Quảng Ngãi dồi dào vật liệu nhưng dự án trọng điểm 'ì ạch' vì thiếu đất cát

Chiều 17-7, HĐND tỉnh Quảng Ngãi khóa XIV, nhiệm kỳ 2026-2031, tổ chức phiên chất vấn và trả lời chất vấn tại kỳ họp thứ 5. Nhiều đại biểu tập trung chất vấn về công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, quỹ đất tái định cư và nguồn vật liệu xây dựng phục vụ các dự án.

Vật liệu không thiếu nhưng dự án vẫn "khát" đất cát

Một vấn đề được nhiều đại biểu đề cập là tình trạng thiếu đất san lấp, cát và sạn khiến hàng loạt dự án trọng điểm thi công cầm chừng.

Đại biểu Nguyễn Tưởng Duy - Bí thư Đảng ủy xã Đông Sơn - cho rằng nhiều công trình "chạy không nổi" vì thiếu vật liệu, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ giải ngân đầu tư công.

Giám đốc Sở Xây dựng Nguyễn Phúc Nhân cho biết nhu cầu vật liệu xây dựng của tỉnh từ nay đến năm 2030 rất lớn, trong khi nhiều mỏ dù đã nằm trong quy hoạch nhưng chưa thể đưa vào khai thác vì phải thực hiện hàng loạt thủ tục về đấu giá, thăm dò, môi trường và cấp phép.

Theo ông Nhân, Quảng Ngãi không thiếu tài nguyên. Vấn đề nằm ở tiến độ đưa các mỏ vào khai thác và công tác điều phối nguồn vật liệu giữa các địa phương, chủ đầu tư chưa đáp ứng yêu cầu khi nhiều dự án cùng triển khai trong một thời điểm.

Phó chủ tịch HĐND tỉnh Nguyễn Cao Phúc đề nghị các sở, ngành tập trung tháo gỡ ngay những vướng mắc về nguồn vật liệu. Đối với các mỏ đang gặp khó khăn, cần xử lý dứt điểm các tồn tại, đồng thời có giải pháp để không làm gián đoạn nguồn cung cho các dự án.

Chủ tịch HĐND tỉnh Nguyễn Đức Tuy cho rằng thực tế hiện nay là đất, đá, cát không thiếu nhưng công trình vẫn thiếu vật liệu. Ông dẫn chứng nhiều dự án như quốc lộ 24D hay tỉnh lộ 676 đang gặp khó vì không có đủ nguồn đất, cát để thi công.

Theo ông Tuy, nếu không tháo gỡ được điểm nghẽn này, tiến độ đầu tư công sẽ tiếp tục bị ảnh hưởng, kéo theo chi phí xây dựng tăng cao đối với cả doanh nghiệp lẫn người dân.

"Vấn đề ở đây là cán bộ trong việc thực thi công vụ, chưa nghiên cứu những quy định mới của Trung ương, chưa giải quyết những điểm nghẽn khó khăn, vướng mắc, mà giải quyết bằng tư duy cũ. Đề nghị phía ủy ban nghiên cứu lại, đồng chí nào không làm đứng sang một bên cho đồng chí khác làm", ông Tuy thẳng thắn.

Nhu cầu hơn 4.800 lô, hiện chỉ có 357 lô

Một vấn đề khác cũng là điểm nghẽn cho sự phát triển nếu không tháo gỡ, đó là đất tái định cư.

Đại biểu Lê Hoàng Tân, Phó trưởng Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh, cho rằng công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư vẫn là "điểm nghẽn" lớn nhất trong quá trình triển khai các dự án trọng điểm. Ngoài khó khăn trong xác định giá đất, việc chuẩn bị quỹ đất tái định cư chưa theo kịp nhu cầu khiến nhiều dự án chậm bàn giao mặt bằng.

Trả lời chất vấn, ông Hồ Trọng Phương - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường - cho biết tại Khu kinh tế Dung Quất hiện còn 357 lô tái định cư chưa bố trí. Nguyên nhân là nhiều năm qua, việc tạo lập quỹ đất tái định cư chưa được tính toán ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án. Trong khi đó nguồn lực ngân sách còn hạn chế, nên nhiều khu tái định cư chỉ được triển khai khi dự án đã bắt đầu thực hiện.

Theo Ban Quản lý Khu kinh tế Dung Quất và các khu công nghiệp Quảng Ngãi, từ nay đến năm 2030, nhu cầu tái định cư phục vụ các dự án trên địa bàn lên tới hơn 4.800 lô. Chưa kể giai đoạn sau năm 2030 còn cần thêm hơn 6.200 lô.

Hiện tỉnh đang triển khai một số khu tái định cư tại Bình Long, Bình Thanh và đô thị Vạn Tường nhưng quy mô chưa đến 1.500 lô, vẫn chưa đáp ứng nhu cầu thực tế.

Ông Nguyễn Đức Tuy cho rằng đây là vấn đề cần sớm khắc phục nếu muốn đẩy nhanh tiến độ các dự án.

"Từ nay đến năm 2030 nhu cầu hơn 4.000 lô tái định cư, nhưng hiện nay mới chuẩn bị được vài trăm lô. Như vậy cần trên dưới 4.000 lô nữa.

Hiện chỉ có một số dự án đang triển khai với khoảng 1.700 lô nhưng vẫn vướng đền bù, giải phóng mặt bằng, quy hoạch... Trước khi lập dự án phải tính ngay đến phương án tái định cư", ông Tuy nhấn mạnh.