Giám đốc nghiên cứu Sergey Lozhkin của Kaspersky nhận định Internet sẽ không chết, nhưng những gì đang diễn ra không theo chiều hướng tích cực.
Sergey Lozhkin từng là phó chủ tịch phụ trách an ninh mạng tại JPMorgan Chase, trước khi chuyển sang vai trò Giám đốc nghiên cứu và phân tích toàn cầu (GReAT) của công ty bảo mật Kaspersky. Nhân sự kiện APAC Cyber Security Weekend 2026 tuần này, ông Lozhkin chia sẻ với VnExpress về tương lai của Internet, tác động của AI và những thách thức đối với hạ tầng mạng toàn cầu.
Chuyên gia bảo mật cấp cao Sergey Lozhkin, Giám đốc Nghiên cứu và phân tích toàn cầu Kaspersky. Ảnh: Trọng Đạt
- Nhiều người đang nói về thuyết "Internet chết", khi lưu lượng truy cập từ bot đã vượt con người, ông nhìn nhận thế nào về diễn biến này?
- Tôi không nghĩ Internet sẽ chết. Nhưng phải thừa nhận những gì đang diễn ra, theo quan điểm của tôi, không phải tích cực.
Internet đang bị chia cắt thành các khu vực riêng theo lãnh thổ, điều chúng tôi hay gọi bằng thuật ngữ Internet Balkanization. Vì nhiều lý do, như yếu tố chính trị, một số quốc gia chặn mạng, phần mềm hoặc website nhất định, buộc người dân chỉ sử dụng các dịch vụ trong nước. Đó là quá trình phân mảnh Internet. Internet không còn là một mạng toàn cầu đúng nghĩa như trước mà dần bị chia tách, và điều này đã bắt đầu từ hơn 10 năm trước.
Trở lại thuyết Internet chết, đúng là hiện nay phần lớn lưu lượng Internet do bot tạo ra, không có sự tương tác của con người. Tôi tin xu hướng sẽ còn tiếp tục gia tăng. Tuy nhiên, con người vẫn là một phần trong đó, nơi chúng ta giao tiếp với nhau và sử dụng Internet cho hoạt động hàng ngày.
Điều thay đổi là cách Internet vận hành. Có thể sẽ xuất hiện nhiều môi trường tách biệt hơn, nơi những người có cùng sở thích tập hợp thành cộng đồng nhỏ, những mạng xã hội nhỏ, thay vì chỉ tập trung vào những mạng xã hội toàn cầu. Internet không chết, nó chỉ đang thay đổi hình thái.
- Ông hình dung Internet thay đổi hình thái ra sao? Đang có thứ gì đa số người dùng chưa nhận ra nhưng sẽ sớm tạo nên tác động lớn?
- Phần lớn người dùng chưa biết rằng hiện đã tồn tại những website, cổng thông tin chỉ dành riêng cho AI. Các tác nhân AI (AI Agent) truy cập vào đó để giao tiếp với những tác nhân khác, chia sẻ dữ liệu, trao đổi thông tin, thậm chí trò chuyện, đăng bài, "sống" như một AI, tải về kỹ năng mới, tạo kỹ năng và chia sẻ kỹ năng đó.
Những website này không được thiết kế cho con người, có giao diện rất khác, hoặc thậm chí không có giao diện vì chúng chỉ cần API. Đây là điều đa số những người không làm trong lĩnh vực AI hoặc an ninh mạng chưa nhận ra, nhưng nó đã xảy ra rồi.
Thậm chí, sẽ xuất hiện một Internet riêng cho AI, nơi AI Agent, mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) kết nối, giao tiếp và trao đổi với nhau bằng giao thức riêng và tốc độ rất cao, chia sẻ thông tin mà con người gần như không thể hiểu được.
- Internet vốn được thúc đẩy bởi lượt xem, lượt thích, lưu lượng truy cập. Khi bot truy cập nhiều hơn con người, điều gì sẽ trở thành "đồng tiền" mới của Internet?
