Tôi hay dụi mắt khi cảm thấy ngứa hoặc mỏi mắt, nhất là lúc làm việc với máy tính lâu. Thói quen này ảnh hưởng mắt thế nào? (Thu Hà, Hà Nội)
Trả lời:
Dụi mắt là phản xạ thường gặp khi mắt ngứa, khô, mỏi hoặc có cảm giác cộm xốn. Tuy nhiên, thói quen tưởng chừng vô hại này nếu lặp lại thường xuyên hoặc dùng lực mạnh có thể làm tổn thương bề mặt mắt và làm tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh lý về mắt.
Giác mạc là lớp màng trong suốt nằm phía trước nhãn cầu, giúp hội tụ ánh sáng để tạo hình ảnh rõ nét, có cấu trúc khá mỏng và nhạy cảm. Khi dụi mắt, đặc biệt lúc mắt có bụi, cát hoặc dị vật nhỏ, lực ma sát có thể làm xước giác mạc. Người bệnh thường cảm thấy đau, cộm, chảy nước mắt hoặc đỏ mắt. Nếu không được xử trí đúng, các vết xước này còn có nguy cơ dẫn đến nhiễm trùng giác mạc.
Một nguy cơ khác là nhiễm trùng mắt. Bàn tay hằng ngày tiếp xúc với nhiều bề mặt chứa vi khuẩn, virus và bụi bẩn. Khi đưa tay chưa vệ sinh lên dụi mắt, các tác nhân gây bệnh có thể xâm nhập vào mắt thông qua những tổn thương nhỏ trên giác mạc hoặc kết mạc. Tình trạng này làm tăng nguy cơ viêm kết mạc, viêm loét giác mạc. Trong đó, viêm loét giác mạc có thể để lại sẹo giác mạc và ảnh hưởng thị lực.
Bác sĩ Thư khám cho người bệnh. Ảnh minh họa: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Dụi mắt kéo dài còn được xem là yếu tố nguy cơ liên quan đến bệnh giác mạc chóp - tình trạng giác mạc mỏng dần và lồi ra phía trước, khiến ánh sáng hội tụ không đúng trên võng mạc. Người bệnh có thể nhìn mờ, hình ảnh méo mó và thị lực giảm nhanh. Việc dụi mắt mạnh trong thời gian dài tạo áp lực cơ học lên giác mạc, làm cấu trúc mô yếu dần và dễ biến dạng hơn, đặc biệt ở người có giác mạc mỏng bẩm sinh.
Ngoài ảnh hưởng đến giác mạc, dụi mắt mạnh còn làm tăng áp lực nội nhãn tạm thời. Nếu tình trạng này lặp lại nhiều lần, đặc biệt ở người mắc hoặc có nguy cơ glôcôm, dây thần kinh thị giác có thể bị ảnh hưởng.
Với người sử dụng kính áp tròng, dụi mắt khi đang đeo kính còn có thể khiến kính bị lệch, gập hoặc cọ xát mạnh vào giác mạc. Điều này dễ gây cộm xốn, đỏ mắt, nhìn mờ và tăng nguy cơ viêm loét giác mạc.
Để hạn chế các tác hại do dụi mắt, khi cảm thấy ngứa hoặc có dị vật bay vào mắt, nên chớp mắt nhẹ hoặc rửa mắt bằng nước sạch, nước muối sinh lý để làm trôi bụi bẩn. Nên giữ tay sạch sẽ, hạn chế chạm tay lên mắt. Nếu mắt ngứa kéo dài, đỏ mắt, chảy nước mắt hoặc nhìn mờ, nên đi khám chuyên khoa mắt để tìm nguyên nhân thay vì dụi mắt thường xuyên.
ThS.BS Lương Thị Anh Thư
Đơn vị Mắt Công nghệ cao
Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh nhãn khoa tại đây để bác sĩ giải đáp
