Logo của Công ty công nghệ DeepSeek, nổi tiếng với mô hình AI chi phí thấp - Ảnh: REUTERS
Theo Hãng tin Reuters, Mỹ đã tạm hoãn kế hoạch đưa Công ty AI DeepSeek, nhà sản xuất chip CXMT cùng hơn 100 doanh nghiệp khác của Trung Quốc vào danh sách trừng phạt thương mại. Các doanh nghiệp này bị coi là rủi ro an ninh quốc gia.
Động thái diễn ra trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump tìm cách tránh leo thang căng thẳng với Bắc Kinh.
DeepSeek từng gây chấn động giới công nghệ vào tháng 1-2025 với mô hình AI chi phí thấp. Một quan chức cấp cao Bộ Ngoại giao Mỹ trả lời Reuters năm ngoái cho biết công ty này bị nghi hỗ trợ các hoạt động quân sự và tình báo của Trung Quốc.
Vị quan chức cũng cho biết DeepSeek từng tìm cách sử dụng các doanh nghiệp "bình phong" ở Đông Nam Á để tiếp cận trái phép chip tiên tiến của Mỹ.
ChangXin Memory Technologies (CXMT) - nhà sản xuất chip hàng đầu Trung Quốc - đã bị Bộ Chiến tranh (Bộ Quốc phòng) Mỹ dưới thời cựu Tổng thống Joe Biden đưa vào danh sách công ty quân đội Trung Quốc.
Bộ Thương mại Mỹ cũng đã cân nhắc đưa doanh nghiệp này vào danh sách đen thương mại từ hơn một năm trước, theo các báo cáo của Hãng tin Reuters và nhiều nguồn khác.
Danh sách đen này có tên chính thức là danh sách thực thể (Entity List). Những cá nhân, tổ chức bị đưa vào đây được cho là đã hoặc có khả năng tham gia các hoạt động đe dọa an ninh quốc gia hay lợi ích chính sách đối ngoại của Mỹ.
Các công ty Mỹ không được phép xuất khẩu hàng hóa, phần mềm hoặc công nghệ cho các thực thể trong danh sách nếu không có giấy phép.
Theo ông Philip Luck, chuyên gia nghiên cứu chuỗi cung ứng toàn cầu tại Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế ở Washington, Mỹ đã không bổ sung thực thể nào vào danh sách này kể từ tháng 10 năm ngoái - khoảng thời gian dài nhất trong hơn một thập kỷ.
Cục Công nghiệp và an ninh (BIS) thuộc Bộ Thương mại - đơn vị quản lý danh sách - cũng không trả lời trực tiếp câu hỏi vì sao danh sách chưa được cập nhật, đồng thời từ chối bình luận về hai công ty này.
Khi được hỏi về việc Mỹ tạm hoãn bổ sung nhiều công ty Trung Quốc vào danh sách đen thương mại, Bộ Ngoại giao Trung Quốc kêu gọi Washington chấm dứt việc "chính trị hóa, công cụ hóa và vũ khí hóa" các vấn đề kinh tế, thương mại và công nghệ.
Người phát ngôn Lâm Kiến tuyên bố tại họp báo rằng Trung Quốc luôn phản đối việc Mỹ diễn giải quá rộng khái niệm an ninh quốc gia và lạm dụng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu để kiềm chế doanh nghiệp Trung Quốc.
Mỹ và Trung Quốc đang cạnh tranh gay gắt về công nghệ, thương mại và an ninh quốc gia. Washington sử dụng thuế quan và kiểm soát xuất khẩu để kiềm chế Bắc Kinh, trong khi Trung Quốc nắm lợi thế về nguồn đất hiếm - nguyên liệu thiết yếu cho quốc phòng, ô tô và sản xuất chip.
