Hồng Nhung: 'Cuộc đời cần nhất hy vọng'

Hồng Nhung nói trải qua biến cố mắc ung thư vú, chị yêu cuộc sống hơn, mong chia sẻ sự lạc quan cho người cùng cảnh ngộ.

Sau một năm điều trị ung thư vú, ca sĩ Hồng Nhung tích cực tham gia hoạt động nâng cao nhận thức về tầm soát bệnh, đấu giá vật phẩm kỷ niệm nhằm gây quỹ hỗ trợ bệnh nhân. Dịp này, chị trao đổi về cách giữ sự tích cực trong cuộc sống.

- Cảm xúc của chị khi đồng hành nhiều chương trình cổ vũ tinh thần bệnh nhân ung thư vú?

- Tôi từng chứng kiến nhiều phụ nữ sống trong nỗi sợ hãi, mặc cảm vì nghĩ cơ thể của mình không còn trọn vẹn sau phẫu thuật. Có người phải cắt bỏ toàn bộ bầu ngực, sợ người khác sẽ nhìn mình bằng ánh mắt khác. Càng tiếp xúc với họ, tôi hiểu hơn về tổn thương ấy.

Khi nằm trên giường bệnh, cảm giác cô đơn, suy sụp tinh thần là điều rất khó diễn tả. Có lúc bệnh nhân cảm thấy như bị tách khỏi thế giới xung quanh. Tôi đồng cảm với điều đó. Qua những việc nhỏ, tôi muốn nói với các chị em rằng họ không đơn độc bởi gia đình, bạn bè, y bác sĩ và cả cộng đồng luôn đồng hành.

Tôi còn muốn nhắn gửi đến phụ nữ nói chung hãy chủ động đi tầm soát để phát hiện bệnh sớm. Khi vào bệnh viện, tôi gặp nhiều trường hợp đáng tiếc vì phát hiện trễ khiến việc điều trị khó khăn. Tôi tin khi mọi người lên tiếng, càng nhiều chiến dịch truyền thông được thực hiện thì bệnh nhân càng có thêm động lực để vượt qua nghịch cảnh.

Hồng Nhung tại hoạt động đấu giá chiếc váy yêu thích, gìn giữ suốt 12 năm, để ủng hộ bệnh nhân ung thư vú hồi tháng 5 ở Hà Nội. Ảnh: Nhân vật cung cấp

- Làm thế nào chị luôn giữ được tinh thần lạc quan?

- Sau ca mổ, bạn bè thường mang đồ ăn đến cho tôi, đựng trong những chiếc cặp lồng. Khi thấy một người chị cũng trong hoàn cảnh tương tự, tôi nói vui "em còn có hẳn một bộ sưu tập cặp lồng cơ". Tôi chọn nhìn sự việc bằng sự hài hước thay vì khiến bệnh tật trở nên nặng nề. Tiếng cười đôi khi là một cách chữa lành.

Tôi luôn tin mỗi người đều có hai lựa chọn khi biến cố xảy ra: Tiếp tục chìm trong đau khổ hoặc chấp nhận để sống tiếp. Với tôi, sự lạc quan đến từ cách nhìn nhận, đối diện sự việc. Tôi thích câu nói: "Ta sẽ đẹp nhất khi tự tin, cứ sống là mình". Điều quan trọng không phải cơ thể thay đổi ra sao mà là vẫn tin vào giá trị của bản thân, trân trọng từng ngày còn được sống. Khi trên giường bệnh, tôi nghĩ đến gia đình, các con, khán giả - nguồn động lực khiến tôi trở nên mạnh mẽ hơn.

Ngày trước, nhiều người xem ung thư như một bản án nên thường giấu bệnh vì sợ ánh nhìn của người khác. Y học hiện tiến bộ rất nhiều. Điều quan trọng là phát hiện sớm, điều trị đúng và giữ tinh thần tích cực. Tôi mong mọi người nhìn căn bệnh này với sự bình tĩnh hơn thay vì hoảng sợ. Sau biến cố, tôi càng thấm thía một câu hát của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn, ai rồi cũng sẽ trở về với cát bụi, nhưng mỗi phút giây mình còn được sống đều đáng để nâng niu.

- Âm nhạc thường được xem như một cách để xoa dịu nỗi đau. Chị đang dùng thế mạnh của mình ra sao để lan tỏa điều tích cực?

- Tôi từng viết bài hát Chiếc nơ hồng, trong đó có câu: "Mở lòng mới biết rằng mình không cô đơn. Bay trong gió chiếc nơ hồng. Nhẹ nhàng mà vững chãi. Dịu dàng mà dẻo dai. Từng phút sống ôi rực rỡ như nắng mai hồng". Tôi mời khoảng 12 đồng nghiệp thu âm bài hát, đoạn kết là hợp xướng gồm 100 bệnh nhân ung thư vú ở Hà Nội, và dự định quay MV thời gian tới.

