Sinh viên làm trò chơi giúp trẻ học cách phòng tránh xâm hại

Ý tưởng bắt đầu từ những lần tiếp xúc với trẻ em yếu thế và những câu hỏi tưởng chừng rất đơn giản trong cuộc sống hằng ngày.

Năm "hầm kiến thức"

Nguyễn Đoàn Phúc Ngân học ngành công tác xã hội kể vẫn nói chuyện với đứa em đang độ tuổi bắt đầu tò mò về cơ thể cách bảo vệ bản thân nhưng luôn tự hỏi có cách nào giúp trẻ hứng thú hơn không. Suy nghĩ được các bạn Phan Thị Mai Thương, Vương Thị Thanh Huyền, Đoàn Thị Kiều Trinh cùng học ngành công tác xã hội và Dương Vũ Minh Kiệt học sư phạm tin học ủng hộ.

Thế là từ cuối năm 2025, nhóm bắt tay xây dựng dự án "Vệ sĩ tí hon" với thiết kế như một hành trình khám phá năm "hầm kiến thức". Hầm đầu tiên, trẻ dán các sticker xanh, đỏ lên mô hình cơ thể để nhận biết đâu là những vùng người khác có thể chạm vào và đâu là vùng riêng tư cần được bảo vệ.

Hầm thứ hai, trẻ tương tác với mô hình bàn tay năm ngón cùng 20 thẻ nhân vật. Trẻ sẽ phân loại ai là người có thể ôm hôn, ai chỉ nên bắt tay hoặc vẫy tay chào để nhận biết ranh giới an toàn trong các mối quan hệ.

Hầm thứ ba, trẻ bốc thẻ tình huống để xử lý. Mỗi tình huống chia theo ba mức xanh - vàng - đỏ, tương ứng từ an toàn đến nguy cơ và báo động. Trẻ phải lựa chọn các thẻ hành động: đồng ý, từ chối hoặc tìm người lớn giúp đỡ và giải thích lý do lựa chọn.

Hầm tiếp theo trẻ nhận diện các cảm xúc vui vẻ, sợ hãi, lo lắng hay tức giận thông qua tình huống giả định. Hầm cuối cùng với các câu hỏi tổng hợp kiến thức. Mỗi lần tung xúc xắc, người chơi gặp ô may mắn hoặc thử thách, trả lời đúng sẽ tiến lên, sai phải lùi lại một bước.

Bốn trẻ có thể chơi cùng lúc, mỗi chặng vượt qua đều có huy hiệu, bảng thành tích và phần thưởng tạo hứng thú để trẻ chủ động chơi lại nhiều lần, tăng khả năng ghi nhớ các nội dung. Để thân thiện với trẻ, nhóm sử dụng phần thân quế từ Nam Trà My có mùi hương dễ chịu cùng khả năng chống mối mọt làm quân cờ, xúc xắc.

Gắn kết cha mẹ và con cái

Nhiều tình huống trong trò chơi lấy cảm hứng từ các câu chuyện trên báo và đời sống. Không chỉ hướng đến trẻ em, bộ sản phẩm còn có cẩm nang dành cho phụ huynh.

Lý do như Đoàn Thị Kiều Trinh nói là nhiều đứa trẻ xóm mình kể đủ chuyện với cô nhưng ngại chia sẻ cùng cha mẹ. "Cẩm nang gợi ý cách đặt câu hỏi, lắng nghe và phản hồi để trẻ cảm thấy an toàn khi mở lòng. Chúng tôi muốn phụ huynh hãy trò chuyện vốn khó nói với con", Trinh cho hay.

Khi đưa sản phẩm thử nghiệm tại một số gia đình và trường học, hầu hết trẻ đều hào hứng tham gia. Có phụ huynh cho biết bộ trò chơi giúp họ dễ dàng trao đổi với con về chủ đề xâm hại mà không tạo cảm giác nặng nề. "Điều bất ngờ là khi thử nghiệm tại một số trường mầm non có học sinh hòa nhập, nhiều bạn thích thú tham gia và tiếp nhận nội dung tốt hơn dự kiến làm chúng tôi rất vui", Trinh chia sẻ.

TS Lê Thị Lâm, giảng viên khoa tâm lý - giáo dục - công tác xã hội Trường đại học Sư phạm (Đại học Đà Nẵng), giảng viên hướng dẫn, nhìn nhận giá trị của "Vệ sĩ tí hon" không chỉ là bộ trò chơi giáo dục, mà còn hướng đến việc xây dựng cầu nối giữa cha mẹ và con cái thông qua hoạt động học và chơi giàu tính tương tác, gần gũi và an toàn.

"Điểm nổi bật chính là sự kết hợp giữa sản phẩm vật lý với hệ sinh thái hỗ trợ số gồm app, video giáo dục giới tính và mạng lưới chuyên gia trong lĩnh vực giáo dục, tâm lý và công tác xã hội. Trẻ và phụ huynh có thêm nhiều hình thức hỗ trợ đa tầng làm cho quá trình tiếp cận kiến thức trở nên sinh động, dễ tiếp nhận và phù hợp hơn với bối cảnh hiện nay", TS Lâm cho hay.