TP HCMNhiễm trùng mủ, bùng phát mụn trứng cá hoặc viêm da, sẹo rỗ có thể xảy ra do tự nặn mụn.
BS.CKI Quách Thị Bích Vân, chuyên khoa Da liễu - Thẩm mỹ Da, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, giải thích nhiều người nghĩ nặn mụn chỉ gây thâm nhẹ hoặc sẹo nhỏ, tuy nhiên các nốt mụn viêm có thể trở thành ổ nhiễm trùng nghiêm trọng nếu bị tác động sai cách, đặc biệt ở vùng trung tâm khuôn mặt.
Mụn viêm ở vùng mặt liên quan vi khuẩn Cutibacterium acnes, còn có thể do nhiễm tụ cầu và nhiều loại vi khuẩn khác. Khi vi khuẩn lan sâu vào mô mềm, ổ viêm có thể tiến triển thành áp xe, gây sưng đau, viêm lan rộng và tăng nguy cơ để lại sẹo cũng như các biến chứng khác.
Sai lầm phổ biến mà nhiều người mắc phải là dùng lực mạnh để ép nhân mụn khi mụn chưa "già" hoặc chưa có đầu nhân rõ ràng. Điều này dễ làm tổn thương mô da, khiến đỏ da kéo dài, tăng nguy cơ thâm mụn và tạo điều kiện để vi khuẩn lan sâu hơn. Tay và dụng cụ nặn mụn không được vệ sinh đúng cách còn có thể mang theo vi khuẩn, bụi bẩn xâm nhập vào vùng da tổn thương, làm mụn viêm nặng hơn hoặc gây nhiễm trùng lan rộng.
Mỗi năm hệ thống bệnh viện Tâm Anh tiếp nhận hơn 20.000 lượt người bệnh điều trị mụn. Hơn 60% số họ đã xuất hiện biến chứng do tự xử lý mụn hoặc can thiệp da không đúng cách. Phần lớn bệnh nhân từng tự nặn mụn, dùng thuốc không rõ nguồn gốc hoặc điều trị tại spa trước khi đến bệnh viện.
Như chị Yên, 28 tuổi, sau vài ngày tự nặn mụn, vùng môi sưng to lan quanh miệng và trong khoang miệng. Chị tự xử lý vết thương tại nhà cho đến khi sốt cao, đau nhức tăng dần mới vào viện. Kết quả cấy mủ và kháng sinh đồ xác định bệnh nhân nhiễm vi khuẩn kháng thuốc gây áp xe lan tỏa vùng môi - má.
Tương tự, Bảo Thy, 16 tuổi, từ vài nốt mụn viêm nhỏ vùng trán lan rộng thành nhiều nốt li ti khắp trán và má sau khi tự nặn. Thy đến spa peel da kết hợp lấy nhân mụn với chi phí hơn 30 triệu đồng cho gói liệu trình. Mụn cải thiện nhẹ nhưng sau đó bùng phát mụn nặng hơn, da thâm sạm, vùng trán sẫm màu và nhạy cảm hơn. Bác sĩ chẩn đoán Thy bị mụn trứng cá nặng trên nền da tăng tiết bã nhờn nhiều kèm tăng sắc tố sau viêm do xử lý mụn không phù hợp.
Bác sĩ Vân trao đổi với chị Yên khi tái khám. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Theo bác sĩ Vân, vùng từ sống mũi đến quanh miệng được xem là khu vực nguy hiểm do hệ thống tĩnh mạch liên thông với các cấu trúc quan trọng như tĩnh mạch xoang hang, màng não. Xử lý mụn không đảm bảo vô khuẩn, thể trạng yếu hoặc có các bệnh lý đi kèm, vi khuẩn có thể xâm nhập sâu vào mô mềm và lan theo đường máu, tăng nguy cơ viêm lan tỏa vùng hàm mặt, viêm tắc xoang hang, nhiễm trùng huyết, thậm chí ảnh hưởng não, màng não.
Tự trị mụn mà không khám da liễu, lạm dụng peel da hoặc dùng các sản phẩm "trị mụn cấp tốc" có thể làm suy yếu hàng rào bảo vệ da. Điều này dẫn đến viêm kích ứng, bỏng hóa chất, tăng sắc tố sau viêm, giãn mao mạch, sẹo rỗ hoặc khiến mụn bùng phát nặng hơn.
Tại cơ sở y tế, bệnh nhân được lấy nhân mụn sau các bước làm mềm da, giãn lỗ chân lông và thao tác nhẹ nhàng nhằm hạn chế tổn thương. Có thể kiểm soát mụn nhẹ bằng thuốc uống, thuốc bôi mà không cần lấy nhân. Với các tổn thương viêm lớn, bác sĩ thường ưu tiên giảm viêm trước để hạn chế nguy cơ lan nhiễm trùng và sẹo.
Chị Yên được rạch dẫn lưu mủ, sử dụng kháng sinh theo kết quả kháng sinh đồ kết hợp chăm sóc vết thương tích cực, tình trạng nhiễm trùng dần cải thiện. Còn Thy cần dùng thuốc uống, thuốc bôi kiểm soát viêm và ngưng toàn bộ thủ thuật xâm lấn trên nền da đang tổn thương. Sau khi tình trạng viêm ổn định, bác sĩ điều trị cho Thy bằng công nghệ laser AviClear sử dụng bước sóng 1726 nm tác động chọn lọc vào tuyến bã nhờn, giúp giảm tiết dầu và hỗ trợ kiểm soát mụn lâu dài.
Bác sĩ sử dụng công nghệ laser AviClear điều trị mụn viêm cho Thy. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Sau hai lần điều trị, tình trạng mụn viêm của Thy giảm rõ rệt, da bớt tiết dầu, các vùng thâm sạm dần cải thiện, không còn xuất hiện nhiều tổn thương viêm mới như trước.
Bác sĩ Vân khuyến cáo người bị mụn cần được điều trị đúng nguyên nhân, tránh tự xử lý tại nhà hoặc chạy theo các phương pháp "trị cấp tốc". Khi xuất hiện các dấu hiệu như mụn viêm lan rộng, sưng đau, nóng đỏ, sốt hoặc da kích ứng kéo dài, người bệnh nên đến bệnh viện, để các bác sĩ Da liễu - Thẩm mỹ Da điều trị kịp thời, tránh biến chứng nặng.
Minh Hương
*Tên nhân vật đã được thay đổi
