Các nhà khoa học đã tạo được tế bào tinh trùng người ở giai đoạn sớm từ tế bào gốc và nuôi cấy chúng trong mô ghép trên thận chuột - Ảnh minh họa: Magnific
Một nhóm nghiên cứu vừa công bố trên tạp chí Cell Stem Cell (Mỹ) rằng họ đã tạo được các tế bào tinh trùng người ở giai đoạn chưa trưởng thành từ tế bào gốc, sau đó nuôi cấy chúng trong mô ghép trên thận chuột.
Nhóm đã tạo ra các tinh nguyên bào (spermatogonia) - loại tế bào có thể phát triển thành tinh trùng trưởng thành. Mục tiêu cuối cùng của họ là tạo ra tinh trùng người trưởng thành.
Ông Eoin Whelan, nhà sinh học sinh sản tại Đại học Pennsylvania (Mỹ) và là thành viên nhóm nghiên cứu, cho biết vẫn còn nhiều rào cản trước khi có thể tạo được tinh trùng trưởng thành trong phòng thí nghiệm. Dù vậy, kết quả mới là một bước tiến đúng hướng.
Trước mắt quy trình này có thể giúp nghiên cứu những giai đoạn đầu của quá trình hình thành tinh trùng ở người cũng như tìm hiểu nguyên nhân gây vô sinh nam. Nhóm nghiên cứu cho biết khoảng 40% trường hợp vô sinh ở nam giới hiện chưa xác định được nguyên nhân.
Để thực hiện nghiên cứu, các nhà khoa học sử dụng tế bào gốc đa năng cảm ứng (iPS) chuyển chúng thành các tế bào giống với những tế bào phôi sớm có thể phát triển thành tinh trùng.
Nhóm tiếp tục kết hợp các tế bào này với những tế bào hỗ trợ lấy từ tinh hoàn chuột đang phát triển rồi cấy hỗn hợp vào một túi mô trên thận chuột.
Sau khi cấy ghép, các tế bào tự sắp xếp thành những cấu trúc dạng ống tương tự các ống sinh tinh trong tinh hoàn. Sáu tháng sau, các tế bào người đã phát triển thành tinh nguyên bào và hoạt động gene của chúng tương đồng với tinh nguyên bào bình thường ở người.
Tuy nhiên hầu hết tế bào đều dừng lại ở giai đoạn này và không phát triển thành tinh trùng trưởng thành. Kết quả tương tự cũng được ghi nhận khi nhóm thực hiện thí nghiệm trên khỉ.
Theo trưởng nhóm nghiên cứu Kotaro Sasaki, sự khác biệt giữa tế bào người và các tế bào hỗ trợ từ chuột có thể là nguyên nhân khiến quá trình phát triển bị gián đoạn. Ông cho biết quá trình hình thành tinh trùng phụ thuộc vào nhiều loại tế bào hỗ trợ và các tín hiệu hormone, vốn có thể khác nhau giữa người và chuột.
Bà Amander Clark, nhà sinh học phát triển tại Đại học California (Mỹ), nhận định một hướng nghiên cứu tiếp theo là sử dụng các tế bào hỗ trợ cũng có nguồn gốc từ người để tạo môi trường phù hợp hơn cho sự phát triển của tinh trùng.
Hiện một số công ty công nghệ sinh học cũng đang theo đuổi hướng nghiên cứu này. Ông Sasaki cho rằng các tuyên bố về việc tạo được tinh trùng trưởng thành cần đi kèm dữ liệu khoa học đầy đủ để có thể đánh giá. Theo ông, "nếu đưa ra một tuyên bố lớn thì cần có bằng chứng đủ mạnh".
