Di sản của GS Nguyễn Đình Hối

Rạng sáng 29.6, trên trang Facebook cá nhân, PGS-TS-BS Nguyễn Hoàng Bắc, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM nghẹn ngào viết: "Bố ơi, vậy là bố đã xa mẹ, xa chúng con, xa các cháu, xa đồng nghiệp và bao học trò thân thương...".

Ít giờ sau, Đại học Y Dược TP.HCM và Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM thông báo: NGND-GS-TS-BS Nguyễn Đình Hối, nguyên Hiệu trưởng Đại học Y Dược TP.HCM, Giám đốc đầu tiên Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, đã từ trần, hưởng thọ 92 tuổi.

GS Nguyễn Đình Hối từ cậu học trò xứ Thanh đến người tiên phong bệnh viện đại học 2026

NGND-GS-TS-BS Nguyễn Đình Hối sinh ngày 2.1.1936 tại xã Tân Dân, huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa (nay là xã Tân Dân, tỉnh Thanh Hóa), trong một gia đình giàu truyền thống hiếu học.

Năm 1954, ông đồng thời đỗ thủ khoa Trường Đại học Sư phạm và Trường Đại học Y khoa Hà Nội, rồi chọn ngành y với mong muốn chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe cho người dân.

Sau khi tốt nghiệp bác sĩ năm 1960, ông được giữ lại giảng dạy tại Trường Đại học Y Hà Nội trước khi chuyển sang Bộ môn Ngoại dưới sự hướng dẫn của GS Tôn Thất Tùng. Mười năm làm trưởng phiên trực, 8 năm làm bác sĩ tham vấn tại Bệnh viện Việt Đức đã rèn giũa ở ông tác phong nghiêm cẩn, chuẩn mực của một nhà ngoại khoa.

Năm 1981, theo lời mời của GS Trương Công Trung, ông vào công tác tại Đại học Y Dược TP.HCM. Từ giảng viên Bộ môn Ngoại, ông lần lượt đảm nhiệm cương vị Trưởng khoa Y rồi Hiệu trưởng Đại học Y Dược TP.HCM giai đoạn 1993 - 2007.

NGND-GS-TS-BS Nguyễn Đình Hối, một đời cống hiến cho ngành y Việt Nam

ẢNH: BỆNH VIỆN ĐẠI HỌC Y DƯỢC TP.HCM

Trong thời gian lãnh đạo nhà trường, ông cùng tập thể mở rộng quy mô từ 3 lên 7 khoa, từng bước hình thành mô hình đào tạo đa ngành trong lĩnh vực khoa học sức khỏe và chuẩn hóa công tác đào tạo y khoa.

Dấu ấn lớn nhất của ông là hiện thực hóa mô hình Trường - Viện đầu tiên tại Việt Nam khi trực tiếp xây dựng Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - một bệnh viện không sử dụng ngân sách nhà nước, nhiều người cho rằng đó là việc chưa có tiền lệ. Nhưng với GS Nguyễn Đình Hối, đây không chỉ là một công trình y tế mà còn là nơi gắn kết đào tạo, nghiên cứu và điều trị trong cùng một hệ thống.

Vừa là Hiệu trưởng, vừa là Giám đốc đầu tiên của bệnh viện, ông tham gia từ những ngày đầu hình thành (thành lập năm 2000). Đến nay, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM đã trở thành một trong những cơ sở y tế lớn của cả nước, hiện thực hóa khát vọng xây dựng một bệnh viện đại học đúng nghĩa.

