Ghép tế bào gốc tạo máu đang mở ra cơ hội kéo dài thời gian sống và cải thiện tiên lượng cho nhiều bệnh nhân ung thư máu, khi tỷ lệ sống trên 5 năm đạt trên 50%, cao hơn so với hóa trị đơn thuần.
"Ghép tế bào gốc là phương pháp điều trị bệnh được ứng dụng nhiều trong ngành huyết học và ung thư. Đây là kỹ thuật lấy và truyền tế bào gốc tạo máu vào người bệnh để chữa các bệnh lý, được ứng dụng ở nhiều bệnh viện", TS.BS Hàn Viết Trung, Trung tâm Huyết học - Truyền máu, Bệnh viện 19-8, nói tại ội thảo Tế bào gốc: Từ nghiên cứu lâm sàng đến ứng dụng thực tiễn do Viện Nghiên cứu và Ứng dụng Công nghệ Tế bào và Báo Sức khỏe và Đời sống tổ chức hôm 18/7 tại Hà Nội.
Tại Việt Nam, ung thư máu nằm trong nhóm 7 loại ung thư có số ca mắc mới cao nhất. Theo Globocan 2020, mỗi năm cả nước ghi nhận gần 6.300 ca mắc mới và hơn 4.700 ca tử vong vì căn bệnh này. Riêng tại Bệnh viện 19-8, luôn có khoảng 30-50 bệnh nhân điều trị nội trú, phần lớn mắc các bệnh máu ác tính và có nhu cầu tìm kiếm những phương pháp điều trị giúp kéo dài sự sống cũng như nâng cao chất lượng cuộc sống.
Theo TS Trung, hóa trị vẫn là nền tảng trong điều trị ung thư máu, giúp kiểm soát bệnh và kéo dài thời gian sống. Tuy nhiên, phương pháp này đi kèm nhiều độc tính, tác dụng phụ và nguy cơ tái phát. Việc ghép tế bào gốc tạo máu sau điều trị giúp cải thiện đáng kể thời gian sống thêm và thời gian sống toàn bộ so với hóa trị đơn thuần, đặc biệt là các bệnh máu ác tính như bạch cầu cấp, lymphoma hay đa u tủy xương.
Ghép tế bào gốc tạo máu là quá trình phục hồi tế bào gốc tạo máu cho bệnh nhân ung thư đã trải qua hóa trị liệu liều cao, do liệu pháp này không những tiêu diệt tế bào ung thư mà còn tiêu diệt cả tế bào gốc trong tủy xương. Với kỹ thuật này, các tế bào gốc tạo máu khỏe mạnh được truyền vào cơ thể bệnh nhân, sau đó di chuyển về tủy xương và thay thế các tế bào gốc đã bị phá hủy do hóa xạ trị.
TS Trung chia sẻ tại hội thảo. Ảnh: Trần Minh
Tại hội thảo, PGS.TS Phan Toàn Thắng, chuyên gia về y học tái tạo, còn cho rằng tế bào gốc sẽ giữ vai trò trung tâm trong sự phát triển của y học tái tạo những năm tới. Ngoài điều trị các bệnh lý về máu, tế bào gốc còn cho thấy nhiều triển vọng trong phục hồi mô tổn thương. Ông dẫn trường hợp một bệnh nhân 28 tuổi ở Bắc Ninh bị bỏng điện nặng khiến bốn đầu ngón tay hoại tử. Nếu áp dụng phương pháp điều trị truyền thống, bệnh nhân có nguy cơ phải cắt cụt ngón tay.
Sau khi được điều trị bằng liệu pháp tế bào gốc, các mô tổn thương dần được tái tạo, giúp bảo tồn các ngón tay sau 42 ngày điều trị. Theo chuyên gia, phương pháp này cũng đã được ứng dụng hỗ trợ điều trị nhiều trường hợp loét bàn chân do đái tháo đường, góp phần thúc đẩy quá trình liền vết thương.
Hiện nay, chi phí ghép tế bào gốc tạo máu tại Việt Nam hiện thấp hơn nhiều quốc gia trong khu vực. Một ca ghép tế bào gốc tự thân có chi phí khoảng 70-100 triệu đồng. Tuy nhiên, khoản chi này hiện chưa được bảo hiểm y tế thanh toán, trở thành gánh nặng đối với nhiều bệnh nhân đã trải qua thời gian dài điều trị và cạn kiệt nguồn lực tài chính.
Các chuyên gia cũng cho rằng để mở rộng ứng dụng tế bào gốc trong điều trị, Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý, chính sách bảo hiểm, chuẩn hóa quy trình nuôi cấy, lưu trữ và kiểm soát chất lượng tế bào, đồng thời tăng cường các nghiên cứu lâm sàng nhằm bảo đảm hiệu quả và an toàn cho người bệnh.
Lê Nga
