Thứ hai, 27/7/2026, 14:28 (GMT+7)
Mỹ lần đầu cấp phép thiết kế an toàn cho lò phản ứng hạt nhân dùng muối nóng chảy, bước tiến quan trọng để tiến tới thương mại hóa công nghệ năng lượng mới.
Ngày 26/7, theo chuyên trang năng lượng Oil Price, Bộ Năng lượng Mỹ (DOE) cấp thỏa thuận thiết kế an toàn hạt nhân (NSDA) đầu tiên cho lò phản ứng muối nóng chảy do Đại học Abilene Christian (Texas) và Natura Resources phát triển.
Thỏa thuận này thống nhất các yêu cầu thiết kế, phương pháp phân tích mức độ an toàn, sự tham gia của cơ quan quản lý... Đây là khuôn khổ pháp lý, hỗ trợ việc cấp phép hoạt động xây dựng và vận hành một cơ sở hạt nhân.
"NSDA là bước chuyển tiếp quan trọng từ khâu thiết kế sang triển khai", ông Jordan Robison, Giám đốc điều hành của Natura Resources giải thích. Với công nghệ này, họ đã huy động được 120 triệu USD vốn tư nhân và chính quyền bang Texas cam kết rót thêm 120 triệu USD.
Loại muối nóng chảy được ứng dụng phổ biến trong công nghệ này là thorium fluoride. Thorium là kim loại phóng xạ được đặt tên theo vị thần sấm sét (Thor), một chất thải trong khai thác đất hiếm từ cát monazite. Trữ lượng kim loại này dồi dào hơn so với uranium. Tức là, việc sử dụng thorium giúp giảm chất thải trong khai thác đất hiếm, đồng thời đảm bảo nguồn nguyên liệu hạt nhân thay thế.
Cùng với đó, cơ chế làm mát không phụ thuộc vào nước giúp loại lò công nghệ mới an toàn hơn, tránh tình trạng quá nhiệt. Trường hợp gặp sự cố vận hành, muối nhiên liệu sẽ nguội đi, chuyển sang thể rắn và lưu trữ an toàn trong hệ thống.
Theo Bộ Năng lượng Mỹ, công nghệ này có tiềm năng thay đổi đáng kể tính an toàn và kinh tế trong sản xuất điện hạt nhân. Lò phản ứng mới cho phép xả chất thải và bổ sung nhiên liệu liên tục mà không phải dừng vận hành. Nói cách khác, MSR rẻ và an toàn hơn so với lò phản ứng phân hạch hạt nhân tiêu chuẩn vốn làm mát bằng nước thông thường.
Hai nhà quản lý của Natura Resources kiểm tra kỹ thuật lò phản ứng, tháng 5. Ảnh: Natura Resources
Công nghệ mới được kỳ vọng góp phần đảm bảo an ninh năng lượng trong bối cảnh các siêu trung tâm dữ liệu sử dụng nhiều điện năng, tăng chi phí năng lượng cho ngành công nghiệp và hộ gia đình.
Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng chính quyền ông Trump tiếp cận với công nghệ này quá muộn so với tham vọng "thống trị lâu dài". Họ cũng lo ngại việc ông Trump tập trung vào công nghệ thế hệ tiếp theo chưa được chứng minh có thể làm chậm mục tiêu tăng gấp 4 lần công suất điện hạt nhân của Mỹ vào 2050.
Thực tế, Trung Quốc đã khởi công xây dựng lò phản ứng công nghệ muối nóng chảy đầu tiên trên thế giới từ hai năm trước, cũng sử dụng thorium, dự kiến hoàn thành vào 2029. Theo ước tính của một số nhà khoa học, Bắc Kinh có đủ thorium dự trữ để đáp ứng nhu cầu điện trong 20.000 năm.
Bảo Bảo (theo Oil Price, Natura Resources)
