Sau những tháng cuối năm tất bật với hàng loạt công trình, nhiều thợ lau kính nhà cao tầng lại quay về làm phụ hồ, bốc vác hay ai thuê gì làm nấy để mưu sinh.
Thu nhập có thể lên đến hơn một triệu đồng mỗi ngày, nhưng công việc chỉ thật sự "vào mùa" vài tháng trong năm, còn phía sau đó vẫn là những nỗi lo cơm áo và những lần đối mặt với rủi ro giữa không trung.
Theo Đạt, nghề lau kính không đòi hỏi bằng cấp, nhưng để bám trụ được lại không hề dễ
ẢNH: TRƯỜNG SƠN
Sau dịch Covid-19, ai thuê gì cũng làm
Để gặp được anh Nguyễn Hữu Đạt (28 tuổi, quê Gia Lai), chúng tôi phải hẹn đi hẹn lại gần hai tuần. Anh cười, thời điểm này rất ít khi có mặt ở TP.HCM vì công việc lau kính "bữa đực bữa cái".
"Dịp Giáng sinh, cận tết thì mới nhiều việc. Còn bây giờ ai thuê gì thì tui làm đó, chủ yếu đi phụ hồ để có tiền trang trải sinh hoạt, phụ mẹ chữa bệnh tiểu đường", anh nói.
Cơ duyên đến với nghề lau kính của Đạt cũng bắt đầu từ biến cố. Sau dịch Covid-19, mất việc làm, anh theo một người bạn đi phụ mang vác dụng cụ, lắp giàn giáo cho các đội lau kính nhà cao tầng. Ban đầu chỉ nghĩ làm tạm, nhưng càng theo nghề, càng học hỏi kinh nghiệm từ những người đi trước, anh dần trở thành thợ chính. "Đi theo hoài rồi làm chính lúc nào không hay", Đạt cười.
Dù là người trẻ nhất trong nhóm, Đạt cho biết nhờ lăn lộn từ sớm nên quen biết nhiều đội thợ. Thỉnh thoảng có công trình, anh lại đứng ra nhận việc rồi gọi anh em cùng làm.
Theo Đạt, nghề lau kính không đòi hỏi bằng cấp, nhưng để bám trụ được lại không hề dễ. "Quan trọng nhất là thần kinh phải vững và không sợ độ cao. Nếu đứng trên cao mà chân tay run thì không làm nổi", Đạt chia sẻ.
Thợ mới vào nghề thường được phân công lau ở các tòa nhà thấp tầng hoặc những vị trí dễ tiếp cận
ẢNH: TRƯỜNG SƠN
Những người mới vào nghề thường chỉ được phân công lau ở các tòa nhà thấp tầng hoặc những vị trí dễ tiếp cận. Khi quen việc mới từng bước nâng độ khó. Có gần 5 năm kinh nghiệm nhưng Đạt cũng tự nhận mình chỉ nhận lau những công trình dưới 10 tầng. "Lên cao hơn nhìn xuống là tui bị choáng. Mình tự biết sức mình tới đâu thì làm tới đó".
Theo anh, đã có không ít trường hợp vừa đu dây xuống đã run rẩy, buộc phải dừng công việc ngay để đảm bảo an toàn. "Đây là nghề đặc biệt, không phải cứ được hướng dẫn là làm được", Đạt nói.
Kiếm tiền bằng sự liều lĩnh nhưng không được phép chủ quan
Trước mỗi công trình, người thợ đều phải kiểm tra kỹ toàn bộ dây thừng, khóa an toàn, ghế đu, dụng cụ bảo hộ và chuẩn bị đầy đủ thiết bị lau rửa. Khu vực thi công cũng được đặt biển cảnh báo để hạn chế rủi ro cho người bên dưới.
Sau khi hoàn tất các bước chuẩn bị, người thợ mới bắt đầu đu dây xuống, làm sạch từng khung kính, từng góc cạnh rồi mới đến mặt kính chính.
