Nỗi niềm tìm được con trai là liệt sĩ sau 53 năm

Câu chuyện tìm lại được liệt sĩ là hành trình đẫm những khổ đau, dằn vặt và những hàng nước mắt. 

Mọi thứ như vỡ òa khi một cựu chiến binh tại Quân khu 5 đã trợ giúp và kết nối tìm được nơi liệt sĩ Cánh được chôn cất.

53 năm mẹ nằm đẫm nước mắt đợi tin con

Sáng 24-7, thuật lại câu chuyện của gia đình mình, ông Hoàng Văn Tiến, 40 tuổi, cháu của liệt sĩ Phan Văn Cánh, cho biết cách đây 1 tuần cả gia đình vô cùng bất ngờ khi nhận được tin làm phim của Đài truyền hình Việt Nam sẽ về nhà để ghi hình, gửi trước kết quả xét nghiệm mẫu ADN từ Viện Pháp y Quốc gia liên quan đến liệt sĩ Cánh.

Tại ngôi nhà cấp 4 nằm bao quanh hàng cau, mẹ liệt sĩ Cánh là cụ Nguyễn Thị Tửu (95 tuổi) cùng bố Phan Văn Cống (97 tuổi) tay run run nhận tờ giấy phô tô kết quả ADN rồi cứ thế nước mắt bật trào khi biết đã chính thức tìm lại được con trai.

Kể lại hành trình tìm liệt sĩ Cánh, ông Tiến cho biết quá trình ấy kéo dài suốt hàng chục năm qua, từ khi bố, mẹ của liệt sĩ Cánh lưng còn thẳng, tóc còn xanh, nước mắt còn nhiều và chỉ có kết quả mới đây.

Liệt sĩ Cánh là con cả trong gia đình có 7 anh chị em. Tháng 9-1972, khi vừa học hết cấp 3, theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc chàng thanh niên lên đường vào miền Trung cầm súng chống Mỹ cứu nước.

"Con trai tôi nó chỉ bé bằng cái chai, tôi nuôi nó lớn rồi nó bảo mẹ cho con đi bộ đội để cứu nước. Vì chiều lòng con nên tôi cho đi. Mấy lâu sau thì nhận được một lá thư, nó kể rằng con ở chiến trường nom về quê hương, con thương bố mẹ, nhớ ông bà lắm.

Tôi đọc thư mà đứt từng khúc ruột, thương nhớ nó quá mà đêm nằm ngủ cũng không ngủ được, mong trời sáng mãi cũng không sáng" - cụ Tửu, mẹ liệt sĩ Cánh nói trong phóng sự phát trên VTVgo.

Theo ông Hoàng Văn Tiến, năm 1973, gia đình nhận được thông tin người cậu của ông hy sinh. Làng quê như chết lặng, mẹ, bố liệt sĩ đau đớn tê dại vì biết con đã không còn nữa trên đời.

Người giúp tìm để đưa liệt sĩ Cánh về quê nhà

Ông Tiến cho biết từ lúc liệt sĩ Cánh hy sinh, gia đình đã tìm mọi cách để đi hết khắp Nam tới Bắc tìm mộ nhưng không một manh mối.

Mất con đã là một nỗi đau không gì bù đắp nổi, phải nhìn tên con mình trên bàn thờ mà không một di ảnh, không biết thân xác con đang nằm ở đâu là nỗi day dứt khiến mẹ, bố liệt sĩ không thể tìm được giấc ngủ trọn vẹn.

Một ngày vào năm 2022, gia đình bất ngờ nhận được mẩu giấy từ UBND xã gửi về báo tin có một cựu chiến binh ở Quảng Nam cũ (nay là Đà Nẵng) có thông tin về liệt sĩ Cánh. Cả nhà như chết lặng, tim ép vào lồng ngực như muốn vỡ tung.

"Hồ sơ gửi về ghi đúng tên bố, mẹ, người thân liệt sĩ nhưng tên cậu tôi thì bị sai (tên Cánh thành tên Cách). Quyết tâm nuôi hy vọng, dù một manh mối cũng phải tìm bằng được nên gia đình liên hệ với bác Nguyễn Tiến Đãi - cựu cán bộ Ban Tác chiến Quân khu 5 (người báo tin cho gia đình) để vào nhờ bác dẫn đi" - ông Tiến thuật lại.

Theo ông Tiến, qua hàng ngàn cây số, khi cùng ông Đãi dẫn tới một mộ nằm ở Nghĩa trang liệt sĩ xã Duy Hòa, huyện Duy Xuyên (nay là xã Thu Bồn, TP Đà Nẵng), dù thấy trên bia ghi tên sai nhưng bằng linh cảm đặc biệt của người cùng huyết thống, gia đình biết chắc chắn đây là người con mà gia đình đã hàng chục năm đợi chờ, kiếm tìm.

Nói với phóng viên, ông Nguyễn Tiến Đãi cho biết năm 2022 ông cùng đồng đội đi khảo sát ở các nghĩa trang, khi tới xã Duy Hòa thì ông chú ý đến phần bia ghi tên liệt sĩ Phan Văn Cách (Cánh). Trên bia không có thông tin gì ngoài dòng tên.

Bằng uy tín đặc biệt của mình, ông được đồng đội ở Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Nam cũ tra lục và tìm thấy hồ sơ của liệt sĩ mang tên Phan Văn Cánh.

Hồ sơ thể hiện đầy đủ quê quán, đơn vị chiến đấu, tên cha, mẹ, quê nhà. Toàn bộ được ông sao lục và nhờ một người bạn tên Hoằng ở xã của liệt sĩ Cánh kết nối, thông qua xã để gửi cho gia đình.

"Lúc thân nhân liệt sĩ vào nghĩa trang xã Duy Hòa, thấy họ khắc khổ, từ quê nghèo cất công đi vào và nghẹn ngào khi thấy người thân tự nhiên trong lòng tôi thấy thương vô hạn.

Gia đình nói dù sai tên nhưng vì trùng khớp thân nhân, quê quán nên không cần xét nghiệm ADN. Dù vậy, tôi vẫn động viên gia đình để các cơ quan chức năng lấy mẫu.

Mẫu ADN được lấy từ năm 2022 và tới nay thì biết kết quả, đúng vào dịp linh thiêng nhất của tháng 7 khi Chiến dịch 500 ngày đêm đang được triển khai" - ông Đãi nói.