NGND-GS-TS-BS Nguyễn Đình Hối cùng các đại biểu tại Lễ khởi công xây dựng Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM vào năm 1996

ẢNH: BỆNH VIỆN ĐẠI HỌC Y DƯỢC TP.HCM

Cho đến hôm nay, bức ảnh tư liệu trong lễ khởi công Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM năm 2006 vẫn là một biểu tượng vô giá. Hình ảnh người thầy đáng kính trong bộ mũ bảo hộ, tay cầm xẻng thực hiện nghi thức khởi công... đã kết tinh trọn vẹn cho tinh thần dấn thân, dám nghĩ, dám làm. Đó không chỉ là một công trình, mà là khát vọng đưa tri thức trên trang sách bước vào thực tiễn, gắn liền với sứ mệnh bảo vệ sự sống cho cộng đồng.

Một đời gieo tri thức

Suốt nhiều thập niên, GS Nguyễn Đình Hối dành gần như trọn cuộc đời cho giảng đường. Hàng trăm bác sĩ nội trú, bác sĩ chuyên khoa, thạc sĩ và tiến sĩ đã trưởng thành từ sự dìu dắt của ông.

Ông là tác giả 6 sách chuyên khảo, chủ biên 10 tập Bài giảng Bệnh học Ngoại khoa, bộ Bách khoa thư bệnh học, tham gia biên soạn các bộ từ điển Ngoại khoa Anh - Pháp - Việt, từ điển Y học Anh - Pháp - Việt và công bố hơn 70 công trình nghiên cứu cùng nhiều đề tài khoa học cấp thành phố, cấp bộ và cấp nhà nước.

Không chỉ đào tạo trong giảng đường, ông còn sáng lập Câu lạc bộ sức khỏe và đời sống nhằm phổ biến kiến thức y học cho cộng đồng.

Với những đóng góp cho y học và giáo dục, ông được trao tặng nhiều danh hiệu cao quý như Nhà giáo Nhân dân, Chiến sĩ thi đua toàn quốc, Huân chương Lao động, Giải thưởng Ngoại khoa Tôn Thất Tùng và Giải thưởng Thành tựu trọn đời (Lifetime Achievement Award) của Hiệp hội Quản lý Bệnh viện châu Á năm 2025.

Người thầy của nhiều thế hệ

Điều nhiều học trò nhớ về GS Nguyễn Đình Hối không phải những chức vụ ông từng đảm nhiệm, mà là hình ảnh một người thầy nghiêm cẩn nhưng bao dung, luôn lắng nghe và trao niềm tin để học trò trưởng thành.

Trong công việc, ông không chỉ truyền nghề mà còn truyền cách làm nghề. Nhiều thế hệ bác sĩ Đại học Y Dược TP.HCM vẫn nhắc lại lời dạy của ông: "Học kỹ thuật mổ 3 - 5 năm là có thể thành thạo, nhưng học để không mổ mà bệnh nhân vẫn khỏe thì phải học cả cuộc đời".

Ông cũng thường nhắc: "Y đức không phải là lời nói suông. Y đức thể hiện trong cách đối nhân xử thế, điều trị toàn diện người bệnh chứ không phải chỉ điều trị bệnh".

Với ông, người thầy thuốc chỉ thật sự hiểu ý nghĩa của hai chữ "từ mẫu" khi biết lắng nghe và đặt mình vào vị trí của người bệnh.

Ngày nay, những giá trị ấy vẫn được tiếp nối tại Đại học Y Dược TP.HCM và Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, Người con trai của ông, PGS-TS-BS Nguyễn Hoàng Bắc, cùng nhiều thế hệ học trò tiếp tục phát triển mô hình bệnh viện đại học mà ông đã đặt nền móng.

Nhìn lại gần bảy thập niên gắn bó với ngành y, điều GS Nguyễn Đình Hối để lại không chỉ là một bệnh viện, một trường đại học hay những công trình khoa học. Điều còn ở lại là triết lý làm nghề mà nhiều thế hệ bác sĩ vẫn tiếp tục gìn giữ: giỏi chuyên môn để chữa bệnh, nhưng phải có lòng nhân ái mới chữa được con người!

Thông tin tang lễ NGND-GS-TS-BS Nguyễn Đình Hối