Nhìn lại chiến công phá án số 7 phố Ôn Như Hầu: Giá trị từ những điều không xảy ra

5 hours ago 15

Nhìn lại chiến công phá vụ án số 7 phố Ôn Như Hầu, đôi khi, giá trị lớn nhất của một chiến công không nằm ở những gì lịch sử ghi lại, mà ở những nguy cơ đã được ngăn chặn để lịch sử không bao giờ phải viết tiếp những chương biến cố.

Ngày 14.7.1946, Hà Nội thức dậy trong một buổi sáng bình thường.

Cuộc diễu binh nhân Quốc khánh Pháp vẫn diễn ra theo kế hoạch. Không có tiếng súng. Không có những đoàn xe quân sự lao về Bắc Bộ phủ. Với phần lớn người dân lúc ấy, đó chỉ là một ngày bình thường của thủ đô giữa muôn vàn khó khăn của một đất nước vừa bước ra khỏi ách thuộc địa. Nhưng lịch sử nhìn ngày hôm ấy bằng một góc khác.

Chỉ 48 giờ trước đó, nền độc lập non trẻ của Việt Nam vừa đi qua một trong những thời khắc hiểm nghèo nhất kể từ sau Cách mạng Tháng Tám. Một kế hoạch đảo chính được chuẩn bị ngay giữa lòng Hà Nội đã bị đập tan trước giờ hành động. Nếu kế hoạch ấy thành công, chính quyền cách mạng có thể phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng sinh tử ngay trong buổi đầu lập quốc.

80 năm nhìn lại, giá trị của chiến công Ôn Như Hầu không chỉ nằm ở những gì đã diễn ra, mà còn ở những điều đã không xảy ra: không có một cuộc đảo chính, không có cái cớ để chính quyền cách mạng non trẻ bị bóp nghẹt ngay trong buổi bình minh của nền độc lập.

Đôi khi, giá trị lớn nhất của một chiến công không nằm ở những gì lịch sử ghi lại, mà ở những nguy cơ đã được ngăn chặn để lịch sử không bao giờ phải viết tiếp những chương biến cố.

Để hiểu hết ý nghĩa của ngày 12.7.1946, cần trở lại mùa hè đầy sóng gió của 80 năm trước. Sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời trong một hoàn cảnh chưa từng có tiền lệ. Một đất nước vừa giành được độc lập nhưng vẫn đứng giữa muôn vàn thử thách. Nạn đói năm 1945 để lại những hậu quả nặng nề. Ngân khố quốc gia gần như trống rỗng. Hơn 90% dân số mù chữ. Chính quyền cách mạng chưa được bất kỳ quốc gia nào chính thức công nhận về mặt ngoại giao.

Trong khi đó, tình hình quốc tế cũng diễn biến vô cùng phức tạp. Hơn 20 vạn quân Trung Hoa Dân quốc kéo vào miền Bắc với danh nghĩa giải giáp quân Nhật nhưng mang theo những toan tính chính trị riêng. Ở miền Nam, thực dân Pháp từng bước mở rộng chiến sự nhằm tái lập ách thống trị. Nền độc lập vừa giành được đứng trước sức ép từ nhiều phía.

Trong bối cảnh ấy, Chủ tịch Hồ Chí Minh lựa chọn một con đường không hề dễ dàng: tranh thủ mọi khả năng đàm phán để kéo dài hòa bình, giành thêm thời gian củng cố lực lượng và chuẩn bị cho cuộc đấu tranh lâu dài của dân tộc. Khi Người lên đường sang Pháp dự Hội nghị Fontainebleau, quyền Chủ tịch nước Huỳnh Thúc Kháng thay mặt điều hành công việc trong nước.

Trong lúc Chủ tịch Hồ Chí Minh nỗ lực tìm kiếm cơ hội hòa bình trên bàn đàm phán, thì ở Hà Nội, một cuộc đấu trí khác không kém phần quyết liệt, cam go cũng đang âm thầm diễn ra.

