Đưa các liệt sĩ về với đất mẹ Việt Nam

Trong những năm tháng chiến tranh, nhiều cán bộ, chiến sĩ quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam đã sang giúp cách mạng Lào. Họ cùng nhân dân Lào chiến đấu, chia sẻ gian khổ và hy sinh trong cuộc đấu tranh vì độc lập, tự do. Nhiều người đã không trở về. Họ nằm lại giữa những cánh rừng, bản làng, núi đồi của đất bạn.

Sau chiến tranh, Việt Nam và Lào đã phối hợp triển khai nhiều đợt tìm kiếm, quy tập hài cốt quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam. Những đội tìm kiếm của Việt Nam đã đi qua nhiều địa bàn khó khăn, dựa vào thông tin của nhân chứng, người dân địa phương và các nguồn tư liệu để tìm kiếm những người đã hy sinh.

Đây là một nhiệm vụ đặc biệt, bởi địa hình rộng lớn, hiểm trở và sự biến đổi của thời gian khiến dấu tích chiến trường ngày càng khó nhận biết. Những người từng trực tiếp chứng kiến chiến tranh ngày một ít đi. Nhiều thông tin chỉ còn tồn tại trong ký ức của những người cao tuổi.

Bởi vậy, mỗi thông tin mới được cung cấp đều có thể trở thành một đầu mối quý giá. Một địa danh. Một con suối. Một quả đồi. Một cánh rừng. Một câu chuyện được kể lại sau nhiều thập niên. Tất cả đều có thể dẫn các đội tìm kiếm đến nơi một người lính Việt Nam đã nằm xuống.

Trong giai đoạn đầu của Chiến dịch 500 ngày đêm, tính đến ngày 20.7.2026, lực lượng chức năng đã tìm kiếm, quy tập 174 hài cốt liệt sĩ tại Lào. Nhưng ý nghĩa của công việc ấy không chỉ nằm ở con số. Đó còn là sự tiếp nối của tình đoàn kết đặc biệt Việt Nam - Lào.

Những người lính Việt Nam đã hy sinh trên đất bạn vì một nghĩa vụ quốc tế cao cả. Đưa các anh trở về không chỉ là thực hiện trách nhiệm với những người đã khuất, mà còn là gìn giữ ký ức về một giai đoạn lịch sử mà hai dân tộc đã cùng nhau đi qua.

Mỗi hài cốt được tìm thấy là thêm một người con trở về với quê hương. Nhưng cũng là thêm một minh chứng cho sự thủy chung giữa hai dân tộc.

Trong hành trình ấy, sự phối hợp của chính quyền và nhân dân Lào có ý nghĩa đặc biệt. Bởi chính những người dân trên mảnh đất từng là chiến trường có thể nắm giữ những thông tin mà hồ sơ chiến tranh không còn lưu lại.

Vì vậy, tìm kiếm đồng đội trên đất Lào là một hành trình cần sự kiên trì của nhiều thế hệ, sự phối hợp của hai quốc gia và trên hết là niềm tin rằng, dù thời gian đã trôi qua bao lâu, những người đã hy sinh vẫn luôn xứng đáng được trở về.

Campuchia là địa bàn có số lượng hài cốt liệt sĩ được tìm kiếm, quy tập lớn trong kết quả bước đầu của Chiến dịch 500 ngày đêm.

Theo số liệu công bố ngày 20.7.2026, trong tổng số hơn 1.400 hài cốt liệt sĩ đã được tìm kiếm, quy tập, có 850 hài cốt liệt sĩ được tìm thấy tại Campuchia.

Đằng sau con số ấy là một hành trình dài của những đội tìm kiếm.

Trong chiến tranh, nhiều cán bộ, chiến sĩ quân tình nguyện Việt Nam đã sang Campuchia làm nhiệm vụ quốc tế. Nhiều người đã hy sinh trong cuộc chiến đấu giúp nhân dân Campuchia thoát khỏi họa diệt chủng và bảo vệ thành quả cách mạng. Họ nằm lại trên đất bạn.

Có người được đồng đội chôn cất trong điều kiện chiến tranh khốc liệt. Có người được người dân địa phương an táng. Có những vị trí sau hàng chục năm đã thay đổi hoàn toàn. Rừng mọc lại. Đường sá mở ra. Khu dân cư hình thành. Những dấu vết chiến tranh dần biến mất…

Nhưng nhiệm vụ tìm kiếm không vì thế mà dừng lại. Các đội tìm kiếm vẫn trở lại những địa bàn cũ. Họ gặp gỡ chính quyền, lực lượng vũ trang và nhân dân Campuchia; thu thập thông tin, xác minh những địa điểm được cho là có hài cốt liệt sĩ.

Một lời kể của người dân có thể giúp mở ra một hướng tìm kiếm. Một ký ức của người từng chứng kiến chiến tranh có thể dẫn đến một khu vực chưa từng được khảo sát. Và từ đó, những cuộc tìm kiếm mới bắt đầu.

850 hài cốt liệt sĩ được tìm thấy tại Campuchia trong giai đoạn đầu của chiến dịch là một con số rất lớn. Nhưng cũng chính con số ấy cho thấy phía trước vẫn còn một hành trình dài. Bởi mỗi người được tìm thấy đều đặt ra câu hỏi tiếp theo: Tên anh là gì? Quê anh ở đâu? Gia đình anh còn ai?

Tìm kiếm và quy tập vì thế phải đi cùng xác định danh tính. Đưa một người lính về với đất mẹ là hoàn thành một phần nhiệm vụ. Trả lại tên cho người lính ấy mới là hoàn thành trọn vẹn hơn một cuộc trở về.

Và ở đó, hành trình tìm kiếm trên đất Campuchia cũng mang theo một ý nghĩa khác: sự ghi nhận đối với những người đã hy sinh trong nhiệm vụ quốc tế cao cả; sự trân trọng đối với sự phối hợp của chính quyền và nhân dân Campuchia; đồng thời góp phần gìn giữ ký ức lịch sử về một giai đoạn mà hai dân tộc đã cùng trải qua những thử thách khắc nghiệt.

Mỗi người lính trở về từ những cánh rừng Campuchia vì thế không chỉ là một cuộc đoàn tụ. Đó là một phần lịch sử được gọi tên!