Hà NộiChị Duyên, 35 tuổi, mắc rối loạn bóc da bệnh lý, liên tục cào cấu da khiến bàn tay chi chít sẹo.
Chị Duyên thường cào, bóc các vết chai, da bong tróc ở đầu ngón tay đến khi da phẳng. Thói quen này khiến bàn tay của chị trầy xước, đóng vảy, dày sừng, đầu ngón tay đau rát, nứt nẻ.
ThS.BS Phạm Văn Dương, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy, chẩn đoán chị mắc chứng nghiện cào cấu da hay còn gọi là rối loạn bóc da bệnh lý nhóm ám ảnh cưỡng chế và các rối loạn liên quan. Người mắc rối loạn này thường xuất hiện cảm giác căng thẳng hoặc thôi thúc mạnh mẽ trước khi thực hiện hành vi, sau khi cào hoặc bóc da có cảm giác nhẹ nhõm trong thời gian ngắn song căng thẳng nhanh chóng trở lại.
Các vị trí thường tổn thương là mặt, môi, da đầu, cánh tay, bàn tay hoặc bất kỳ vùng da nào có mụn, vết chai, sẹo hay vảy tiết. Nhiều người sử dụng móng tay, nhíp hoặc các vật sắc nhọn để tác động lên da. Hậu quả không chỉ là những tổn thương ngoài da mà còn có thể dẫn đến nhiễm trùng, sẹo vĩnh viễn, biến dạng mô mềm và ảnh hưởng nghiêm trọng đến tâm lý. Người bệnh thường có kèm triệu chứng lo âu, mất ngủ, e ngại giao tiếp.
Chị Duyên tái khám sau 3 tháng điều trị. Ảnh: Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy
Một nghiên cứu trên hơn 10.000 người trưởng thành tại Mỹ do Đại học Chicago và Đại học Cambridge thực hiện ghi nhận khoảng 2,1% người mắc rối loạn bóc da bệnh lý tại thời điểm khảo sát và 3,1% từng mắc trong cuộc đời, hơn một nửa là nữ giới. Hơn 63% người bệnh kèm rối loạn lo âu lan tỏa, 53% có trầm cảm và gần 28% mắc rối loạn hoảng sợ. Điều này cho thấy tổn thương trên da chỉ là phần nổi của một vấn đề sức khỏe tâm thần phức tạp hơn phía sau.
Theo bác sĩ Dương, rối loạn bóc da bệnh lý thường khởi phát từ tuổi thiếu niên hoặc giai đoạn đầu trưởng thành với nhiều biến động tâm lý và nội tiết. Nhiều trường hợp bắt đầu từ tổn thương da đơn giản như mụn trứng cá, vết chai hoặc nốt côn trùng đốt. Theo thời gian, hành vi bóc da trở thành phản xạ để giải tỏa căng thẳng, lo âu hoặc cảm giác khó chịu trong cơ thể. Nhiều bệnh nhân tìm đến chuyên khoa da liễu vì các vết thương dai dẳng nhưng nguyên nhân thực sự lại xuất phát từ rối loạn tâm thần. Nếu chỉ tập trung điều trị tổn thương da mà bỏ qua yếu tố tâm lý, bệnh thường tái phát.
Bác sĩ Dương xây dựng phác đồ điều trị kết hợp giữa thuốc và liệu pháp tâm lý cho chị Duyên. Người bệnh được hướng dẫn nhận diện các tình huống kích hoạt hành vi cào da, học cách thay thế bằng những hoạt động khác như bóp bóng cao su, đan len, viết nhật ký hoặc thực hiện các kỹ thuật thư giãn. Đồng thời, các tổn thương ngoài da được chăm sóc để giảm nguy cơ nhiễm trùng và hình thành sẹo.
Sau ba tháng điều trị, tần suất cào bóc da của chị Duyên giảm rõ rệt. Những vùng da tổn thương dần hồi phục, không còn xuất hiện thêm các vết thương mới, chất lượng giấc ngủ cải thiện, chị giảm lo âu.
Bác sĩ Dương cho biết nhiều người nhầm rối loạn bóc da bệnh lý với thói quen xấu. Người bóc da gây chảy máu, sẹo, đau hoặc ảnh hưởng cuộc sống nhưng không thể dừng lại nên khám chuyên khoa sớm.
Thanh Ba
