Cựu tổng thống Serbia Aleksandar Vucic thừa nhận thất bại của đảng Tiến bộ Serbia (SNS) trong bầu cử quốc hội trước phong trào do sinh viên dẫn dắt.
"Danh sách Sinh viên đã chiến thắng", cựu tổng thống Serbia Aleksandar Vucic nói với những người ủng hộ SNS tại trụ sở tranh cử ở thủ đô Belgrade ngày 25/10, trước khi kết quả chính thức được công bố.
Theo dự báo sơ bộ của các tổ chức thăm dò Ipsos và CeSID, Danh sách Sinh viên, gồm các ứng viên nghị viện được phong trào sinh viên tại Serbia ủng hộ, giành khoảng 52% số phiếu, vượt xa liên minh do SNS dẫn đầu với 39,3%.
Danh sách Sinh viên nhận được khoảng 2,2 triệu phiếu, còn liên minh của ông Vucic đạt 1,72 triệu phiếu. Kết quả kiểm phiếu mẫu cho thấy phong trào sinh viên có thể giành 135-140 trong tổng số 250 ghế quốc hội và trở thành phe kiểm soát, trong khi liên minh SNS có khoảng 105 ghế.
Cựu tổng thống Serbia Aleksandar Vucic thừa nhận thất bại tại trụ sở tranh cử của SNS ở thủ đô Belgrade ngày 25/10. Ảnh: AFP
Ông Vucic cho rằng phong trào phản đối chính phủ đã có sự hậu thuẫn từ bên ngoài và chỉ trích tác động từ truyền thông thời gian qua. Ông cam kết phong trào chính trị của mình sẽ duy trì đoàn kết và tiếp tục tham gia tích cực vào chính trường với tư cách phe đối lập ở Quốc hội Serbia.
Trong khi đó, tại trụ sở của phong trào sinh viên, ứng viên Radomir Saicic, giáo sư Đại học Belgrade và thành viên Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Serbia, tuyên bố đây là chiến thắng lịch sử của người dân. "Đây là chiến thắng của lòng can đảm trước nỗi sợ hãi, của hy vọng trước sự thờ ơ, của niềm tin rằng Serbia có thể và phải thay đổi", ông nói, đồng thời kêu gọi người ủng hộ ăn mừng trong hòa bình, tránh các hành động khiêu khích và xung đột.
Sau khi kết quả được công bố, những người ủng hộ phong trào sinh viên đổ ra đường phố Belgrade và nhiều thành phố khác, hò reo, bấm còi xe và hô vang khẩu hiệu "Aleksandar hết thời rồi", ám chỉ cựu tổng thống Vucic.
Thất bại đánh dấu bước ngoặt lớn trong chính trường Serbia, nơi ông Vucic và SNS giữ vị thế thống trị từ năm 2012. Ông Vucic từ chức tổng thống ngày 27/9 để dẫn dắt SNS trong cuộc bầu cử quốc hội, với mục tiêu trở thành thủ tướng sau gần hai nhiệm kỳ ở vai trò nguyên thủ. Serbia sẽ phải tổ chức bầu cử tổng thống mới trước cuối tháng 12.
Người dân Serbia đổ xuống đường ăn mừng sau khi Danh sách Sinh viên giành chiến thắng trong bầu cử quốc hội rạng sáng 26/10. Ảnh: AFP
Phong trào sinh viên nổi lên từ làn sóng biểu tình chống tham nhũng kéo dài gần hai năm, sau vụ sập mái che nhà ga ở thành phố Novi Sad hồi tháng 11/2024 khiến 16 người thiệt mạng. Người biểu tình cho rằng thảm kịch bắt nguồn từ nạn tham nhũng, tình trạng thân hữu và sai phạm trong quá trình cải tạo nhà ga, đồng thời yêu cầu chính quyền chịu trách nhiệm.
Khác với các đảng đối lập truyền thống, danh sách tranh cử của phong trào không có sinh viên trực tiếp làm ứng viên. Thay vào đó, lực lượng này lựa chọn các chuyên gia, vận động viên, nông dân và nghệ sĩ, theo đuổi thông điệp phi đảng phái nhằm cải tổ thể chế, chống tham nhũng và khôi phục xã hội.
Các nhà hoạt động đã đi bộ và đạp xe đến nhiều vùng nông thôn để vận động cử tri, kể cả những địa bàn vốn là thành trì của ông Vucic. Phong trào thu hút sự ủng hộ của những người thất vọng với giới chính trị lâu năm.
Thanh Danh (Theo AP, Xinhua, CNN)
