TP HCMAnh Hoàng, 59 tuổi, có khối u thận dạng nang bị gan và mô mỡ che khuất, được bác sĩ phẫu thuật bằng robot.
ThS.BS.CKI Nguyễn Tân Cương, Trưởng đơn vị Ung thư tiết niệu, Trung tâm Tiết niệu - Thận học - Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết đa phần u nang thận là các khối dịch lành tính, tiến triển chậm và thường không ảnh hưởng đến chức năng thận. Song, khối u của anh Hoàng có mật độ không đồng nhất, thuộc độ IV theo phân loại Bosniak (hệ thống đánh giá dựa trên hình ảnh CT hoặc MRI có tiêm thuốc tương phản), nguy cơ ác tính khoảng 90%.
Bác sĩ chỉ định chụp MRI ghi nhận khối u có kích thước gần 4 cm ở thận phải, nằm sát phía trên và bị gan che khuất hoàn toàn. Nếu không điều trị, u có nguy cơ phát triển, xâm lấn các mô xung quanh hoặc di căn đến phổi, gan, xương. Nếu u lớn hoặc xâm lấn vào vùng bể thận, mạch máu trung tâm, bác sĩ buộc phải cắt bỏ toàn bộ quả thận, nguy cơ suy thận càng lớn. Với người bệnh béo phì độ II như anh Hoàng, nguy cơ suy thận do huyết áp và tiểu đường vốn cao hơn bình thường.
Bác sĩ Cương cho biết phương pháp điều trị tối ưu là phẫu thuật bóc tách khối u, giữ lại tối đa phần thận lành để đảm bảo chức năng lọc máu cho bệnh nhân về lâu dài. Song, lớp mỡ quanh thận anh Hoàng quá dày nên làm mờ các mốc giải phẫu, dễ chảy máu và thu hẹp khoang phẫu thuật. Khối u bị gan che lấp hoàn toàn, phải vừa giữ gan ổn định, vừa bóc tách khối u ở vị trí sâu, tiên lượng rất khó khăn.
Sau hội chẩn, êkíp phẫu thuật gồm PGS.TS.BS Vũ Lê Chuyên, Giám đốc Trung tâm Tiết niệu - Thận học - Nam khoa quyết định phẫu thuật cho bệnh nhân bằng robot Da Vinci Xi.
PGS Chuyên điều khiển 4 cánh tay robot phẫu thuật cho bệnh nhân. Trong đó, một cánh tay gắn camera 3D phóng đại hình ảnh 10-15 lần giúp phân biệt rõ khối u và mô thận lành. Một cánh tay nâng và giữ gan ổn định, tạo khoảng trống để bác sĩ nhìn thấy khối u nằm sâu bên dưới. Hai cánh tay còn lại bóc tách chính xác khối u mà không làm vỡ nang, hạn chế nguy cơ phát tán tế bào ung thư vào khoang bụng, sau đó khâu phục hồi nhu mô thận nhanh và chính xác, hạn chế tối đa thời gian thận bị thiếu máu, bảo vệ các mô thận còn lại. Kết quả giải phẫu bệnh xác định ung thư tế bào thận dạng nang.
Sau 24 giờ, anh Hoàng có thể vận động nhẹ, không đau, không viêm phổi, nhiễm trùng hoặc thoát vị - những biến chứng thường gặp ở các phương pháp phẫu thuật truyền thống trên bệnh nhân béo phì.
PGS.TS.BS Vũ Lê Chuyên (ngồi) điều khiển robot Da Vinci Xi phẫu thuật cho anh Hoàng. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
U thận dạng nang là nhóm tổn thương chứa dịch xuất hiện trong thận, thường được phát hiện tình cờ qua siêu âm hoặc chụp CT khi khám sức khỏe định kỳ hay khám bệnh lý khác. Phần lớn u thận dạng nang không gây triệu chứng khi còn nhỏ, song khi phát triển lớn, người bệnh có thể đau âm ỉ vùng thắt lưng, tiểu máu, sờ thấy khối bất thường ở bụng hoặc tăng huyết áp.
Khi có các dấu hiệu bất thường này, người bệnh cần khám chuyên khoa tiết niệu ngay để xác định tổn thương thuộc nhóm Bosniak nào, từ đó bác sĩ đánh giá nguy cơ và lên phác đồ điều trị. Các nang lành tính thường chỉ cần theo dõi định kỳ, nếu nguy cơ ác tính cao có thể được chỉ định phẫu thuật cắt bỏ u.
Bác sĩ Cương khuyến cáo người dân duy trì lối sống lành mạnh, kiểm soát huyết áp, hạn chế thuốc lá, tránh lạm dụng thuốc giảm đau và khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm các bất thường ở thận.
Đình Lâm
*Tên người bệnh đã được thay đổi
Từ nay đến 30/6/2026, hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh tổ chức chương trình tư vấn "Các 'siêu máy' và robot phẫu thuật thế hệ mới hỗ trợ chẩn đoán và điều trị an toàn, chính xác, phục hồi nhanh" với sự tham gia của đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm. Độc giả có thể đặt câu hỏi tại đây.