Theo Nguyễn Hữu Đạt, nhìn từ dưới đất, công việc tưởng như đơn giản, nhưng khi treo mình giữa không trung, chỉ một cơn gió mạnh cũng có thể khiến người thợ mất thăng bằng. "Nhiều lúc đang làm, gió thổi qua là người rung lắc theo dây, cảm giác choáng váng", Đạt nói.
Cùng nghề với Đạt, anh Lê Văn Huỳnh (37 tuổi, quê Quảng Ngãi) cho biết những tháng cuối năm luôn là khoảng thời gian bận rộn nhất. "Cả năm tụi tui chỉ mong tới dịp tết".
Do tính chất công việc, thợ lau kính nhà cao tầng thường được mọi người gọi bằng biệt danh "người nhện"
ẢNH: TRƯỜNG SƠN
Theo anh, thời điểm tết, nhiều cao ốc văn phòng, trung tâm thương mại, chung cư đều đồng loạt vệ sinh mặt ngoài để chuẩn bị đón năm mới nên thợ lau kính gần như không có ngày nghỉ. Có lúc làm không hết việc, nhưng đổi lại là áp lực lớn hơn.
Có những nhóm thợ được doanh nghiệp trang bị đầy đủ thiết bị bảo hộ, song cũng có nơi dụng cụ còn khá sơ sài, chỉ có đai an toàn, thiếu mũ bảo hiểm hoặc giày chuyên dụng.
Trong quá trình làm việc, để tạo điểm tựa giữa mặt kính, người thợ còn phải sử dụng dụng cụ hít kính để giữ thăng bằng.
"Có hôm trời đẹp thì làm rất thuận lợi. Nhưng gặp gió lớn là cực kỳ nguy hiểm", anh Huỳnh nói và kể về thời điểm lần lau kính cho một tòa nhà 30 tầng. "Hôm đó gió mạnh quá, tui bị thổi bạt ngang gần chục mét. Đến giờ nghĩ lại vẫn còn sợ".
Theo anh, những công trình có mặt kính phẳng sẽ dễ thi công hơn. Ngược lại, các tòa nhà có nhiều gờ, hốc hoặc thiết kế phức tạp sẽ khiến người thợ mất nhiều thời gian và công sức hơn.
Chỉ mong có công việc ổn định
Nếu ký hợp đồng với công ty vệ sinh công nghiệp, người lao động thường phải làm trên 26 ngày công mỗi tháng. Còn với những người làm tự do như Đạt hay Huỳnh, thu nhập phụ thuộc hoàn toàn vào số công trình nhận được.
Có việc thì thu nhập khá, hết việc lại quay về với đủ nghề lao động phổ thông để trang trải cuộc sống. "Mỗi ngày tui cũng làm 8 tiếng như bao nghề khác, nhưng nghề của tụi tui cực và nguy hiểm hơn nhiều", anh Huỳnh chia sẻ.
Trong quá trình làm việc, để tạo điểm tựa giữa mặt kính, người thợ còn phải sử dụng dụng cụ hít kính để giữ thăng bằng
ẢNH: TRƯỜNG SƠN
Đưa mắt nhìn về phía những tòa nhà cao tầng giữa trung tâm TP.HCM, người đàn ông quê Quảng Ngãi trầm ngâm: "Nghề nào cũng có cái vất vả của nó. Chỉ mong có một công việc ổn định để yên tâm làm lâu dài".
Còn với Đạt, động lực lớn nhất để tiếp tục bám nghề là gia đình. Những đồng tiền kiếm được từ những lần đu mình giữa không trung không chỉ giúp anh trang trải cuộc sống mà còn phụ mẹ điều trị bệnh. "Miễn còn sức khỏe thì còn làm", Đạt nói.
Giữa thành phố với ngày càng nhiều cao ốc kính mọc lên, những người thợ lau kính nhà cao tầng như Đạt hay Huỳnh vẫn lặng lẽ dịch chuyển từ công trình này sang công trình khác.
Họ chấp nhận những tháng cao điểm tất bật, những tháng thấp điểm bấp bênh và cả những hiểm nguy luôn rình rập, chỉ để đổi lấy một cuộc sống đủ đầy hơn cho gia đình mình.
