Sinh hoạt không đúng tư thế, mắc bệnh lý tiềm ẩn là những nguyên nhân thường gặp làm tái phát tình trạng đau cổ vai gáy.
BS.CKI Vũ Ngọc Bảo Quỳnh, khoa Phẫu thuật Cột sống, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết đau cổ vai gáy dễ tái phát là do chu trình căng cơ liên tục xảy ra, trong khi thói quen sinh hoạt không đúng làm suy yếu cấu trúc nâng đỡ cột sống và sự chèn ép rễ thần kinh chưa được giải quyết triệt để.
Khi cơ bắp vùng cổ, vai, gáy bị kéo giãn hoặc co rút quá mức, kéo dài, các sợi cơ không được thư giãn sẽ hình thành những điểm đau cơ. Nếu không được điều trị dứt điểm, các điểm này dễ dàng bị kích hoạt và tái phát cơn đau chỉ với một cử động nhẹ. Tình trạng co cứng cơ kéo dài có thể làm giảm tuần hoàn tại chỗ, khiến cơ dễ mỏi, đau và chậm hồi phục. Theo thời gian, cơ và mô mềm quanh cột sống cổ có thể giảm độ đàn hồi, làm tăng nguy cơ đau mạn tính và tái phát.
Bác sĩ Quỳnh giải thích cấu trúc cột sống cho người bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Theo bác sĩ Quỳnh, tư thế sinh hoạt không hợp lý là nguyên nhân phổ biến gây đau cổ vai gáy và khi những thói quen này không được cải thiện, tình trạng đau rất dễ tái phát. Một số thói quen thường gặp gây đau cổ vai gáy như gập cổ quá mức khi dùng điện thoại, cúi sát màn hình máy tính, thường xuyên kẹp điện thoại giữa tai và vai... khiến cột sống cổ bị quá tải, gây co cứng cơ. Cổ bị xoay hoặc gập kéo dài, sử dụng gối quá cao hoặc quá thấp khi ngủ có thể làm tăng áp lực lên cơ và khớp cột sống cổ. Ít vận động, giữ một tư thế trong thời gian dài như ngồi làm việc văn phòng có thể khiến các cơ vùng cổ vai gáy bị yếu và kém linh hoạt, dễ đau mỏi.
Đau cổ vai gáy tái phát có thể là dấu hiệu cảnh báo cấu trúc cột sống đã bị tổn thương do các bệnh lý tiềm ẩn như thoái hóa cột sống cổ hoặc thoát vị đĩa đệm... Những tình trạng này làm hẹp lỗ liên hợp, chèn ép trực tiếp lên rễ thần kinh khiến cơn đau liên tục tái phát.
Đau cổ vai gáy thường xuyên tái phát có thể là do thói quen sinh hoạt hoặc bệnh lý. Ảnh: Phi Hồng
Người bệnh có thể phòng ngừa đau cổ vai gáy tái phát bằng cách sinh hoạt đúng tư thế khi đi đứng, nằm ngồi, dùng máy tính, điện thoại. Tránh các hoạt động khiến vùng cổ vai gáy lặp lại liên tục, mang vác nặng hoặc đeo túi lệch vai... có thể gây căng thẳng gân cơ.
Duy trì thói quen tập thể dục đều đặn cũng giúp thư giãn vùng cổ, vai, lưng, ngăn bệnh tái phát hiệu quả. Tuy nhiên, cần tập ở cường độ vừa phải, đúng kỹ thuật, tránh kéo căng cơ, gân và dây chằng quá mức. Người bệnh nên cố gắng đứng dậy đi lại và thực hiện các động tác xoay cổ, vươn vai nhẹ nhàng sau mỗi 45-60 phút làm việc. Khi thời tiết chuyển mùa hoặc ngồi trong phòng máy lạnh có nhiệt độ thấp, nên quàng khăn mỏng để giữ ấm vùng cổ gáy.
Người bệnh cần dành thời gian khám sức khỏe định kỳ và khi tình trạng đau cổ vai gáy tái phát nhiều lần. Hầu hết trường hợp đau cổ vai gáy có thể được cải thiện nếu điều trị kịp thời, đúng cách. Khi bệnh tiến triển nặng, đặc biệt nếu nguyên nhân là bệnh lý cột sống cổ, người bệnh có thể xuất hiện tê yếu tay chân, giảm khả năng vận động, mất thăng bằng hoặc thậm chí tàn tật vĩnh viễn, ảnh hưởng chất lượng cuộc sống.
Phi Hồng
