị tư vấn, mô hình này nhằm chuyển từ phát triển tập trung ven biển sang hệ thống đô thị đa trung tâm, tạo dư địa phát triển dài hạn cho thành phố.
Ông Nguyễn Hà Nam, Giám đốc Sở Xây dựng Đà Nẵng, cho biết quy mô nguồn lực để hiện thực hóa quy hoạch là rất lớn. Riêng hạ tầng kỹ thuật thiết yếu cần khoảng 30 tỷ USD, trong khi nhu cầu vốn cho phát triển đô thị và các lĩnh vực kinh tế khác ước khoảng 320 tỷ USD.
Trung tâm Đà Nẵng đang quá tải hạ tầng khi nhiều cao ốc mọc lên. Ảnh: Nguyễn Đông
Đà Nẵng cần "giải nén" khu vực lõi
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng bên cạnh tầm nhìn dài hạn, quy hoạch cần tập trung giải quyết những vấn đề cấp bách trong 5-10 năm tới, đặc biệt là nguy cơ quá tải tại vùng lõi đô thị.
Kiến trúc sư Hoàng Sừ, nguyên Phó giám đốc Sở Xây dựng Quảng Nam, nhận định áp lực lớn nhất hiện nay nằm ở khu vực trung tâm Đà Nẵng, nơi tốc độ đô thị hóa diễn ra nhanh trong nhiều năm qua. Việc phát triển các khu chức năng mới phải gắn với chiến lược "giải nén" khu vực lõi.
Ông cho rằng việc hình thành khoảng 4.000 ha khu thương mại tự do tại đô thị mới Nam Hội An sẽ góp phần phân bổ lại dân cư và hoạt động kinh tế. Nếu không có giải pháp điều tiết từ sớm, khi cảng Liên Chiểu và các khu thương mại tự do đồng loạt vận hành, áp lực dân số cơ học và hạ tầng sẽ gia tăng đáng kể.
Đồng quan điểm, ông Đặng Việt Dũng, Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam, cho rằng quy hoạch không nên chỉ dựa trên dự báo dân số mà phải tính đến quy mô tăng trưởng kinh tế và dòng người thực tế. Với vai trò là đô thị du lịch và dịch vụ quốc tế, Đà Nẵng cần dự báo đầy đủ nhu cầu hạ tầng cho người dân, du khách và lực lượng lao động mới.
"Các yêu cầu về cấp nước, thoát nước, xử lý chất thải phải được tính toán trên cơ sở quy mô phát triển kinh tế và lưu lượng dân cư thực tế để bảo đảm hiệu quả đầu tư", ông nói.
Để tăng cường kết nối vùng, KTS Trần Ngọc Chính, nguyên Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam, đề xuất Đà Nẵng phát triển mạnh mô hình đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD), tạo các hành lang vận tải khối lượng lớn kết nối trung tâm thành phố với Hội An, Tam Kỳ và các cực tăng trưởng mới.
Ông cũng cho rằng quy hoạch cần nghiên cứu sớm không gian ngầm và chuẩn bị hạ tầng cho các loại hình giao thông tương lai như xe tự hành, drone vận tải hay taxi bay nhằm đáp ứng yêu cầu của đô thị thông minh.
Ở góc độ bảo tồn, TS.KTS Phan Đăng Sơn, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam, lưu ý mục tiêu trở thành đô thị đặc biệt không đồng nghĩa với việc đánh đổi môi trường hoặc làm mất bản sắc địa phương.
Theo ông, thành phố cần kiểm soát chặt tình trạng bêtông hóa bờ biển, đồng thời bảo vệ các hành lang sinh thái quan trọng như hệ thống sông Vu Gia - Thu Bồn, sông Trường Giang, bán đảo Sơn Trà, Bà Nà, Hội An, Cù Lao Chàm và các khu rừng đầu nguồn.
Tiếp thu các ý kiến phản biện, Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Nguyễn Mạnh Hùng cho biết thành phố sẽ hoàn thiện đồ án theo hướng kết hợp giữa tầm nhìn dài hạn và khả năng triển khai thực tế. Đà Nẵng cũng đang nghiên cứu các ý tưởng về trung tâm hành chính mới, đô thị động lực, phát triển không gian trên cao và không gian ngầm để giải quyết căn cơ bài toán hạ tầng.
"Chúng ta cần rút ngắn thời gian nhưng không được làm vội vàng. Quy hoạch phải được xây dựng trên cơ sở tham vấn rộng rãi, tạo đồng thuận trong xã hội để khi triển khai có thể tạo ra những chuyển biến thực chất", ông nói.
Nguyễn Đông
