Ngày 3.7, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM tổ chức hội nghị phản biện xã hội đối với dự thảo quyết định của UBND thành phố quy định chuẩn nghèo đa chiều TP.HCM giai đoạn 2027 - 2030.
Tại hội nghị, nhiều đại biểu cho rằng chuẩn nghèo, cận nghèo của thành phố không thể chỉ dựa vào một mức thu nhập cứng. Các tiêu chí cần phản ánh đúng chi phí sinh hoạt, điều kiện nhà ở, việc làm, y tế, giáo dục, thông tin và khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản.
Bà Nguyễn Thị Bích Ngọc, Chủ tịch Hội Bảo trợ người khuyết tật và trẻ mồ côi TP.HCM, cho rằng tiêu chí thu nhập vẫn là trụ cột khi xác định hộ nghèo, hộ cận nghèo. Tuy nhiên, chi phí tại TP.HCM, từ nhà ở, đi lại đến các nhu cầu thiết yếu cao hơn nhiều địa phương khác. Nếu chuẩn thu nhập đặt quá thấp hoặc khoảng cách giữa chuẩn nghèo và cận nghèo quá hẹp, nhiều hộ vừa thoát nghèo sẽ dễ tái nghèo khi gặp biến cố.
Bà Nguyễn Thị Bích Ngọc nêu ý kiến tại hội nghị
ẢNH: THÚY LIỄU
Bà Ngọc đề nghị nghiên cứu kỹ hơn các chỉ số thiếu hụt về dịch vụ xã hội cơ bản, nhất là nhà ở và thông tin. Đây là những tiêu chí cần lượng hóa phù hợp với đặc thù đô thị lớn, nơi có những hộ không quá thấp về thu nhập nhưng vẫn chật vật trong tiếp cận nhà ở ổn định hoặc môi trường sống an toàn.
Luật sư Nguyễn Văn Hậu, Ủy viên Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM, cho rằng giá cả và chi phí sinh hoạt tại thành phố thường cao hơn bình quân cả nước từ 25 - 35%. Vì vậy, ông đề xuất nâng tiêu chí thu nhập lên 4 triệu đồng/người/tháng đối với nhóm 1 (hiện nay 3,5 triệu đồng) và 4,8 triệu đồng/người/tháng đối với nhóm 2 (hiện nay 4,3 triệu đồng).
Luật sư Nguyễn Văn Hậu phát biểu tại hội nghị
ẢNH: THÚY LIỄU
Ông Hậu cũng đề nghị làm rõ nguyên tắc xác định các chỉ số thiếu hụt dịch vụ xã hội cơ bản, trong đó có việc làm và dinh dưỡng trong chiều thiếu hụt về y tế. Nếu tiêu chí không rõ, quá trình rà soát ở cơ sở dễ thiếu thống nhất, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi người dân.
Các đại biểu cũng đề nghị nhận diện rõ nhóm dễ bị tổn thương: chưa rơi vào diện nghèo theo tiêu chí thu nhập nhưng thiếu hụt nghiêm trọng trong tiếp cận dịch vụ xã hội cơ bản. Một số ý kiến không đồng tình với việc loại bỏ chỉ số bảo hiểm xã hội, bởi đây là "lưới an sinh" quan trọng giúp người lao động phi chính thức giảm nguy cơ tái nghèo khi về già.
Thành phố cũng được đề xuất phát triển nhân sự làm công tác giảm nghèo tại cơ sở, xây dựng lộ trình xóa bỏ cách phân nhóm địa phương trong đánh giá hộ nghèo, hộ cận nghèo. Với các hộ mới thoát nghèo, cần thiết lập "vùng đệm an sinh", kéo dài thời gian hỗ trợ để họ ổn định sinh kế.
Toàn cảnh hội nghị
ẢNH: THÚY LIỄU
Theo dự thảo, tại 66 phường, xã, đặc khu thuộc nhóm 1, hộ nghèo là hộ có thu nhập bình quân đầu người từ 3,5 triệu đồng/người/tháng trở xuống và thiếu hụt từ 3 chỉ số đo lường tiếp cận dịch vụ xã hội cơ bản trở lên. Hộ cận nghèo nhóm 1 là hộ có cùng mức thu nhập nhưng thiếu hụt dưới 3 chỉ số.
Tính đến hết năm 2025, TP.HCM còn 16.448 hộ nghèo, hộ cận nghèo, chiếm 0,44% tổng số hộ dân; trong đó có 3.610 hộ nghèo và 12.838 hộ cận nghèo.
