Nguồn hình ảnh, Đổng Quảng Bình
- Tác giả, Phoebe Kong
- Vai trò, BBC News Tiếng Trung
Được đăng 15 phút trước
Thời gian đọc: 7 phút
Khi chiếc xuồng cao su chòng chành giữa những con sóng dữ, nỗi sợ hãi bao trùm lấy Đổng Quảng Bình.
Ông Đổng, một nhà bất đồng chính kiến ở Trung Quốc, đã thức trắng suốt hai ngày.
Người đàn ông 68 tuổi biết mình đang đánh cược mạng sống khi tìm cách vượt biển rời khỏi Trung Quốc, nhưng ngay cả ông cũng đã đánh giá thấp những thử thách của hành trình này.
Ông bị cháy nắng nghiêm trọng, điện thoại sắp cạn pin, còn pin sạc dự phòng cũng đã hết sạch. Xung quanh là bầu trời và biển cả, không có bất kỳ cột mốc nào để định hướng. Ông chỉ còn biết hy vọng chiếc la bàn kỹ thuật số sẽ dẫn mình đến Hàn Quốc trước khi điện thoại tắt nguồn.
"Nếu không thể định hướng thì thật sự đáng sợ. Tôi có thể đã trôi dạt ngược trở lại Trung Quốc," ông Đổng nói với BBC News Tiếng Trung gần hai tháng sau cuộc đào thoát đầy hiểm nguy.
Sau 40 giờ lênh đênh trên biển, kể từ khi xuất phát từ tỉnh Sơn Đông ở miền đông Trung Quốc, ông Đổng được lực lượng bảo vệ bờ biển và ngư dân Hàn Quốc cứu trong vùng biển nước này vào đêm 27/5.
Tại Hàn Quốc, ông bị tạm giữ trong thời gian ngắn, nhưng sau đó đã được tái định cư ở Canada, nơi gia đình ông đang sinh sống.
"Tôi không thể nào sống nổi ở Trung Quốc, ông Đổng nói với BBC News Tiếng Trung trong cuộc gọi video từ Toronto.
"Nếu tôi không rời đi, phần đời còn lại tôi sẽ không bao giờ được bình yên. Tôi phải cho Đảng Cộng sản Trung Quốc thấy rằng tôi có thể ra đi. Họ không thể ngăn cản tôi, cũng không thể kiểm soát tôi."
Khi được BBC đề nghị bình luận, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết chính phủ Trung Quốc "quản lý việc xuất nhập cảnh của công dân theo đúng quy định pháp luật, và công dân Trung Quốc phải tuân thủ Hiến pháp cũng như pháp luật."
Nguồn hình ảnh, Đổng Quảng Bình
Ông Đổng từng là công an trước khi trở thành nhà hoạt động nhân quyền. Ông đã nhiều lần bị bỏ tù vì các hoạt động của mình.
Năm 1999, sau 13 năm phục vụ trong lực lượng công an, ông bị sa thải vì ký tên vào một bản kiến nghị tưởng niệm 10 năm sự kiện đàn áp Thiên An Môn, cuộc trấn áp đẫm máu nhằm vào những người biểu tình đòi dân chủ năm 1989.
Đến năm 2001, ông bị kết án ba năm tù với tội danh "kích động lật đổ chính quyền nhà nước".
Năm 2014, theo Tổ chức Ân xá Quốc tế (Amnesty International), ông tiếp tục bị bắt giam vì tham gia một hoạt động tưởng niệm khác liên quan đến Thiên An Môn.
Đổng cho biết ông đã bốn lần tìm cách trốn khỏi Trung Quốc trước đó nhưng đều bị đưa trở về.
"Nhưng tôi luôn giữ vững một niềm tin: tôi phải đến được thế giới tự do," ông nói với BBC News Tiếng Trung.
Tháng 9/2015, ông Đổng cùng vợ và con gái đến Bangkok. Gia đình ông được Liên Hợp Quốc công nhận là người tị nạn và được chấp thuận tái định cư tại Canada.
Ông bị tuyên án ba năm rưỡi tù giam.
Sau khi được trả tự do vào năm 2019, ông tiếp tục tìm cách bỏ trốn bằng cách bơi về phía đảo Kim Môn của Đài Loan. Tuy nhiên, ông bị ngư dân Trung Quốc phát hiện và giao lại cho cảnh sát. Sau đó, ông bị cấm xuất cảnh.
Năm 2020, ông lại thành công trong việc rời khỏi Trung Quốc và sang Việt Nam.
Ông sống lẩn trốn tại Hà Nội trong hai năm nhưng cuối cùng vẫn bị trục xuất về Trung Quốc, nơi ông tiếp tục bị kết án gần một năm tù.
Năm 2023, ông một lần nữa được trả tự do.
Những lần thất bại không khiến Đổng từ bỏ ý định.
Thay vào đó, ông nghĩ ra một kế hoạch táo bạo và nguy hiểm hơn: vượt hơn 300 km qua Hoàng Hải, sau đó men theo bờ biển Hàn Quốc để sang Nhật Bản.
"Đây là tuyến đường cực kỳ nguy hiểm. Rủi ro rất lớn. Tôi biết mình đang đánh cược mạng sống," ông nói.
Tháng Năm năm nay, chỉ sau vài giờ học cách điều khiển thuyền, ông Đổng bắt đầu hành trình từ thành phố Uy Hải, tỉnh Sơn Đông, trên một chiếc xuồng cao su gắn động cơ có độ dài 3,3 mét.
Do thời tiết trên biển quá xấu, ông buộc phải thay đổi kế hoạch và chuyển hướng sang Hàn Quốc, điểm đến gần hơn.
Nhiều giờ liên tục lênh đênh khiến ông chóng mặt và kiệt sức.
Có lúc ông thiếp đi và chỉ tỉnh lại khi nhận ra chiếc xuồng vừa trôi sát qua một tàu chở hàng cỡ lớn.
"Nếu tôi ngủ thêm khoảng 20 giây nữa thì chắc chắn đã đâm vào con tàu đó," ông kể.
Khoảng 20 giờ 30 phút giờ địa phương ngày 25/5, ông nhìn thấy một chiếc tàu cá gần đó và hét lớn:
"Cứu tôi với! Cứu tôi với! Gọi cảnh sát! Gọi cảnh sát!"
Cuối cùng, ông được đưa vào bờ tại quận Taean, Hàn Quốc.
Sau đó, ông Đổng được chuyển đến một trung tâm tiếp nhận người tị nạn ở Incheon, trước khi được Canada chấp nhận cho tị nạn chính trị.
Ông không phải là nhà bất đồng chính kiến Trung Quốc đầu tiên vượt biển đến Hàn Quốc.
Năm 2023, một nhà hoạt động khác là Quyền Bình đã lái mô tô nước sang Hàn Quốc. Ban đầu ông bị tạm giữ vì vi phạm quy định nhập cư, nhưng sau đó đã được tái định cư tại Mỹ.
Nhớ lại khoảnh khắc biết mình được xác nhận chuyến bay tới Toronto, Đổng nói ông "xúc động đến nghẹn ngào khi cầm tấm vé máy bay trên tay."
Chỉ vài ngày trước khi rời Trung Quốc, ông đã mừng sinh nhật lần thứ 95 của mẹ.
Ông cho biết mình không hề nói với mẹ về kế hoạch bỏ trốn.
"Việc không thể ở bên chăm sóc, làm tròn đạo hiếu với mẹ sẽ mãi là điều hối tiếc lớn nhất, lớn nhất trong cuộc đời tôi," ông nói.
Paklam Pun tường thuật bổ sung.
