Tòa Tối cao Mỹ tuyên bố không can thiệp quyết định của chính quyền về chấm dứt quy chế bảo trợ hàng trăm nghìn người nhập cư Haiti và Syria.
Trong phán quyết được thông qua hôm 25/6 với tỷ lệ 6 phiếu thuận và 3 phiếu chống, Tòa án Tối cao Mỹ cho biết quyết định của Bộ An ninh Nội địa về chấm dứt quy chế Tình trạng Bảo vệ Tạm thời (TPS) dành cho khoảng 350.000 người nhập cư Haiti và 6.000 người nhập cư Syria "sẽ không bị đưa ra đánh giá về tính hợp pháp".
Quy chế TPS bảo vệ người được cấp khỏi bị trục xuất. Mỹ cấp quy chế TPS cho những người được cho là sẽ gặp nguy hiểm nếu phải trở về nước do ở đó đang có chiến tranh, thiên tai hoặc những hoàn cảnh đặc biệt.
Theo AFP, phán quyết có thể gây ảnh hưởng tới hơn một triệu người đang hưởng quy chế TPS tới từ hơn 10 quốc gia, chứ không chỉ tác động đến người Syria và Haiti sống ở Mỹ.
Người biểu tình tại Washington kêu gọi duy trì quy chế TPS cho người Haiti hồi tháng 4. Ảnh: Reuters
Trong các phiên tranh luận trước tòa án hồi tháng 4, luật sư đại diện cho người Haiti và Syria được cấp quy chế TPS lập luận rằng quê hương của họ vẫn chưa an toàn, đồng thời cáo buộc động thái của chính quyền Tổng thống Donald Trump "xuất phát một phần từ sự thù địch chủng tộc".
Thẩm phán Samuel Alito, người viết ý kiến đa số được 5 thẩm phán khác ủng hộ, bác bỏ cáo buộc cho rằng chủng tộc là yếu tố thúc đẩy chính quyền Mỹ quyết định tước bỏ quy chế TPS cho người Haiti.
"Không có phát biểu nào được trích dẫn từ Tổng thống và Bộ trưởng An ninh Nội địa mang tính phân biệt chủng tộc một cách công khai. Về bản chất, tất cả đều thể hiện quan điểm chính sách có thể dựa trên những lý lẽ trung lập về chủng tộc", ông Alito cho hay.
Thẩm phán Elena Kagan, một trong 3 thẩm phán bỏ phiếu chống, tuyên bố chủng tộc có ảnh hưởng rõ ràng đến quyết định tước bỏ quy chế TPS dành cho người Haiti. Thẩm phán này viện dẫn một số phát ngôn trước đó của ông Trump mà bà cho là "mang sắc thái chủng tộc đến nỗi phe đa số từ chối đưa vào văn bản".
Trong các phiên tranh luận, Tổng biện lý sự vụ John Sauer lập luận rằng những bình luận của Tổng thống Trump đã bị hiểu sai ngữ cảnh và ông thực chất đề cập về "các vấn đề liên quan đến tội phạm, nghèo đói và phụ thuộc vào phúc lợi xã hội".
Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng hôm 25/6. Ảnh: AP
Tổng thống Trump từng cam kết sẽ trục xuất hàng triệu người nhập cư, đồng thời thúc đẩy nỗ lực xóa bỏ chương trình TPS như một phần của chiến dịch trấn áp.
Kể từ khi ông Trump lên nắm quyền, Mỹ đã hủy quy chế TPS dành cho công dân Afghanistan, Cameroon, Ethiopia, Honduras, Myanmar, Nepal, Nicaragua, Somalia, Nam Sudan, Venezuela, Yemen, bên cạnh Haiti và Syria.
Công dân Haiti đủ điều kiện hưởng quy chế TPS vào năm 2010 sau khi quốc gia này hứng chịu trận động đất lớn. Haiti vẫn tiếp tục chìm trong cảnh đói nghèo cùng cực, bạo lực băng đảng và bất ổn chính trị kéo dài. Bộ Ngoại giao Mỹ khuyến cáo công dân không du lịch ở Haiti "do tình trạng bắt cóc, tội phạm, bất ổn dân sự và hệ thống chăm sóc sức khỏe hạn chế".
Quy chế TPS được mở rộng cho công dân Syria vào năm 2012 khi quốc gia này bị xung đột tàn phá.
Phạm Giang (Theo AFP)