48 giờ quyết định

Dựa vào sự hậu thuẫn của quân Tưởng, Việt Nam Quốc dân Đảng (Việt Quốc) và Việt Nam Độc lập Đồng minh Hội (Việt Cách) ráo riết mở rộng lực lượng, xây dựng các cơ sở bí mật và tích trữ vũ khí ngay giữa lòng Hà Nội. Khi không còn khả năng giành ưu thế bằng con đường chính trị, các tổ chức này chuyển sang chuẩn bị một kế hoạch đảo chính bằng bạo lực.

Thời điểm được lựa chọn là ngày 14.7.1946, đúng dịp Quốc khánh Pháp.

Theo kế hoạch, các toán vũ trang sẽ phục kích trên tuyến đường quân đội Pháp diễu binh, đồng loạt nổ súng và ném lựu đạn, tạo ra một vụ thảm sát giữa trung tâm Hà Nội. Trong hỗn loạn, chúng sẽ tung tin Chính phủ cách mạng không đủ khả năng bảo đảm an ninh, kích động dư luận và tạo cớ để quân Pháp đánh chiếm các cơ quan đầu não, bắt giữ lãnh đạo Việt Minh, dựng lên một chính quyền tay sai.

Trước tình hình đó, dưới sự chỉ đạo của quyền Chủ tịch nước Huỳnh Thúc Kháng và Bộ trưởng Nội vụ Võ Nguyên Giáp, lực lượng Công an cách mạng khẩn trương triển khai chuyên án. Hành động phải đủ nhanh để ngăn chặn âm mưu đảo chính trước giờ nổ súng, nhưng cũng phải đủ chặt chẽ để mọi quyết định đều dựa trên chứng cứ xác thực, không tạo cớ cho các thế lực phản động xuyên tạc, kích động.

Rạng sáng 12.7.1946, khi Hà Nội còn chìm trong màn sương đầu ngày, các mũi công tác đồng loạt xuất kích. Nhiều địa điểm của Việt Quốc bị khám xét cùng lúc. Tại số 132 phố Đuy-vi-nhô, cơ sở in ấn tài liệu tuyên truyền phản động bị triệt phá. Tại số 7 phố Ôn Như Hầu, lực lượng công an thu giữ nhiều tài liệu quan trọng liên quan đến kế hoạch đảo chính, phương tiện in ấn, dụng cụ làm bạc giả, vũ khí cùng nhiều tang vật phục vụ hoạt động chống phá.

Ngay sau đó, toàn bộ chứng cứ được công khai trước nhân dân. Một cuộc triển lãm được tổ chức ngay tại hiện trường để người dân trực tiếp chứng kiến những gì diễn ra phía sau cánh cửa của căn nhà số 7 phố Ôn Như Hầu.

Hai ngày sau, ngày 14.7, cuộc diễu binh của quân đội Pháp vẫn diễn ra nhưng điều mà những người đứng sau kế hoạch đảo chính chờ đợi đã không xảy ra. Không có tiếng súng. Không có bạo loạn. Không có cái cớ để biến thủ đô thành một chiến trường ngay trong những ngày đầu lập quốc.

Đối với nhiều người dân Hà Nội hôm ấy, đó chỉ là một ngày bình yên nhưng nhìn từ lịch sử, chính sự bình yên ấy mới là kết quả lớn nhất của chuyên án Ôn Như Hầu.

Tư liệu hiện vật vụ án Ôn Như Hầu

ẢNH: PA03 CÔNG AN HÀ NỘI CUNG CẤP

Từ Ôn Như Hầu đến tư duy bảo vệ an ninh quốc gia trong kỷ nguyên mới

80 năm đã trôi qua, nhưng nhìn từ bản chất của vấn đề, thế giới hôm nay vẫn đặt ra những thách thức không quá khác so với mùa hè năm 1946.

