Hiện TP.HCM có hơn 7.00 người đang được nuôi dưỡng, chăm sóc tại 14 trung tâm bảo trợ xã hội trên địa bàn - Ảnh: HỒNG PHƯỢNG
Theo thống kê Sở Y tế TP.HCM, hiện trên địa bàn có 14 trung tâm bảo trợ xã hội với hơn 7.000 người đang được nuôi dưỡng, chăm sóc tại các cơ sở này. Sau hơn một năm triển khai, đã có 55.191 lượt khám bảo hiểm y tế tại Trung tâm Bảo trợ xã hội hoặc các bệnh viện trên địa bàn TP.HCM.
Mô hình nhân văn, thiết thực nhưng có nguy cơ tạm dừng
Tháng 3-2025, Sở Y tế TP.HCM chính thức triển khai chương trình chăm sóc sức khoẻ toàn diện cho các nhóm người hiện đang được chăm sóc tại các Trung tâm Bảo trợ xã hội.
Theo đó, Sở Y tế phân công 16 bệnh viện đa khoa và chuyên khoa hỗ trợ toàn diện cho hoạt động chăm sóc sức khỏe cho nhóm người đang được chăm sóc và quản lý tại các Trung tâm Bảo trợ xã hội, bao gồm cả hoạt động khám chữa bệnh.
Trong một năm triển khai đã ghi nhận 55.191 lượt khám chữa bệnh bảo hiểm y tế, với 299 buổi khám trực tiếp tại các Trung tâm Bảo trợ xã hội hoặc tại các bệnh viện trên địa bàn TP.HCM.
Nhằm bảo đảm quyền lợi khám chữa bệnh bảo hiểm y tế cho người yếu thế đang được chăm sóc tại các Trung tâm Bảo trợ xã hội, Sở Y tế và bảo hiểm xã hội TP.HCM thống nhất đề xuất UBND TP.HCM cho phép tiếp tục khám, chữa bệnh và thanh toán bảo hiểm y tế tại các Trung tâm Bảo trợ xã hội.
Theo tờ trình gửi UBND TP.HCM ngày 2-4-2026, Sở Y tế TP.HCM xác định người đang được chăm sóc tại các Trung tâm Bảo trợ xã hội công lập là nhóm yếu thế cần được chăm sóc y tế đặc biệt (người tâm thần, người khuyết tật, trẻ mồ côi và người cao tuổi neo đơn...).
Trong khi đó, hiện trạng, việc tiếp cận dịch vụ y tế tại các cơ sở bảo trợ gặp nhiều khó khăn do thiếu do nguồn nhân lực y tế, cơ sở vật chất y tế chưa đầy đủ, thiếu kết nối với các cơ sở y tế, thiếu phương tiện vận chuyển và hỗ trợ chuyên môn y tế…
Sở Y tế và Bảo hiểm xã hội TP.HCM thống nhất đề xuất UBND TP.HCM cho phép tiếp tục khám, chữa bệnh và thanh toán bảo hiểm y tế tại các Trung tâm Bảo trợ xã hội.
Đến ngày 24-4-2026, chủ tịch UBND TP.HCM có văn bản chỉ đạo thống nhất chủ trương tiếp tục thực hiện khám, chữa bệnh và được thanh toán bảo hiểm y tế đối với nhóm người thuộc diện tham gia bảo hiểm y tế tại các Trung tâm Bảo trợ xã hội.
Đồng thời đề nghị Bảo hiểm xã hội TP.HCM chủ trì, phối hợp với Sở Y tế hướng dẫn, kiểm tra, giát sát hồ sơ về trình tự, thủ tục để các đơn vị thực hiện theo đúng quy định.
Thế nhưng đến ngày 19-6-2026, Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã có văn bản gửi đến bảo hiểm xã hội TP.HCM sau khi cơ quan này gửi công văn xin ý kiến về việc hướng dẫn tổ chức khám chữa bệnh bảo hiểm y tế tại Trung tâm Bảo trợ xã hội trên địa bàn TP.
