PGS Tăng Chí Thượng - Giám đốc Sở Y tế TP.HCM - chia sẻ tại buổi làm việc với Bộ Y tế ngày 3-8 - Ảnh: THU HIẾN
Tại buổi làm việc của Bộ Y tế với TP.HCM về cấp cứu ngoại viện ngày 3-8, PGS Tăng Chí Thượng - Giám đốc Sở Y tế TP.HCM - mong Bộ Y tế sớm ban hành thông tư mới về cấp cứu ngoại viện nhằm cập nhật các quy định phù hợp với thực tiễn hiện nay.
Điển hình như hiện nay xe cứu thương hiện có nhiều loại hình và rất cần được quy định rõ trong thông tư cũng như cơ chế thanh toán.
Không chỉ xe cứu thương bốn bánh mà cả xe hai bánh cũng rất cần, đặc biệt ở các thành phố lớn. Ngoài ra còn có các loại xe chuyên dụng để chở chuyên gia đến hiện trường, mỗi loại có chức năng khác nhau nên cần được quy định cụ thể.
Ngoài ra, cần quy định rõ trách nhiệm tham gia mạng lưới cấp cứu ngoài bệnh viện của các cơ sở khám chữa bệnh. Thay vì chỉ vận động, khuyến khích như trước đây, nên có quy định cụ thể để mỗi bệnh viện, mỗi cơ sở y tế đủ điều kiện đều là một thành viên của mạng lưới cấp cứu, kèm theo các tiêu chí về nhân lực, trang thiết bị và đầu tư.
Trước kia chỉ có quy định mang tính khuyến khích, còn sắp tới cần có quy định rõ ràng về trách nhiệm của địa phương, của trưởng đơn vị và các bệnh viện.
Theo ông Thượng, ngay cả việc phân loại xe cứu thương cũng cần quy định rõ. Cần phân biệt xe cứu thương dùng để cấp cứu và xe cứu thương dùng để vận chuyển người bệnh.
Xe vận chuyển bệnh nhân thông thường thì không được sử dụng còi ưu tiên. Hiện nay có tình trạng nhiều xe đều bật còi, trong khi thực chất chỉ là xe vận chuyển bệnh nhân, không phải trường hợp cấp cứu.
TP.HCM sẵn sàng nhận nhiệm vụ đào tạo nhân lực cấp cứu ngoại viện. Đội ngũ này không chỉ có bác sĩ, điều dưỡng mà cả nhân viên cấp cứu và tài xế.
Theo kinh nghiệm của nhiều quốc gia, lái xe cứu thương không chỉ là người điều khiển phương tiện mà còn được đào tạo như một nhân viên cấp cứu tiền viện, có khả năng hỗ trợ xử trí ban đầu ngay trên đường vận chuyển. Đây cũng là hướng nên nghiên cứu để chuẩn hóa đội ngũ.
Ông Thượng cũng cho hay TP.HCM đã bố trí một trạm cấp cứu ngoại viện gắn với cơ sở 2 của Bệnh viện Nhân dân Gia Định giúp rút ngắn thời gian tiếp cận hiện trường, giảm thời gian vận chuyển người bệnh và tạo điều kiện triển khai các kỹ thuật hồi sức ngay từ những phút đầu tiên.
Sau 6 tháng đầu năm 2026, trạm cấp cứu ngoại viện tại đây đã xuất xe cấp cứu 526 trường hợp, trong đó có 78 người bệnh là người nước ngoài, phản ánh vai trò quan trọng của đơn vị tại khu vực trung tâm quốc tế của TP.HCM.
Quan trọng hơn, thời gian tiếp cận hiện trường đã được cải thiện rõ rệt. Thời gian đáp ứng trung bình giảm xuống còn 15,9 phút, trong khi gần 70% trường hợp được tiếp cận trong vòng 20 phút, cho thấy hiệu quả của việc bố trí lực lượng cấp cứu ngay tại lõi đô thị.
Đặc biệt, đối với ngừng tim ngoại viện, cơ sở 2 không chỉ thực hiện hồi sức thông thường mà còn phối hợp với cơ sở chính để kích hoạt quy trình hồi sức tim phổi có hỗ trợ tuần hoàn ngoài cơ thể (ECPR), huy động ECMO ngay khi có chỉ định.
Trong 6 tháng đầu năm, đã có 9 trường hợp ngừng tim ngoại viện được hồi sức thành công, 4 trường hợp được hỗ trợ ECPR và ghi nhận những người bệnh hồi phục khả quan sau điều trị hậu ngừng tuần hoàn. Tỉ lệ thành công 44% với EPCR thuộc nhóm cao so với các quốc gia tiên tiến có triển khai kỹ thuật này.
Đối với đột quỵ não, toàn bộ các trường hợp trong bộ dữ liệu đều được báo trước viện, giúp đội đột quỵ chuẩn bị trước khi người bệnh đến. Quy trình này đã góp phần đưa hệ thống EMS của đơn vị đạt các chuẩn chất lượng quốc tế trong chương trình Angels Awards.
Sự thành công của cơ sở 2 của Bệnh viện Nhân dân Gia Định cho thấy định hướng phát triển hệ thống bệnh viện theo mô hình một bệnh viện - nhiều cơ sở là hoàn toàn đúng đắn.
