TP HCMChị Bích, 48 tuổi, nghẹt một bên mũi và chảy dịch hôi, đau nhức mặt, bác sĩ phát hiện ổ nấm trong xoang hàm phải.
Kết quả nội soi mũi tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM ghi nhận niêm mạc người bệnh phù nề, khe giữa xuất tiết nhiều nhầy mủ, vẹo vách ngăn. Hình ảnh CT cho thấy niêm mạc xoang hàm phải bên trong có thành phần đóng vôi, dày niêm mạc xoang sàng và xoang trán hai bên, phức hợp lỗ ngách sàng - hàm bên phải bít tắc. ThS.BS.CKII Trần Thị Thúy Hằng, Trưởng khoa Tai Mũi Họng, Trung tâm Tai Mũi Họng, chẩn đoán chị Bích viêm đa xoang nghi nấm xoang hàm, vẹo vách ngăn.
Xoang hàm là hốc rỗng nằm trong xương hàm trên, ngay dưới hai bên má và hốc mắt. Đây là hốc xoang lớn nhất trong hệ thống xoang sọ mặt, có chức năng làm ấm, ẩm không khí hít vào. Bề mặt xoang được lót bởi một lớp niêm mạc mỏng. Viêm xoang hàm do nấm là tình trạng lớp niêm mạc này bị viêm, phù nề do vi nấm (thường gặp nhất là Aspergillus) phát triển bên trong xoang.
Viêm xoang hàm chủ yếu gây nghẹt và chảy dịch mũi hôi, giảm khứu giác, đau nhức vùng xoang một bên, đôi khi kèm sốt. Bệnh thường kéo dài, kém đáp ứng với các thuốc điều trị viêm xoang thông thường. Nguyên nhân thường gặp do hít phải bào tử nấm trong môi trường, kết hợp các yếu tố làm tăng nguy cơ như sức đề kháng yếu, vệ sinh mũi xoang kém, bất thường cấu trúc mũi xoang...
Bác sĩ Hằng đang phẫu thuật nội soi lấy ổ nấm cho chị Bích. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Theo bác sĩ Hằng, nấm đã hình thành trong xoang nên điều trị nội khoa ít hiệu quả. Phẫu thuật nội soi mũi xoang lấy sạch ổ nấm, làm thông thoáng xoang là phương pháp điều trị tiêu chuẩn. Nếu để lâu, nấm có thể phát triển thành khối đầy trong xoang, phá hủy các thành xoang, xâm lấn những cơ quan lân cận như hốc mắt, sọ não, gây biến chứng nguy hiểm.
Chị Bích được phẫu thuật mở rộng lỗ thông xoang hàm phải. Bác sĩ Hằng phẫu thuật, hút nhầy mủ, lấy sạch mô nấm gửi phẫu bệnh. Kết quả giải phẫu bệnh là nấm Aspergillus với tính chất đặc trưng là đặc, khô, gây tắc hoàn toàn dẫn lưu xoang.
Hậu phẫu, sức khỏe chị Bích ổn định, xuất viện sau hai ngày. Tái khám vết mổ lành thương tốt, nghẹt mũi cải thiện. Người bệnh cần tránh khói bụi, không khí lạnh và các tác nhân dị ứng, giữ ấm cơ thể, uống nhiều nước, đeo khẩu trang, rửa mũi bằng nước muối sinh lý để hạn chế bệnh tái phát.
Để phòng ngừa nấm xoang, mỗi người nên tránh môi trường ẩm mốc, khói bụi, tăng sức đề kháng, rửa mũi họng bằng nước muối sinh lý hàng ngày, đeo khẩu trang khi ra ngoài... Giữ vệ sinh môi trường sống, dùng máy lọc không khí, nâng cao sức đề kháng bằng cách tập thể dục, ăn uống đủ chất, nghỉ ngơi hợp lý, cũng góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh.
Nếu nghẹt mũi một bên kéo dài, chảy dịch mũi hôi, kém đáp ứng với điều trị thông thường, người bệnh nên đi khám chuyên khoa Tai Mũi Họng để được chẩn đoán, điều trị kịp thời.
Uyên Trinh
*Tên người bệnh đã được thay đổi
Độc giả đặt câu hỏi về bệnh tai mũi họng tại đây để bác sĩ giải đáp