Chưa có cơ sở thanh toán từ quỹ bảo hiểm y tế đối với khám lưu động
Trong văn bản, bảo hiểm xã hội Việt Nam dẫn Luật Bảo hiểm y tế (điểm a khoản 1, điều 21) quy định người tham gia bảo hiểm y tế được quỹ bảo hiểm y tế thanh toán chi phí “khám bệnh, chữa bệnh, bao gồm cả khám chữa bệnh từ xa, hỗ trợ khám chữa bệnh từ xa, khám chữa bệnh y học gia đình, khám chữa bệnh tại nhà, phục hồi chức năng, khám thai định kỳ, sinh con; một số dịch vụ phòng bệnh, quản lý bệnh mạn tính, khám sức khỏe định kỳ và khám sàng lọc theo yêu cầu chuyên môn theo lộ trình phù hợp, đối tượng ưu tiên và khả năng cân đối của bảo hiểm y tế".
Đồng thời dẫn điều 50 Luật Khám bệnh, chữa bệnh số 15/2023/QH15 quy định “Mỗi cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có một giấy phép hoạt động và không có thời hạn. Trường hợp cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thêm cơ sở khám bệnh, chữa bệnh tại địa điểm khác thì mỗi cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phải có một giấy phép hoạt động riêng".
Bảo hiểm xã hội Việt Nam kết luận, theo các quy định nêu trên, chưa có cơ sở thanh toán từ quỹ bảo hiểm y tế đối với trường hợp khám bệnh, chữa bệnh ngoài địa điểm ghi trong giấy phép hoạt động.
Để thuận lợi cho người tham gia bảo hiểm y tế được khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế tại nơi chăm sóc, bảo hiểm xã hội Việt Nam chỉ đạo bảo hiểm xã hội TP.HCM đề nghị Sở Y tế TP.HCM tạo điều kiện để các Trung tam bảo trợ xã hội sớm thành lập phòng khám và ký kết hợp đồng khám chữa bệnh bảo hiểm y tế.
Như vậy, việc thanh toán bảo hiểm y tế đối với hoạt động khám chữa bệnh lưu động tại các Trung tâm Bảo trợ xã hội đang gặp nhiều vướng mắc - khi các bệnh viện tổ chức khám chữa bệnh lưu động tại các Trung tâm Bảo trợ xã hội chưa đủ điều kiện để được thanh toán bảo hiểm y tế như kết luận bảo hiểm xã hội Việt Nam nêu trên.
Trung tâm Bảo trợ xã hội có được coi là nhà của nhóm người yếu thế?
Một cán bộ có chức vụ trong ngành Y tế TP.HCM cho biết khi Sở Y tế TP.HCM chính thức triển khai Chương trình chăm sóc sức khoẻ toàn diện cho các nhóm người hiện đang được chăm sóc tại các Trung tâm Bảo trợ xã hội thì các bệnh viện phải đưa cả ekip bác sĩ, điều dưỡng đến tận nơi khám cho người yếu thế. Điều này sẽ khiến bệnh viện vất vả tốn kém hơn nhưng người dân được hưởng thụ quyền lợi chính đáng.
Do đó, Sở Y tế yêu cầu các bệnh viện phải làm để hỗ trợ người yếu thế, vừa mang tính nhân văn, vừa phù hợp luật khám chữa bệnh.
"Hiện nay Nhà nước đã có chính sách cho mỗi người dân khỏe mạnh được khám sức khỏe miễn phí, trong khi các đối tượng này ở các Trung tâm Bảo trợ xã hội đều neo đơn, già cả hoặc trẻ em tàn tật đi lại rất khó khăn.
Trung tâm Bảo trợ xã hội là ngôi nhà của họ, vậy họ có được coi là đang khám chữa bệnh tại nhà không? Tôi nghĩ cần phải có góc nhìn thấu đáo, toàn diện để có một chính sách nhân văn cho nhóm yếu thế này" - vị này nói.
