Giá sầu riêng 'xuống đáy': Do thị trường Trung Quốc hay lỗi tại chúng ta?

Các chuyên gia cho rằng việc sầu riêng giảm giá không phải từ người mua thị trường Trung Quốc, mà còn chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố.

Sầu riêng giảm giá sâu, nhà vườn gặp khó

Sáng 7-7, sau khi nghe thương lái báo chưa vào cắt sầu riêng được, ông Trần Đình Hiền (xã Phú Nghĩa, tỉnh Đồng Nai) buồn hẳn đi.

Theo ông Hiền, đây là lần thứ 4 thương lái "hẹn rồi không đến", dù giá bán xô được ông giảm chỉ còn 48.000 đồng/kg "sầu Thái", thấp hơn 10.000 đồng/kg so với giá thương lái cọc nửa tháng trước đó.

"Hơn 15 tấn hàng, giờ tôi bấm bụng giảm 10.000 đồng/kg, mất 150 triệu đồng. Đã vậy thương lái không chịu cắt đứt sầu riêng đã đến tuổi thu hoạch mà trái càng để chín càng khó bán, trong khi nhà vườn tự bán với sản lượng lớn không dễ", ông Hiền nói.

Khó khăn hơn, ông Nguyễn Minh Điền (phường Phước Long, TP Đồng Nai) có khoảng hơn 7 tấn sầu riêng Ri6 nhưng đã hơn tuần qua không có ai mua, dù ông chấp nhận mức giá chỉ hơn 20.000 đồng/kg xô (bỏ trái bị sâu, nấm).

"Năm ngoái bán còn được 35.000 đồng/kg, thậm chí hơn tháng trước có vườn còn bán được giá 30.000 đồng nhưng nay chỉ còn 20.000 đồng/kg. Ngay cả bán được hết vườn, tôi cũng cầm chắc lỗ với mức giá này", ông Điền than.

Nhiều thương lái cho biết hàng Thái loại 1 hiện nhập kho chỉ 65.000 - 68.000 đồng/kg và loại 2 còn 53.000 - 55.000 đồng nhưng khó bán, trong khi giá mua tại vườn thường thấp hơn giá kho 15.000 đồng/kg khiến giá tại vườn giảm sâu nhưng khó bán.

Trên thị trường TP.HCM, sầu riêng cũng xuất hiện khắp nơi, từ sạp vỉa hè đến cửa hàng, chợ mạng. Từng được xem là "vàng xanh" của ngành trái cây Việt Nam với giá có thời điểm cao ngất ngưởng, nhưng nay nhiều sạp hàng bán ra chỉ 40.000 - 50.000 đồng/kg Ri6 và khoảng 60.000 - 70.000 đồng/kg đối với giống Thái.

Khách Trung Quốc "ngán ăn" hay sầu riêng kém chất lượng?

Trao đổi với Tuổi Trẻ ngày 7-7, bà Ngô Tường Vy - Tổng giám đốc Công ty CPTĐ Xuất nhập khẩu Trái cây Chánh Thu (tỉnh Vĩnh Long) - cho biết không chỉ giảm sâu tại Việt Nam, hiện giá sầu riêng ở các nước như Thái Lan, Malaysia cũng đang ở mức khá thấp và khó bán.

Theo bà Vy, lượng hàng tại các quốc gia xuất khẩu sầu riêng đang nhiều, đặc biệt sầu riêng Việt Nam và miền nam Thái Lan. 

Hàng nhiều nhưng chất lượng trái đang không tốt, nhiều lô hàng bị sượng, sâu do ảnh hưởng thời tiết, cách chăm sóc. Điều này khiến khách hàng ở Trung Quốc ngại mua hơn hoặc mua với giá thấp nên gần đây giá trong nước giảm nhanh.

"Giá có thể biến động tùy vào sức mua và nguồn cung, nhưng nếu chất lượng hàng không cải thiện thì khó bán giá tốt được, bởi thị trường lớn Trung Quốc cũng đang siết dần chất lượng nhập khẩu", bà Vy đánh giá.

Ngoài vấn đề chất lượng, ông Đặng Phúc Nguyên - Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam (Vinafruit) - cho rằng thị trường Trung Quốc thường tiêu thụ sầu riêng tốt hơn vào thời điểm Tết Đoan ngọ để dùng cho biếu tặng, sau đó sức mua giảm dần. 

Chưa kể thời điểm này nhiều loại trái cây cùng vào vụ, nguồn cung hàng cho Trung Quốc tăng mạnh, dẫn đến lượng sầu riêng tiêu thụ ít đi, giá giảm.

"Tháng 7 và 8 miền nam Thái Lan vào vụ thu sầu riêng với sản lượng không cao nhưng chất lượng lại kém do hay bị sâu, điều này cũng khiến chúng ta bị vạ lây ở thị trường Trung Quốc. Với mức tiêu thụ hơn 90% lượng sầu riêng tươi Việt Nam xuất khẩu, tín hiệu từ Trung Quốc sẽ quyết định giá bán", ông Nguyên nhận định.

Nhiều doanh nghiệp cho biết Tây Nguyên (khu vực chiếm khoảng hơn 40% sản lượng sầu riêng Việt Nam) đã bước vào vụ thu hoạch, trong đó thời điểm thu hoạch mạnh nhất thường rơi vào tháng 8 và 9. Thời điểm này hàng Thái Lan còn khá ít.

Tuy vậy, chất lượng hàng Tây Nguyên thường bấp bênh vì gặp trúng thời điểm mưa nhiều, chưa kể sản lượng vùng này dự kiến tăng đến 20-25% so với năm ngoái nên giá bán cũng khó lường.