- Rất thú vị. Tôi nghĩ về bản chất, "đồng tiền" mới của Internet vẫn sẽ tương tự, nhưng được điều chỉnh để phù hợp xu thế AI. Có thể không còn "like" của con người mà là một dạng "AI like". Có thể quảng cáo cũng không còn chỉ hướng đến con người mà hướng đến AI.
Bức tranh tổng thể của Internet không thay đổi lập tức, nhưng khi tích lũy theo thời gian, chúng sẽ làm biến đổi diện mạo của Internet. Tôi nghĩ điều đó sẽ diễn ra trong vòng 10 năm tới, thậm chí sớm hơn.
- Khi đó, Internet sẽ như thế nào? Thách thức lớn nhất trong kỷ nguyên AI là gì?
- Cách đây 5 năm, nhiều người nghĩ trình độ AI như hiện nay phải mất khoảng 10 năm mới đạt được, nhưng thực tế diễn ra nhanh hơn nhiều. Tôi muốn nói, rất khó dự đoán Internet sẽ thay đổi ra sao.
Tuy nhiên, Internet luôn có mặt tốt và mặt xấu. Tôi mong những điều tốt đẹp vẫn chiếm ưu thế để chúng ta có thể dùng nó mà không phải đối mặt với quá nhiều mối đe dọa hay nguy hiểm. Hy vọng vẫn sẽ tồn tại những "hòn đảo an toàn" trong đại dương thông tin rộng lớn ở tương lai.
Thách thức là làm sao tránh các thảm họa quy mô lớn trên Internet. AI agent đang phát triển rất nhanh, tham gia các cuộc tấn công mạng, khiến hạ tầng Internet trở nên dễ bị tổn thương hơn.
Các công ty an ninh mạng, nhà nghiên cứu bảo mật cần nỗ lực rất nhiều để bảo vệ hạ tầng Internet trước mã độc hay nguy cơ gián đoạn diện rộng. Chúng ta cũng cần sử dụng AI để củng cố chính hạ tầng Internet, từ hệ thống lõi đến các tuyến trục chính, nhằm giữ cho Internet tiếp tục hoạt động an toàn.
Cáp Ethernet cắm vào cổng LAN của modem/router Wi-Fi kết nối Internet. Ảnh: Lưu Quý
- Trong các phim về AI như The Terminator, Her hay Black Mirror, ông đánh giá tác phẩm nào gần thực tế nhất?
- Black Mirror, bộ phim nhiều tập, chia sẻ nhiều góc nhìn khác nhau về những điều có thể xảy ra trong tương lai. Tôi rất thích series này và đã xem toàn bộ bốn mùa. Một số điều xuất hiện trong những tập đầu của phim giờ đây đã trở thành một phần hiện thực cuộc sống của chúng ta.
- Con người nên ứng xử thế nào để không dẫn tới viễn cảnh Internet do AI chi phối?
- Chúng ta cần sự hợp tác của những bộ óc hàng đầu để Internet không mất quyền kiểm soát vào tay AI. Các nhà nghiên cứu, nhà khoa học, nhà lãnh đạo chính trị và những người có ảnh hưởng phải cùng hướng tới mục tiêu chung: không để mất đi cuộc sống hiện tại và thế giới đang có vào thứ gì đó mà con người còn chưa thực sự hiểu.
Chúng ta phải duy trì khả năng hiểu biết của mình, không để AI phát triển đến mức con người không còn hiểu được cách nó hoạt động. Quan trọng hơn, luôn biết cách chung sống với AI để không đánh mất vai trò của mình trong quá trình tiến hóa của thế giới.
Tôi không mong con trẻ lớn lên trong một thế giới AI thống trị. Tôi muốn các con của tôi, cũng như của tất cả chúng ta, lớn lên trong một thế giới mà AI là trợ lý hữu ích, không phải bên nắm quyền kiểm soát.
Trọng Đạt
