Khói bốc lên sau cuộc tấn công của Israel vào nhà thờ Hồi giáo Al-Muttaqin tại Gaza ngày 28-7 - Ảnh: AFP
Ngày 2-8, ông Ze'ev Elkin, thành viên nội các an ninh của Israel, tuyên bố quân đội nước này sẽ không rút khỏi Dải Gaza, trước khi lực lượng Hamas giải giáp vũ khí hoàn toàn.
Ông Elkin cũng khẳng định “không có sự thay đổi nào trong chính sách của Israel đối với Dải Gaza”, theo Đài Al Jazeera.
Lập trường cứng rắn của Israel
Cùng ngày 2-8, Bộ trưởng Năng lượng Israel Eli Cohen tuyên bố Israel, quốc gia hiện đang kiểm soát khoảng 70% diện tích Dải Gaza, tuyên bố nên giành “toàn quyền kiểm soát” vùng lãnh thổ Palestine này.
Theo ông Cohen, "hiện không có bất kỳ thỏa thuận nào về việc chấm dứt các cuộc tấn công vào Gaza".
Trong khi đó Bộ trưởng An ninh quốc gia theo đường lối cực hữu Israel Itamar Ben-Gvir cũng bác bỏ dự thảo thỏa thuận của Mỹ, và gọi đây là “điều không thể chấp nhận”.
Các phát biểu trên cho thấy nhiều quan chức cấp cao Israel vẫn giữ lập trường cứng rắn đối với thỏa thuận giải giáp Hamas do Mỹ làm trung gian, bất chấp việc Hamas đã tuyên bố chấp nhận văn bản dự thảo.
Cho đến nay, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu vẫn chưa đưa ra bất kỳ phát biểu công khai nào sau thông báo về việc đạt thỏa thuận Gaza của ông Trump vào tuần trước.
Giới phân tích nhận định Israel khó có khả năng rút phần lớn lực lượng khỏi Dải Gaza và đưa thêm các nhượng bộ trước cuộc bầu cử vào tháng 10 tới.
Ông Netanyahu đang đối mặt với một cuộc tái tranh cử đầy khó khăn, khi các thành viên cực hữu trong liên minh cầm quyền gây sức ép buộc ông tiếp tục duy trì chiến dịch quân sự ở Dải Gaza, trong khi phe đối lập chỉ trích vì nhà lãnh đạo Israel không ngăn chặn được cuộc xung đột vào tháng 10-2023.
Hai em bé ngồi giữa đống đổ nát tại một khu dân cư ở Khan Yunis, phía nam Dải Gaza ngày 31-7 - Ảnh: AFP
Khoảng cách về niềm tin
Lập trường cứng rắn của Israel còn phản ánh một vấn đề lớn hơn: khoảng cách niềm tin giữa các bên vẫn chưa được thu hẹp, khiến việc triển khai thỏa thuận trên thực tế vẫn còn nhiều trở ngại.
Cựu nhà ngoại giao Israel Alon Pinkas cho rằng quy trình giải giáp Hamas để đổi lấy việc Israel rút quân khỏi Dải Gaza do Hội đồng hòa bình đề xuất là “xa rời thực tế”.
“Thỏa thuận không nêu rõ trình tự thực hiện. Điều gì sẽ diễn ra trước? Israel rút quân hay Hamas giải giáp? Đây là vấn đề rất lớn và điều đó tạo điều kiện để Thủ tướng Netanyahu nói rằng: Tôi đã làm hết sức, tôi đã đưa ra các cam kết, nhưng Hamas từ chối giải giáp”, ông Alon bày tỏ quan điểm.
Thỏa thuận hiện chưa quy định rõ trình tự thực hiện điều khoản Hamas giải giáp và Israel rút quân, khiến mỗi bên đều thiếu niềm tin lẫn nhau và có thể viện dẫn việc bên kia chưa thực hiện cam kết để trì hoãn nghĩa vụ của mình.
Hãng tin AP ngày 3-8 dẫn lời ông Doron Spielman, người phát ngôn Văn phòng Thủ tướng Netanyahu, tiết lộ tình báo Israel cáo buộc Hamas vẫn đang tái vũ trang, tuyển mộ thêm tay súng và khôi phục năng lực quân sự, thay vì thực sự từ bỏ năng lực quân sự.
“Đánh giá của chúng tôi là nếu tái triển khai lực lượng trước khi Hamas thực sự bị giải giáp, lực lượng này sẽ nhanh chóng mở rộng sự hiện diện trên khắp Gaza, tái xây dựng hạ tầng khủng bố, một lần nữa đe dọa các cộng đồng của Israel và tìm cách tiến hành một cuộc tấn công tương tự ngày 7-10-2023”, ông Spielman nói.
Dù vậy, Israel đánh giá cao cam kết của Tổng thống Trump đối với an ninh của nước này, cũng như nỗ lực tìm kiếm một giải pháp bền vững.