Sắp tới, tôi muốn mang bài hát đến biểu diễn tại các bệnh viện. Nhiều người hâm mộ cũng muốn đồng hành hoặc gửi tóc của họ để tặng bệnh nhân. Với tôi, người bệnh không chỉ cần thuốc men mà còn là sự cỗ vũ về tinh thần. Âm nhạc, tiếng cười và năng lượng tích cực có thể giúp họ có thêm hy vọng. Tôi nói điều này không phải từ góc nhìn của một nghệ sĩ đứng trên sân khấu mà từ chính trải nghiệm của một người từng mắc ung thư vú.

- Sau một năm điều trị bệnh, hiện sức khỏe của chị thế nào?

- May mắn tình trạng của tôi lúc phát hiện không quá nặng. Hiện thể trạng tôi tốt để trở lại với công việc. Tôi đi tái khám định kỳ theo chỉ định của bác sĩ, thường là ba hoặc sáu tháng một lần để yên tâm hơn.

Mỗi bệnh nhân sẽ có phác đồ điều trị khác nhau. Tôi luôn nghe theo hướng dẫn, tránh chủ quan. Trong quá trình điều trị, tôi từng gặp một số tác dụng phụ của thuốc. Một lần đang lưu diễn ở Tây Ban Nha, mặt tôi bỗng sưng lên vì phản ứng với thuốc. Hay có thời điểm cánh tay bị tê, việc cầm bút cũng khó khăn, chữ viết vốn nắn nót bỗng trở nên nguệch ngoạc. Những lúc ấy, tôi cũng hoang mang, lập tức hỏi ý kiến bác sĩ. May mắn là mọi chuyện đều được kiểm soát.

- Chị cảm nhận thay đổi lớn nhất của bản thân sau chặng đường vừa qua là gì?

- Tôi như trở thành một con người khác, thay đổi rất nhiều về cách nhìn nhận cuộc sống. Tôi lạc quan, yêu đời hơn bao giờ hết và cảm nhận niềm hạnh phúc sâu sắc hơn. Trước đây, tôi vốn đã biết chăm sóc bản thân với nhiều thói quen tốt cho sức khỏe. Sau biến cố, tôi càng thấy điều này là quan trọng.

Nhân sinh quan của tôi cũng theo đó thay đổi. Tôi nhận ra trong cuộc đời không có thành quả nào mà không đi cùng thử thách. Có những nghịch cảnh con người không thể tránh. Tôi nghĩ con người có một quyền tự do rất lớn đó là lựa chọn thái độ trước những điều không thể thay đổi. Nếu biết đón nhận và ứng xử đúng, nghịch cảnh có thể trở thành cơ hội để mình trưởng thành.

Tôi cũng học cách bớt thương hại bản thân. Mỗi khi thấy mình khổ, tôi lại nghĩ ngoài kia còn nhiều người phải trải qua tình huống khó khăn hơn. Sự đồng cảm giúp tôi bước ra khỏi cảm giác chỉ quanh quẩn với nỗi đau của chính mình. Điều tôi học được nữa là con người không chỉ cần đến sự lạc quan mà quan trọng hơn là niềm hy vọng. Tinh thần tích cực đôi khi còn phụ thuộc vào hoàn cảnh, còn hy vọng thì luôn nằm trong chính mình. Chỉ cần còn hy vọng, con người sẽ luôn có lý do để bước tiếp.

Hồng Nhung bên cún cưng khi ở nhà. Ca sĩ 55 tuổi, tên đầy đủ là Lê Hồng Nhung, đi hát từ thập niên 1980 đến nay. Ảnh: Tân Cao

- Mỗi ngày, chị tìm niềm vui qua những hoạt động gì ở đời thường?

- Yoga gần như cứu vớt cuộc đời tôi. Tôi duy trì tập luyện gần như mỗi ngày và xem đó là cách chăm sóc cả thể chất lẫn tinh thần. Gần đây, tôi có thêm niềm vui khi đi tập cùng Hồ Ngọc Hà mỗi sáng cuối tuần. Thật thú vị khi huấn luyện viên hiện tại của Hà chính là người đầu tiên dạy yoga cho tôi lúc 27 tuổi.

Tôi luôn lắng nghe cơ thể mình. Vào những ngày không thể tập đủ động tác vì tác dụng phụ của việc điều trị, tôi sẽ điều chỉnh bài tập cho phù hợp. Điều quan trọng nhất là duy trì thói quen vận động. Ngoài yoga, tôi dành thời gian để tận hưởng những điều rất nhỏ trong cuộc sống. Buổi sáng, tôi ra vườn ngắm cây, cắm một bình hoa hoặc cầm máy ảnh đi chụp hoa lá. Càng ngày, tôi cảm nhận niềm vui đến từ điều bình dị.

