Mỹ khuyến khích cựu binh thay thế tài xế nhập cư

Quân nhân Mỹ sắp xuất ngũ được miễn thi thực hành và tài trợ học phí lái xe, sau khi hàng chục nghìn tài xế nhập cư mất giấy phép.

Chính quyền Tổng thống Donald Trump ngày 24/7 phát động chiến dịch "Xe đầu kéo vì Tự do", nhằm thu hút quân nhân và cựu binh tham gia ngành này và bù đắp thị trường lao động sau đợt siết giấy phép với tài xế nhập cư. Chiến dịch tập trung vào chương trình hỗ trợ quân nhân từng điều khiển phương tiện quân sự hạng nặng, giúp họ nhanh chóng chuyển sang nghề lái xe vận tải dân sự.

Người từng lái phương tiện quân sự nặng hơn 2,5 tấn có thể được miễn thi thực hành khi xin bằng lái xe thương mại (CDL), nhưng phải học lại luật giao thông và vượt qua bài thi lý thuyết. Hơn 40.000 cựu binh đã sử dụng cơ chế này, qua đó có thể bắt đầu làm việc chỉ sau vài tuần.

Những quân nhân không đủ điều kiện miễn thi thực hành có thể học lái xe thương mại trong 6 tháng cuối trước khi xuất ngũ. Cựu binh đã phục vụ ít nhất 3 năm có thể sử dụng quyền lợi từ chương trình GI Bill để thanh toán toàn bộ chi phí đào tạo CDL và nhận thêm trợ cấp nhà ở nếu đủ điều kiện.

Thiết giáp Mỹ hội quân tại thủ đô Washington trước lễ duyệt binh tháng 6/2025. Ảnh: AFP

Chính phủ Mỹ bắt đầu thực thi nghiêm ngặt yêu cầu về năng lực sử dụng tiếng Anh của tài xế từ mùa hè 2025. Các cuộc rà soát trên toàn quốc sau đó phát hiện nhiều bằng CDL nhập cư vẫn có hiệu lực sau khi giấy phép lao động của chủ sở hữu hết hạn. Một số bằng khác được cấp khi cơ quan chức năng chưa xác minh đầy đủ tình trạng quốc tịch của người nộp đơn.

Sau đợt rà soát, khoảng 26.000 tài xế đã bị đình chỉ lái xe vì không chứng minh được khả năng sử dụng tiếng Anh. Khoảng 30.000 giấy phép lái xe thương mại khác cũng bị hủy do được cấp không đúng quy định, theo Bộ Giao thông Mỹ.

Nỗ lực siết giấy phép được đẩy mạnh sau vụ tai nạn tại bang Florida hồi tháng 8/2025, khi một tài xế gốc Ấn điều khiển xe đầu kéo quay đầu trái phép trên cao tốc, dẫn đến va chạm khiến 3 người thiệt mạng. Bộ trưởng Giao thông Mỹ Sean Duffy khi đó cho rằng người này "đáng lẽ không được cấp bằng".

Chính quyền Trump còn muốn thu hẹp nhóm người được xin CDL nhập cư và yêu cầu họ cung cấp bằng tiếng Anh. Theo phương án mới, chỉ người sở hữu thị thực H-2A, H-2B hoặc E-2 mới đủ điều kiện. Tuy nhiên, tính hợp pháp của các quy định này đang được tòa án xem xét.

Những người phản đối cho rằng chính quyền phân biệt đối xử với người nhập cư, trong khi chưa có bằng chứng cho thấy nhóm này gây tai nạn nhiều hơn. Các tài xế người Sikh đặc biệt trở thành tâm điểm chú ý, do người lái xe trong vụ tai nạn ở bang Florida và một vụ gây chết người tại California đều thuộc cộng đồng này.

Người nhập cư hiện chiếm khoảng 20% lực lượng tài xế xe tải ở Mỹ. Tuy nhiên, CDL nhập cư chỉ chiếm 5% tổng số giấy phép lái xe thương mại trên toàn quốc, tương đương khoảng 200.000 tài xế.

Bộ Giao thông Mỹ cho biết tài xế xe tải có thu nhập trung bình khoảng 70.000 USD mỗi năm. Chính quyền kỳ vọng mức lương này cùng tính chất công việc độc lập sẽ hấp dẫn những cựu binh không muốn làm việc bàn giấy sau khi xuất ngũ.

Hà Linh (Theo AP, Washington Post)