Ảnh minh họa một cánh tay robot tách mẩu đá giàu khoáng chất dưới đáy biển - Ảnh: NAUTILUS MINERALS
Phát hiện mở ra triển vọng khai thác vàng dưới đáy đại dương, song cũng làm dấy lên tranh cãi về nguy cơ tác động đến những hệ sinh thái biển sâu vẫn còn rất ít được biết đến.
Theo trang ScienceAlert ngày 10-7, nghiên cứu do các nhà khoa học thuộc Đại học Shizuoka, Đại học Waseda và Đại học Tokyo thực hiện, tập trung vào các ống phun thủy nhiệt nằm cách thủ đô Tokyo khoảng 350km về phía nam.
Khu vực này được phát hiện từ năm 2015 trong vùng đặc quyền kinh tế của Nhật Bản và nổi tiếng với các "ống khói đen" - nơi chất lỏng siêu nóng giàu kim loại liên tục phun lên từ lòng đất.
Không chỉ giải phóng các hạt vàng siêu nhỏ, những miệng phun này còn tạo ra dạng "vàng vô hình" - loại vàng không thể quan sát bằng mắt hay kính hiển vi thông thường.
Các nguyên tử vàng này nằm phân tán bên trong khoáng vật pyrit, còn gọi là "vàng của kẻ ngốc", một khoáng vật sulfua gồm sắt và lưu huỳnh có vẻ ngoài rất giống vàng thật.
Để phát hiện lượng vàng này, nhóm nghiên cứu sử dụng kỹ thuật khối phổ ion thứ cấp (SIMS), cho phép xác định các nguyên tố với độ nhạy cực cao.
Kết quả cho thấy pyrit tại miệng núi lửa ngầm Higashi-Aogashima chứa các hạt nano vàng và cả các nguyên tử vàng hòa lẫn trong cấu trúc tinh thể của khoáng vật. Theo nhóm nghiên cứu, đây là nồng độ vàng trong pyrit cao nhất từng được ghi nhận trên thế giới.
Phát hiện này càng củng cố nhận định rằng khu vực Higashi-Aogashima là một trong những mỏ vàng dưới đáy biển giàu tiềm năng nhất hiện nay.
Tuy nhiên triển vọng thương mại đi kèm với nhiều lo ngại. Đến nay giới khoa học vẫn chưa hiểu đầy đủ hệ sinh thái sinh vật sống quanh các ống phun thủy nhiệt tại Higashi-Aogashima.
Chỉ vài tháng trước khi nghiên cứu được công bố, nhiều nhà khoa học quốc tế đã kêu gọi bảo vệ các ống phun thủy nhiệt đang hoạt động khỏi các dự án khai thác khoáng sản biển sâu.
Thực tế, chưa có mỏ vàng thương mại nào dưới đáy biển đi vào hoạt động.
Dự án khai thác ngoài khơi Papua New Guinea trước đây đã thất bại do khó khăn tài chính và sự phản đối của các tổ chức môi trường, khiến quốc gia này thiệt hại khoảng 85 triệu USD.
Hiện Papua New Guinea cùng nhiều quốc đảo Thái Bình Dương đã ủng hộ lệnh tạm hoãn khai thác biển sâu đến năm 2030.
Nghiên cứu công bố trên tạp chí Scientific Reports.