Giấc ngủ của tôi hiện không dài như trước. Thay vì lo lắng, tôi thường dậy sớm học tiếng Pháp hoặc nghe nhạc, sáng tác. Tôi hiểu càng cố ép mình vào một việc gì đó sẽ khiến cơ thể căng thẳng. Những năm qua, tôi đọc sách của nhiều thiền sư. Tôi đọc rất chậm để suy ngẫm, thường ghi chép lại điều tâm đắc vào một cuốn sổ tay, xem đó là cách để nhắc mình tỉnh thức và giữ sự bình an.

- Hai con sinh đôi trở thành động lực ra sao với chị?

- Hai bé hiện 14 tuổi và rất hiểu chuyện. Tôm (tên thật là Aiden) rất thích y học, từ nhỏ đã đọc nhiều sách về cơ thể người. Tôi nhớ có lần nói với con: "Mẹ yên tâm rồi, hết tế bào ung thư rồi". Con liền bảo: "Không phải đâu mẹ, tế bào ung thư vẫn có thể tồn tại trong cơ thể, điều quan trọng là chúng có phát triển thành khối u hay không". Tôi bật cười vì con còn hiểu vấn đề hơn cả mình.

Làm mẹ, tôi luôn muốn các con bớt lo lắng nhưng ngược lại chính các bé lại là người động viên lại mình rất nhiều. Hai đứa trẻ của tôi khá hài hước nên không khí gia đình luôn tươi vui. Những lần tôi vào viện tái khám hay xử lý biến chứng, hai con thay nhau đi cùng mẹ. Sự có mặt của Tôm và Tép khiến tôi thấy mình không bao giờ đơn độc.

- Chị chăm sóc và giáo dục các con theo cách nào?

- Gia đình tôi vốn không đông người nên các con từng hỏi: "Mẹ ơi, sao nhà mình ít họ hàng thế?". Tôi nói với các con rằng gia đình không chỉ là những người cùng huyết thống mà bất cứ ai mình dành sự yêu thương, luôn có mặt khi cần đều có thể xem nhau như ruột thịt. Nhiều năm qua, Tôm và Tép lớn lên cùng với những người con của Hà Kiều Anh, Linh Nga - bạn thân của tôi. Tôi muốn các đứa trẻ hiểu rằng trong cuộc sống có những mối quan hệ không cùng máu mủ nhưng vẫn gắn bó, yêu thương nhau sâu sắc. Điều đó cũng đáng trân trọng không kém tình thân.

Khi bước vào tuổi 14, các con bắt đầu có chính kiến và những mối quan tâm riêng. Càng áp đặt, các bé càng muốn làm ngược lại. Vì thế, tôi chọn cách sống làm sao để các con nhìn vào đó để quan sát, học hỏi hơn là giáo điều. Tôi cho rằng câu "mẹ nào con nấy" không phải vì con làm giống mẹ từng việc mà là các con sẽ nhìn cách mình đối xử với mọi người hay vượt qua khó khăn, rồi tự hình thành những giá trị cho bản thân.

Tôi vẫn chọn đồng hành con mỗi ngày. Chẳng hạn, tôi khuyến khích Tôm và Tép nói tiếng Pháp với mẹ trong các bữa tối để cùng duy trì ngoại ngữ. Có lúc các con không hào hứng vì muốn có không gian và ngôn ngữ riêng của mình, tôi tôn trọng.

- Chị cân bằng công việc và giữ sức khỏe thế nào?

- Âm nhạc luôn là nguồn sống của tôi. Nhiều khán giả từng kể rằng trong giai đoạn tuyệt vọng nhất của cuộc đời, họ tìm thấy sự an ủi qua những ca khúc của tôi và có thêm động lực để bước tiếp. Với một người nghệ sĩ, đó là điều vô cùng ý nghĩa và cũng là lý do để tôi tiếp tục làm nghề.

Tôi không còn ép mình phải làm việc theo một guồng cố định nữa. Tôi lắng nghe cơ thể nhiều hơn. Khi khỏe thì làm, mệt thì nghỉ. Với tôi, sáng tạo vẫn là một niềm vui, chứ không phải áp lực.

Hiện tôi bắt tay thực hiện đĩa than có tên Hà Nội là tôi gồm chín bài hát cả cũ lẫn mới. Sau đó, tôi sẽ làm tiếp Hà Nội - Hoa sữa theo hướng âm nhạc điện tử.

Tân Cao