Ông Võ Văn Minh - Chủ tịch HĐND TP.HCM - phát biểu tại kỳ họp - Ảnh: QUANG ĐỊNH
Theo đó, chính sách được xây dựng để giảm chi phí đi lại bằng xe buýt cho người dân, khuyến khích sử dụng giao thông công cộng, thúc đẩy thanh toán không tiền mặt, hạn chế xe cá nhân, góp phần giảm ùn tắc giao thông, tai nạn giao thông và ô nhiễm môi trường.
Phạm vi áp dụng khoảng 135 tuyến xe buýt nội tỉnh đang hoạt động trên TP.HCM (số lượng nghiên cứu điều chỉnh linh hoạt - PV), gồm khoảng 109 tuyến được ngân sách hỗ trợ kinh phí hoạt động và 26 tuyến hoạt động theo cơ chế tự chủ tài chính. Đây là các tuyến phục vụ nhu cầu đi lại thường xuyên của người dân nên được đề xuất đưa vào diện hỗ trợ.
Trong khi đó 22 tuyến xe buýt liên tỉnh chưa được đưa vào phạm vi áp dụng do liên quan đến nhiều địa phương. Ngoài ra 5 tuyến xe buýt du lịch sử dụng xe thoáng nóc và 18 tuyến xe buýt kết nối trung tâm đô thị, trung tâm du lịch với cảng hàng không cũng không thuộc diện hỗ trợ vì mang tính chất dịch vụ đặc thù.
>> Mời bạn tải danh sách 135 tuyến xe buýt được miễn phí
Đối tượng áp dụng gồm người sử dụng xe buýt trên các tuyến thuộc phạm vi nghị quyết; các doanh nghiệp, hợp tác xã tham gia cung ứng dịch vụ vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt và các tổ chức, cá nhân liên quan đến việc tổ chức thực hiện chính sách.
Theo UBND TP.HCM, việc hỗ trợ 100% giá vé xe buýt dự kiến được triển khai theo hai giai đoạn.
Giai đoạn 1 từ tháng 7 đến tháng 9-2026, người dân được đi xe buýt miễn phí hoàn toàn và chưa bắt buộc định danh. Ngân sách nhà nước thanh toán cho đơn vị vận tải theo số chuyến xe vận hành thực tế được nghiệm thu.
Giai đoạn 2 từ tháng 10 đến tháng 12-2026, hành khách phải xác thực định danh khi sử dụng dịch vụ thông qua các phương thức điện tử như căn cước công dân, VNeID, thẻ ngân hàng, ví điện tử hoặc ứng dụng MultiGo. Việc thanh toán kinh phí hỗ trợ sẽ căn cứ trên số lượt khách thực tế được ghi nhận qua hệ thống vé điện tử và đối soát với dữ liệu giám sát hành trình.
TP.HCM dự kiến phát sinh thêm khoảng 665 tỉ đồng để thực hiện chính sách trong 6 tháng cuối năm 2026. Trong đó khoảng 454 tỉ đồng dành cho 109 tuyến xe buýt đang được hỗ trợ kinh phí và khoảng 211 tỉ đồng dành cho 26 tuyến tự chủ tài chính. Nguồn kinh phí được bố trí từ ngân sách thành phố.
TP.HCM đánh giá việc giữ nguyên phạm vi áp dụng đối với 135 tuyến xe buýt nội tỉnh phù hợp với yêu cầu phát triển mạng lưới vận tải hành khách công cộng sau sắp xếp đơn vị hành chính và mục tiêu phát triển giao thông công cộng của TP.HCM.
Trưởng Ban Kinh tế - Ngân sách Nguyễn Công Danh đã đọc báo cáo thẩm tra - Ảnh: CHÂU TUẤN
Tại hội nghị, Trưởng Ban Kinh tế - Ngân sách Nguyễn Công Danh đã đọc báo cáo thẩm tra, thống nhất trình HĐND xem xét chấp thuận chủ trương dự án trên. Theo ông Danh, việc thống nhất triển khai chính sách miễn phí giá vé xe buýt tại TP.HCM là cần thiết, góp phần hỗ trợ chi phí đi lại cho người dân, giảm ùn tắc giao thông và ô nhiễm môi trường...
Việc hoàn thiện hạ tầng và các dịch vụ liên quan, đề nghị các đơn vị phải khẩn trường tập trung hoàn thiện.
Ông Nguyễn Mạnh Cường - Phó chủ tịch UBND TP.HCM - đọc tờ trình tại hội nghị - Ảnh: QUANG ĐỊNH
Miễn phí xe buýt nhưng có kiểm soát
Dự thảo nghị quyết xác định việc miễn vé xe buýt sẽ được triển khai theo nguyên tắc "miễn phí nhưng có kiểm soát", vừa tạo điều kiện thuận lợi để người dân tiếp cận giao thông công cộng, vừa bảo đảm yêu cầu quản lý và sử dụng hiệu quả ngân sách.
Chính sách được chia làm hai giai đoạn. Từ tháng 7 đến hết tháng 9-2026, người dân được đi xe buýt miễn phí mà chưa bắt buộc định danh. Từ tháng 10-2026, hành khách phải xác thực qua hệ thống vé điện tử bằng căn cước công dân, VNeID, thẻ ngân hàng hoặc các ứng dụng thanh toán để làm cơ sở thanh toán kinh phí hỗ trợ.
Thành phố cũng đặt mục tiêu thông qua hệ thống vé điện tử và dữ liệu vận hành để xây dựng cơ sở dữ liệu hành khách, phục vụ công tác điều hành, quy hoạch mạng lưới xe buýt và thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực giao thông công cộng.
