Tổng thống Trump rời Thổ Nhĩ Kỳ bằng máy bay VC-25A cũ, chuyển sang chuyên cơ mới ở Anh rồi trở về Mỹ, động thái làm dấy lên hoài nghi.
Tổng thống Donald Trump ngày 8/7 sử dụng chuyên cơ VC-25A cũ màu xanh da trời nhạt để rời Thổ Nhĩ Kỳ sau hội nghị thượng đỉnh NATO, thay vì Máy bay Cầu nối VC-25B mới đưa vào biên chế và được ông dùng để di chuyển từ Mỹ đến Thổ Nhĩ Kỳ trước đó.
Lãnh đạo Mỹ không giải thích rõ lý do đổi chuyên cơ, chỉ nói "muốn hoài niệm". Ông cho biết cả hai máy bay sẽ đáp xuống căn cứ không quân Mildenhall ở Anh trước khi về Mỹ, dù điểm dừng này không có trong kế hoạch ban đầu.
Chuyên cơ VC-25A Mỹ ở Thổ Nhĩ Kỳ trước khi Tổng thống Trump rời hội nghị thượng đỉnh NATO ngày 8/7. Ảnh: AP
"Chúng tôi vừa hạ cánh và hội quân với chiếc Không lực Một mới, vốn được đưa đến Mildenhall từ trước theo đề nghị của căn cứ để các quân nhân đồn trú tại đây được tận mắt nhìn thấy. Họ rất hào hứng", ông Trump viết trên mạng xã hội.
Tổng thống Mỹ sau đó lên chuyên cơ mới và khởi hành về căn cứ liên hợp Andrews ở ngoại ô thủ đô Washington. Ông cho biết đợt dừng chân tại căn cứ Mildenhall "nằm trên đường từ Thổ Nhĩ Kỳ về Mỹ và hầu như không làm thay đổi đường bay".
Khi được hỏi mối đe dọa ám sát có phải là lý do khiến ông đổi chuyên cơ để rời Thổ Nhĩ Kỳ hay không, Tổng thống Trump không trả lời trực tiếp nhưng thừa nhận có nguy hiểm tiềm tàng. "Tôi luôn đối mặt với các mối đe dọa. Tôi là mục tiêu số một trong danh sách của họ", ông nói, lặp lại các phát biểu trước đó rằng bản thân là một trong những mục tiêu ám sát hàng đầu của Iran.
Thổ Nhĩ Kỳ có chung đường biên giới với Iran. Ông Trump rời Thổ Nhĩ Kỳ chưa đầy một ngày sau khi quân đội Mỹ tiến hành loạt cuộc không kích quy mô lớn vào Iran để đáp trả các vụ tấn công tàu thuyền trên eo biển Hormuz, cũng như ngay trước khi Mỹ tiến hành đợt không kích mới rạng sáng 8/7.
Ông Trump bước lên chuyên cơ Không lực Một mới tại căn cứ Mildenhall ở Anh ngày 8/7. Ảnh: AP
Động thái bất ngờ đổi chuyên cơ của ông Trump cũng làm dấy lên những hoài nghi về mức độ đảm bảo an toàn của máy bay mới.
Máy bay Cầu nối VC-25B được công ty quốc phòng L3Harris hoán cải từ chiếc Boeing 747-8i có biệt danh "cung điện bay" mà Qatar tặng cho Mỹ năm ngoái. Máy bay sẽ đảm nhiệm vai trò chuyên cơ Không lực Một phục vụ Tổng thống Mỹ trong lúc tập đoàn Boeing hoàn tất quá trình chỉnh sửa hai chiếc 747-8i thành máy bay VC-25B hoàn chỉnh.
Hệ thống liên lạc trên Máy bay Cầu nối VC-25B được trang bị những công nghệ hiện đại nhất. Phi cơ này cũng lớn hơn chiếc VC-25A, với chiều dài nhỉnh hơn khoảng 5 m.
Jason Lambert, lãnh đạo L3Harris, từ chối tiết lộ những thông tin về hệ thống phòng vệ và chỉ huy của máy bay, cũng như không quân Mỹ đã nới lỏng hoặc loại bỏ những yêu cầu nào để đẩy nhanh tiến độ dự án Máy bay Cầu nối VC-25B so với phiên bản VC-25B hoàn chỉnh của Boeing.
Máy bay Cầu nối VC-25B tại căn cứ liên hợp Andrews hôm 19/6. Ảnh: USAF
Chuyên trang quân sự Mỹ War Zone cho biết chuyên cơ VC-25A đời cũ được trang bị hệ thống cảnh báo tên lửa tiếp cận, cùng các tổ hợp gây nhiễu hồng ngoại và mồi bẫy.
Trong khi đó, Máy bay Cầu nối VC-25B dường như ứng dụng cấu hình khác biệt. Cũng chưa rõ phi cơ này có khả năng chống lại xung điện từ và duy trì năng lực chỉ huy như phiên bản VC-25B hoàn chỉnh trong dự án của Boeing hay không.
Các nghị sĩ Dân chủ ước tính chi phí hoán cải máy bay có thể vượt một tỷ USD, đồng thời bày tỏ lo ngại về mức độ an toàn của chuyên cơ.
Thanh Tâm (Theo AP, Reuters, AFP)
