Trong thời gian tới, TP.HCM sẽ tập trung xác định ranh giới các khu vực TOD để triển khai lập quy hoạch, đẩy nhanh việc rà soát, lập và phê duyệt các đồ án quy hoạch - Ảnh: CHÂU TUẤN
Đây là một trong những nghị quyết quan trọng nhằm cụ thể hóa các cơ chế đặc thù theo Luật Đường sắt, Nghị quyết số 188 và Nghị quyết số 98 của Quốc hội, tạo hành lang pháp lý đồng bộ để phát triển đô thị gắn với hệ thống đường sắt hiện đại.
Một trong những điểm đáng chú ý của nghị quyết này là ranh giới quy hoạch khu vực TOD được xác định trong phạm vi bán kính 1.000m tính từ tâm quy ước của nhà ga hoặc đề pô.
Bên cạnh đó cho phép điều chỉnh linh hoạt để phù hợp với điều kiện tự nhiên, sông rạch, ranh giới hành chính, ranh ô phố theo quy hoạch và công trình hiện hữu.
Nghị quyết cũng cho phép áp dụng các chỉ tiêu quy hoạch linh hoạt hơn so với quy chuẩn hiện hành, nhằm khai thác hiệu quả quỹ đất quanh các nhà ga và đề pô đường sắt.
Những cơ chế này không chỉ tạo điều kiện khai thác hiệu quả giá trị đất đai mà còn thúc đẩy hình thành các khu đô thị nén, đa chức năng, hiện đại, lấy giao thông công cộng làm động lực phát triển và nâng cao chất lượng không gian đô thị.
Nhà ga đường sắt tuyến tàu cao tốc Shinkansen tại TP Yamaguchi (Nhật Bản) - Ảnh: HOÀNG TÙNG
Trong thời gian tới, TP.HCM sẽ tập trung xác định ranh giới các khu vực TOD để triển khai lập quy hoạch, đẩy nhanh việc rà soát, lập và phê duyệt các đồ án quy hoạch theo quy trình rút gọn, xây dựng phương án tuyến, vị trí công trình và tổng mặt bằng các tuyến đường sắt địa phương gắn với kết nối đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội song song rà soát, cập nhật các quy hoạch liên quan.
Thông qua cơ chế quy hoạch linh hoạt và khai thác hiệu quả quỹ đất khu vực TOD, nghị quyết được kỳ vọng tạo bước đột phá trong mô hình phát triển đô thị của TP.HCM, góp phần nâng cao hiệu quả đầu tư hệ thống đường sắt đô thị, thúc đẩy phát triển các khu đô thị đa chức năng, gia tăng nguồn lực cho hạ tầng.
Bên cạnh đó khuyến khích sử dụng giao thông công cộng và hướng tới xây dựng TP.HCM trở thành đô thị hiện đại, thông minh, xanh và phát triển bền vững trong những thập niên tới.
Kinh nghiệm từ TP Thủ Đức đẩy nhanh lập quy hoạch phân khu
Hội nghị công bố 9 đồ án quy hoạch phân khu và trao quyết định chấp thuận đầu tư ngày 23-6-2025 tại UBND TP Thủ Đức vào năm 2025 - Ảnh: UBND TP Thủ Đức
Theo kế hoạch của UBND TP.HCM, Quy hoạch tổng thể thành phố tầm nhìn 100 năm dự kiến được phê duyệt vào tháng 10-2026.
Sau khi quy hoạch tổng thể được thông qua, việc khẩn trương lập, thẩm định và phê duyệt các đồ án quy hoạch phân khu sẽ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Trong đó việc rút ngắn thời gian lập quy hoạch phân khu nhưng vẫn bảo đảm chất lượng, tính đồng bộ và tính khả thi là nhiệm vụ cấp thiết đối với các phường, xã và đặc khu trên địa bàn thành phố.
Thực tiễn triển khai tại TP Thủ Đức trong năm 2025 (trước thời điểm sắp xếp đơn vị hành chính theo mô hình mới) cho thấy một số kinh nghiệm quan trọng về tổ chức lập quy hoạch phân khu trên địa bàn TP.HCM.
Trong đó tiến hành lựa chọn đơn vị tư vấn lập quy hoạch phân khu ngay từ giai đoạn lập quy hoạch chung. Tổ chức thu thập, điều tra và đánh giá hiện trạng đồng thời cho cả quy hoạch chung và quy hoạch phân khu. Nghiên cứu đồng thời quy hoạch chung và quy hoạch phân khu để xử lý sớm các nội dung liên thông giữa hai cấp độ quy hoạch.
Bên cạnh đó thường xuyên báo cáo để xin ý kiến chỉ đạo của UBND TP, chủ động lấy ý kiến góp ý của Sở Quy hoạch - Kiến trúc và các sở, ngành liên quan ngay từ khi nghiên cứu nhiệm vụ quy hoạch.
Việc hoàn thiện kịp thời hệ thống quy hoạch phân khu sẽ tạo nền tảng pháp lý quan trọng để các phường, xã và đặc khu chủ động quản lý phát triển đô thị, triển khai hiệu quả các dự án đầu tư, khai thác hợp lý quỹ đất và huy động các nguồn lực xã hội.
Đây cũng là điều kiện cần thiết để TP.HCM hiện thực hóa các mục tiêu phát triển nhanh, bền vững và hiện đại trong giai đoạn mới.
