Thứ sáu, 19/6/2026, 00:00 (GMT+7)
Những thành phố nổi với sức chứa khổng lồ đang hình thành với kỳ vọng giúp con người đối phó tác động của biến đổi khí hậu, nhưng khó thành hiện thực trong tương lai gần.
Theo Newsweek, thành phố nổi từ lâu được xem như giải pháp triệt để nhằm giải quyết áp lực về đất đai, tiêu thụ điện và nước trong thế kỷ 21. Thiết kế nổi trên biển cung cấp nơi ở mới cho vùng duyên hải đông đúc và dân cư phải di dời do biến đổi khí hậu, hứa hẹn mang đến cuộc sống bền vững với hệ thống thực phẩm, năng lượng và nước uống phù hợp môi trường đại dương. Tuy nhiên, sau nhiều thập kỷ, hầu hết dự án thành phố nổi vẫn chưa vượt qua giai đoạn thiết kế do một số rào cản từ thiếu vốn đầu tư, phản đối của cộng đồng địa phương đến vấn đề quản lý.
Tàu Freedom
Theo công ty Freedom Cruise Line International, tàu Freedom là thành phố di động trên biển với sức chứa 80.000 người, đi liên tục vòng quanh thế giới đồng thời hỗ trợ đời sống thường ngày. Được giới thiệu lần đầu tiên trong thập niên 1990, con tàu sẽ dài gần 1,8 km, bao gồm nhà ở, bệnh viện, trường học, khách sạn và khu thương mại, tạo thành một đô thị tự túc giữa đại dương. Hành khách có thể di chuyển quanh tàu qua hệ thống xe điện và ra vào đất liền bằng phà cùng với 8 bãi đáp trực thăng tích hợp trên tàu. Con tàu cần 4 năm để thi công nhưng những cư dân đầu tiên có thể chuyển lên tàu trong quá trình hoàn thiện.
Tàu Freedom sẽ có kích thước khổng lồ. Ảnh: Newsweek
Roger Gooch, giám đốc điều hành Freedom Cruise Line International, chia sẻ công ty đã xác định một địa điểm xây dựng ở Indonesia, nhưng vốn đầu tư là yếu tố then chốt. Dự án bị đình trệ nhiều lần do chi phí leo thang tới 16 tỷ USD và khó khăn trong việc đảm bảo tài chính.
Thành phố nổi Maldives
Dự án Thành phố nổi Maldives do công ty Hà Lan Dutch Docklands kết hợp phát triển cùng với chính phủ Maldives, là một trong số ít dự án đã bước vào giai đoạn triển khai ban đầu với kế hoạch xây dựng theo từng giai đoạn ngoài khơi thủ đô Malé. Được thiết kế bởi Waterstudio, đây là thành phố nổi đầu tiên với quy mô hàng nghìn ngôi nhà nhận được hỗ trợ hoàn toàn từ chính phủ.
Thành phố nổi Maldives nhìn từ trên cao. Ảnh: Waterstudio
Kiến trúc sư người Hà Lan Koen Olthuis, nhà sáng lập kiêm giám đốc điều hành Waterstudio, cho biết các nguyên mẫu đầu tiên đã được xây ở Maldives. Họ đã sẵn sàng mở rộng quy mô dự án nhưng tiến độ bị chậm do vấn đề ở Trung Đông. Việc mở rộng dự án kiểu này thành đô thị đầy đủ chưa chắc chắn do chi phí, yêu cầu về cơ sở hạ tầng và khả năng tồn tại lâu dài.
Oceanix Busan
Dự án Oceanix Busan được công bố lần đầu vào tháng 4/2022, hướng tới trở thành nguyên mẫu thành phố nổi đầu tiên trên thế giới. Oceanix, công ty thiết kế bền vững có trụ sở tại New York, hợp tác với UN-Habitat và thành phố Busan, Hàn Quốc để phát triển dự án.
Thiết kế phối cảnh của Oceanix Busan. Ảnh: Oceanix
Oceanix Busan sẽ có sức chứa khoảng 12.000 người trước khi tăng lên 100.000 người ở giai đoạn sau, sử dụng giàn module nổi sản xuất 100% năng lượng hoạt động cần thiết tại chỗ. Giai đoạn 1 trong quá trình xây dựng bắt đầu vào năm 2023, và dự án đang được triển khai ngoài khơi Busan. Tuy nhiên, chi phí cao và quy định pháp lý tiếp tục làm chậm tiến độ ứng dụng các giải pháp kỹ thuật.
Dự án của Seasteading
Viện Seasteading có trụ sở tại California, Mỹ, đề xuất xây dựng một thành phố đảo nổi ngoài khơi Tahiti ở vùng Polynesia thuộc Pháp nhằm cung cấp chỗ ở mới cho những người bị đe dọa bởi mực nước biển dâng cao, quá tải dân số hoặc các điều kiện nguy hiểm khác. Theo New Atlas, thành phố này sẽ được xây trên mạng lưới 11 mặt sàn hình vuông và ngũ giác, có thể sắp xếp lại hình dạng theo nhu cầu của các cư dân. Mặt sàn được xây bằng bê tông cốt thép, đủ kiên cố để làm nền móng cho những tòa nhà ba tầng trong thời gian lên tới 100 năm.
Một thiết kế thành phố nổi do Viện Seasteading đề xuất. Ảnh: Viện Seasteading
Dù có tiến triển vào năm 2017, dự án bị trì hoãn vô thời hạn do vấp phải sự phản đối của chính quyền và phản ứng dữ dội từ người dân địa phương.
Siêu du thuyền Pangeos
Năm 2022, Lazzarini Design Studio, công ty thiết kế có trụ sở tại Rome, Italy, công bố ý tưởng đóng siêu du thuyền hình rùa Pangeos, đặt theo tên siêu lục địa Pangea tồn tại hàng triệu năm trước. Du thuyền dài 550 m, chiều ngang lên tới 610 m ở đoạn rộng nhất. Nếu trở thành hiện thực, đây có thể trở thành công trình kiến trúc lớn nhất thế giới từng được xây dựng.
Thiết kế của siêu du thuyền hình rùa Pangeos. Ảnh: Lazzarini Design Studio
Theo Design Boom, Pangeos trang bị 9 động cơ HTS, mỗi động cơ điện có công suất 16.800 mã lực, giúp phương tiện chạy trên mặt nước với tốc độ hơn 9 km/h. Trong lúc di chuyển, đôi cánh lớn sẽ nhận năng lượng từ sóng, cho phép Pangeos chạy trên đại dương mà thải khí. Bên cạnh đó, phần mái cũng phủ pin mặt trời, cung cấp một phần năng lượng sạch cần thiết cho siêu du thuyền.
Tuy nhiên, dự án vẫn chưa vượt qua giai đoạn phát triển. Pangeos có chi phí ước tính khoảng 8 tỷ USD và cần xây một nhà máy đóng tàu hoàn toàn mới có sức chứa tàu lớn như vậy. Nếu có thể vượt qua những rào cản về tài chính và hậu cần, quá trình xây dựng sẽ bắt đầu vào năm 2033.
An Khang tổng hợp
