Kỹ sư điện tử người Ý giúp bóng chuyền Việt Nam tạo chiến tích lịch sử

Là kỹ sư trước khi trở thành HLV bóng chuyền

Sôi nổi, nhiệt tình, táo bạo, quyết đoán... là những gì người hâm mộ bóng chuyền dễ dàng cảm nhận nơi vị chuyên gia người Ý này. 

Ông Rampazzo để lại nhiều khoảnh khắc thú vị tại Giải bóng chuyền nam SEA V.Cup 2026, từ dáng đi, dáng... lấy đà cho đến những chỉ đạo đầy quyết liệt và sôi nổi. Tất cả đều tạo nên cảm tình rất lớn cho người hâm mộ Việt Nam. 

Chỉ sau 3 tháng làm việc, vị chuyên gia người Ý 52 tuổi thực sự đã tạo nên một làn gió mới cho bóng chuyền Việt Nam, vốn đã trải qua nhiều năm ảm đạm về thành tích quốc tế.

Điều thú vị là, vị chuyên gia này vốn không xuất thân từ môi trường bóng chuyền đỉnh cao. Trước khi trở thành HLV, ông Rampazzo vốn là một kỹ sư ngành điện tử - y sinh.

Ông Federico Rampazzo sinh ngày 6-3-1974 tại Padua, thành phố thuộc vùng Veneto ở miền bắc nước Ý. 

Ông Rampazzo tốt nghiệp ngành kỹ thuật điện tử ứng dụng trong lĩnh vực y sinh tại Đại học Padua, một trong những trường đại học lâu đời nhất châu Âu. 

Đây là ngành học kết hợp điện tử, đo lường và xử lý dữ liệu với các ứng dụng liên quan đến cơ thể con người, thiết bị y tế và khoa học sự sống.

Trong những năm đầu sau khi ra trường, Rampazzo từng xem kỹ thuật điện tử là nghề nghiệp chính, còn bóng chuyền là niềm đam mê song hành. 

Giống như nhiều thanh niên khác, ông Rampazzo chơi bóng chuyền từ trẻ, và tiếp tục gắn bó với các đội bóng trung học, rồi đại học.

Từ khoảng 20 tuổi, Rampazzo đã đảm nhiệm vị trí HLV trưởng các đội nam và nữ thi đấu ở giải hạng C và D cấp vùng tại Veneto. Khi được đội của Đại học Loreto mời vào năm 2008, ông đã tích lũy gần 20 năm làm việc với bóng chuyền trẻ, các đội nghiệp dư và bán chuyên của cả nam lẫn nữ.

Chuyên ngành kỹ thuật góp phần hình thành cách làm việc đặc trưng của ông: chia mọi vấn đề lớn thành nhiều cấu phần nhỏ, quan sát dữ liệu, sửa từng chuyển động và tìm nguyên nhân thay vì chỉ nhìn vào kết quả cuối cùng.

Chuyên gia khoa học trên sân bóng chuyền

Ông Rampazzo không chỉ theo đuổi bằng cấp huấn luyện thông thường. Tại Ý, ông từng là giảng viên cấp quốc gia của Liên đoàn Bóng chuyền Ý và được giới thiệu là HLV đạt cấp độ 4 châu Âu trong hệ thống của Ủy ban Olympic quốc gia Ý.

Ông cũng được Hiệp hội Các chuyên gia chuẩn bị thể lực bóng chuyền Ý mời trao đổi chuyên môn với HLV và chuyên gia thể lực.

Một trong những lĩnh vực HLV Rampazzo quan tâm sâu là tâm lý học và giao tiếp. Ông từng hợp tác với chuyên gia của nhiều môn thể thao, nghiên cứu cách HLV truyền đạt thông tin và tác động tới trạng thái tinh thần của VĐV.

Vị chiến lược gia người Ý đặc biệt đề cao giao tiếp không lời. Theo ông, một HLV không chỉ truyền tải thông điệp bằng câu chữ. Ánh mắt, dáng đứng, cách di chuyển, giọng nói và phản ứng sau mỗi tình huống đều ảnh hưởng đến cầu thủ.

Trong quá trình nghiên cứu, ông từng làm việc với các VĐV khiêu vũ thể thao, trong đó có bốn nhà vô địch thế giới. 

Ông Rampazzo cho rằng kinh nghiệm từ khiêu vũ giúp ông hiểu sâu hơn về ngôn ngữ cơ thể, khả năng phối hợp chuyển động và mối quan hệ giữa cảm xúc với hiệu suất thi đấu.

Sau giai đoạn tại Loreto, ông Rampazzo rời Ý để bắt đầu chuyến phiêu lưu của mình, từ khoảng năm 2012. Phải đến lúc này, vị kỹ sư ngành điện tử mới thuần túy bước vào làng bóng chuyền chuyên nghiệp.

Sau một thời gian làm việc ở Nga trong vai trò hỗ trợ kỹ thuật, ông Rampazzo đến Đài Loan để làm việc với đội tuyển bóng chuyền nữ. Ông đảm nhiệm vai trò HLV trưởng trong giai đoạn 2013-2014.

Kết thúc công việc HLV trưởng tuyển quốc gia Đài Loan, chuyên gia người Ý "lấn sân" sang mảng kinh doanh, khi cùng chuyên gia vật lý trị liệu Lu Ji Hong thành lập một mô hình kết hợp huấn luyện kỹ thuật, thể lực, phòng ngừa chấn thương và phát triển bóng chuyền cộng đồng ở đây.

Rampazzo cho rằng thể thao phải được xây dựng “từ dưới lên”. Ông phản đối việc đòi hỏi thành tích lập tức, kể cả với học sinh tiểu học, bởi sức ép quá sớm có thể khiến thể thao trở thành nguy cơ cho thể chất và tinh thần thay vì công cụ giáo dục.

Ông còn trở thành cầu nối đưa cầu thủ Đài Loan sang châu Âu. Năm 2017, Rampazzo hỗ trợ chuyền hai Huang Pei Hung phân tích các lời mời và gia nhập Top Volley Latina tại SuperLega Ý.

Những năm tiếp đó, lĩnh vực làm việc của ông Rampazzo tiếp tục được mở rộng. Vị chuyên gia người Ý cho thấy sự khác biệt khi một kỹ sư điện tử dấn thân vào con đường bóng chuyền chuyên nghiệp.

Từ chỗ tập tễnh với công việc huấn luyện các đội bóng cấp trường, ông Rampazzo dần trở thành HLV tên tuổi ở châu Á, và là một trong những người đi tiên phong trong việc áp dụng các kỹ thuật mới mẻ của phương Tây vào môi trường bóng chuyền Á Đông. 

Đêm 26-7, tuyển bóng chuyền nam Việt Nam đã đánh bại Thái Lan 3-2 để lần đầu trong lịch sử vô địch SEA V.Cup 2026 (giải bóng chuyền cấp độ Đông Nam Á). Đây là lần đầu tiên trong lịch sử bóng chuyền nam Việt Nam lập kỳ tích này. Thành tích của tuyển bóng chuyền nam Việt Nam được dẫn dắt bởi HLV Rampazzo.

Vô địch SEA V.Cup có thể không phải chiến tích quá lớn với sự nghiệp của một HLV đến từ Ý - cường quốc số 1 làng bóng chuyền. Nhưng chiến tích này đã phần nào chứng thực những giá trị mà vị kỹ sư điện tử có thể mang đến cho bóng chuyền Việt Nam.