Hình minh họa kỹ thuật số Đài quan sát Swift - Ảnh: NASA
Đài NBC đưa tin ngày 30-6, Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) công bố kế hoạch "giải cứu" Đài quan sát bay Neil Gehrels Swift - một trong những kính viễn vọng không gian chủ lực của tổ chức này.
Đài quan sát nói trên đã bay quanh Trái đất suốt 2 thập kỷ qua để nghiên cứu các vụ nổ tia gamma. Các vụ nổ này xảy ra trong các sự kiện như hình thành lỗ đen và va chạm giữa các ngôi sao siêu đặc ở giai đoạn cuối đời.
Dữ liệu mà Swift thu thập được đã giúp các nhà khoa học nghiên cứu hơn 1.400 vụ nổ tia gamma và các sự kiện năng lượng cao khác trong vũ trụ với độ chi tiết đáng kinh ngạc, bao gồm cả vụ nổ xa nhất từng được phát hiện, từ một ngôi sao phát nổ cách Trái đất khoảng 13 tỉ năm ánh sáng.
Ông Shawn Domagal-Goldman, Trưởng bộ phận vật lý thiên văn của NASA, cho biết Swift "là một đài quan sát nhanh có thể xoay chuyển nhanh chóng trên bầu trời đêm để tìm kiếm những vật thể phát nổ trong bóng tối".
Tuy nhiên Swift đang đứng trước nguy cơ rơi trở lại bầu khí quyển. Các mô hình dự đoán của NASA cảnh báo nó sẽ vỡ vụn khi rơi xuống độ cao dưới 297km vào tháng 10.
Để ngăn chặn kịch bản trên, NASA có kế hoạch phóng tàu vũ trụ robot LINK nhằm nâng cao độ của Swift. Năm ngoái, cơ quan này đã ký hợp đồng trị giá 30 triệu USD với Công ty Katalyst Space Technologies để chế tạo con tàu này.
Theo NASA, ngày 30-6, một máy bay Stargazer sẽ bay lên độ cao 12,2km để phóng tên lửa Pegasus XL - có nhiệm vụ đưa robot LINK vào quỹ đạo.
Robot này sẽ thu hút tầm nhìn của đài quan sát và kéo quỹ đạo bay của nó về độ cao an toàn trong vài tháng. Tất cả các vệ tinh ở quỹ đạo Trái đất tầm thấp đều từ từ mất độ cao do lực cản của khí quyển.
Giáo sư thiên văn học John Nousek cho biết: "Nếu nhiệm vụ thành công, nó sẽ khôi phục một vệ tinh trị giá 300 triệu USD (tính theo giá năm 2004) về trạng thái hoạt động đầy đủ chỉ với 30 triệu USD (tính theo giá năm 2026)".