Khi ấy, một âm mưu lật đổ được chuẩn bị trong bí mật để tạo ra hỗn loạn và mở đường cho sự can thiệp từ bên ngoài. Ngày nay, hình thức đã thay đổi, nhưng không ít quốc gia vẫn phải đối mặt với những kịch bản tương tự: một điểm nóng xã hội, những bức xúc trong dư luận bị kích động, những âm mưu "diễn biến hòa bình", "cách mạng màu" núp bóng các chiêu bài "dân chủ", "nhân quyền", hay các chiến dịch thao túng thông tin trên không gian mạng đều có thể trở thành mồi lửa của bất ổn nếu không được nhận diện và xử lý từ sớm, như những gì đã từng xảy ra tại Trung Đông, Bắc Phi, Nepal, Bangladesh và những nước không gian hậu Xô Viết.

Nhìn từ góc độ ấy, ý nghĩa lớn nhất mà chiến công Ôn Như Hầu để lại không chỉ là việc đập tan một âm mưu đảo chính, mà là một tư duy bảo vệ an ninh quốc gia vẫn còn nguyên giá trị đến hôm nay.

Đó là chủ động phát hiện và hóa giải nguy cơ trước khi trở thành khủng hoảng; giữ vững ổn định từ bên trong để không tạo cớ cho sự can thiệp từ bên ngoài; củng cố lòng dân như nền tảng vững chắc nhất của an ninh quốc gia, đặc biệt trong bối cảnh "chiến tranh thông tin", "chiến tranh nhận thức" trên không gian số ngày càng quyết liệt; kiến tạo một môi trường hòa bình, ổn định để đất nước phát triển.

80 năm sau, những giá trị ấy vẫn là tinh thần xuyên suốt trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc: chủ động từ sớm, từ xa, giữ nước từ khi nước chưa nguy.

Giá trị của những điều không xảy ra

Bình yên ấy chưa bao giờ là điều tự nhiên mà có. Đó là thành quả của biết bao nỗ lực, cống hiến và hy sinh thầm lặng. Lịch sử thường được viết bằng những sự kiện đã diễn ra nhưng cũng có một phần rất lớn của lịch sử được tạo nên từ những điều đã không xảy ra.

Đằng sau những điều "không xảy ra" ấy là sự tận tụy và hy sinh thầm lặng của nhiều thế hệ cán bộ, chiến sĩ An ninh nhân dân. Phần lớn công việc của họ diễn ra trong những hồ sơ mật, những chuyên án kéo dài nhiều tháng, nhiều năm; và thành công nhiều khi chỉ được nhận biết bằng một kết quả rất giản dị, đó là Tổ quốc vẫn bình yên hiện diện trong nhịp sống bình thường của đất nước: những con phố vẫn sáng đèn, những chuyến tàu vẫn rời ga đúng giờ, những nhà máy vẫn vận hành, những lớp học vẫn vang tiếng trẻ thơ và những gia đình vẫn bình yên sum họp sau một ngày lao động.

Rồi đây sẽ còn nhiều chiến công mới được viết tiếp. Nhưng lịch sử sẽ luôn nhắc đến ngày 12.7.1946 như dấu mốc mở đầu truyền thống vẻ vang của lực lượng An ninh nhân dân Việt Nam.

Từ dấu mốc ấy, đất nước đã đi qua 80 năm với biết bao biến động nhưng vẫn giữ vững được độc lập, chủ quyền, ổn định và con đường phát triển do chính mình lựa chọn. Thành quả ấy không đến từ sự ngẫu nhiên của lịch sử, mà được bền bỉ vun đắp bằng bản lĩnh, trí tuệ và những cống hiến, hy sinh thầm lặng của nhiều thế hệ cán bộ, chiến sĩ An ninh nhân dân - những người luôn âm thầm đi trước một bước để giữ cho Tổ quốc bình yên, để nhân dân vững tin dựng xây đất nước hùng cường, thịnh vượng trong kỷ nguyên mới.

Read Entire Article