Máy bay vi phạm vùng trời Việt Nam sẽ bị bay chặn và ép hạ cánh

Chính phủ vừa ban hành nghị định 222/2026/NĐ-CP về hoạt động bay. Nghị định quy định tương đối đầy đủ trình tự, thẩm quyền và các biện pháp cưỡng chế đối với máy bay vi phạm vùng trời Việt Nam theo mức độ từ bay chặn, bay kèm đến dùng máy bay quân sự ép hạ cánh.

Các biện pháp trên được thực hiện với nguyên tắc ưu tiên bảo đảm an toàn cao nhất cho con người, máy bay và các công trình trên mặt đất.

Vi phạm vùng trời sẽ bị máy bay quân sự bay chặn

Nghị định quy định máy bay sẽ bị bay chặn khi có hành động vi phạm vùng trời Việt Nam. Lúc đó máy bay Quân đội nhân dân Việt Nam sẽ tiếp cận máy bay vi phạm ở vị trí phù hợp và phát đi các ký hiệu, tín hiệu nhằm ngăn chặn hành vi vi phạm vùng trời Việt Nam.

Còn biện pháp bay kèm được áp dụng đối với tàu bay vi phạm phép bay. Máy bay của Quân đội nhân dân Việt Nam sẽ bay ở vị trí thích hợp với máy bay vi phạm để dẫn dắt, hướng dẫn cho đến khi chấm dứt hành vi vi phạm.

Theo quy định, khi bị bay chặn trong lãnh thổ Việt Nam, người chỉ huy máy bay phải tuân thủ các quy định về bay chặn, bay kèm và bay ép máy bay.

Việc thực hiện bay chặn, bay kèm, bay ép máy bay vi phạm phải ưu tiên sử dụng liên lạc vô tuyến, tín hiệu, ký hiệu, thông báo, hướng dẫn để buộc máy bay vi phạm chấm dứt hành vi vi phạm, thay đổi hướng bay hoặc hạ cánh tại cảng hàng không, sân bay được chỉ định.

Tiếp cận máy bay vi phạm từ phía sau bên trái

Nghị định quy định khá chi tiết về phương thức tiếp cận của máy bay quân sự khi thực hiện nhiệm vụ bay chặn, bay kèm, bay ép máy bay vi phạm hạ cánh.

Theo đó, máy bay bay chặn hoặc bay kèm sẽ ưu tiên tiếp cận máy bay vi phạm vùng trời Việt Nam từ phía sau bên trái. 

Trong những trường hợp đặc biệt do thời tiết, địa hình hoặc yêu cầu cơ động, máy bay bay chặn có thể tiếp cận từ phía bên phải. Sau đó, máy bay thiết lập tốc độ, khoảng cách bảo đảm an toàn và phát các tín hiệu, ký hiệu theo quy định để người lái máy bay vi phạm nhận biết.

Mục tiêu của hoạt động bay chặn, bay kèm không phải là cưỡng chế ngay lập tức mà là buộc máy bay vi phạm chấm dứt hành vi vi phạm, thay đổi hướng bay hoặc thực hiện theo các hướng dẫn được đưa ra.

Sau khi máy bay vi phạm tiếp nhận đầy đủ thông tin và chấm dứt vi phạm, máy bay quân sự sẽ rời khỏi khu vực.

Các trường hợp vi phạm bị máy bay quân sự ép hạ cánh 

Nghị định quy định máy bay bị bay ép hạ cánh tại các cảng hàng không, sân bay nếu thuộc một trong các trường hợp: máy bay đang bay trong vùng trời Việt Nam bị can thiệp bất hợp pháp; máy bay vi phạm vùng trời Việt Nam đã bị bay chặn, bay kèm nhưng không chấp hành hành động của máy bay Quân đội nhân dân Việt Nam đang thực hiện nhiệm vụ bay chặn, bay kèm.

Ngoài ra, máy bay vi phạm vùng trời Việt Nam nhưng không tuân thủ các hiệu lệnh của lực lượng làm nhiệm vụ bay chặn, bay kèm cũng bị áp dụng biện pháp bay ép hạ cánh.

Tương tự hoạt động bay chặn, máy bay Quân đội nhân dân Việt Nam thực hiện nhiệm vụ ép hạ cánh cũng tiếp cận từ phía sau bên trái hoặc bên phải trong trường hợp đặc biệt, sau đó phát tín hiệu yêu cầu máy bay vi phạm hạ cánh.

Sân bay được chỉ định máy bay bị ép hạ cánh phải đáp ứng điều kiện kỹ thuật phù hợp với loại máy bay vi phạm, có địa hình thuận lợi cho tiếp cận hạ cánh và bảo đảm máy bay còn đủ nhiên liệu để bay đến.

Sau khi máy bay vi phạm hạ cánh, các lực lượng thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Cảng vụ hàng không và các cơ quan liên quan sẽ phối hợp tiếp nhận, kiểm soát và bảo đảm an ninh, an toàn đối với máy bay, tổ lái, hành khách, hàng hóa và hành lý.