Tôi mới được chẩn đoán tràn dịch màng phổi tự do. Tình trạng này có nguy hiểm không và điều trị như thế nào? (Ngọc Lan, 41 tuổi, Hà Nội)
Trả lời:
Tràn dịch màng phổi tự do là tình trạng dịch tích tụ quá ngưỡng bình thường tại khoang màng phổi. Bệnh có đặc điểm dịch di chuyển dễ dàng theo tư thế sinh hoạt của người bệnh, thường lắng đọng ở đáy phổi do trọng lực. Điều này khiến việc phát hiện qua khám lâm sàng hay hình ảnh học phải thực hiện đúng tư thế để tránh bỏ sót.
Người bệnh có thể cảm thấy khó thở, ban đầu khi gắng sức và nặng hơn ngay cả khi nghỉ ngơi nếu dịch nhiều. Người bệnh thường có kèm cảm giác tức ngực, đau âm ỉ hoặc nhói khi hít sâu, ho hoặc nói nhiều, đôi khi ho khan hoặc có đờm, thậm chí kèm sốt, ớn lạnh. Nhiều trường hợp còn mệt mỏi kéo dài, ăn uống kém, sụt cân. Người mắc bệnh mạn tính như suy tim, suy gan, suy thận hay suy dinh dưỡng còn có thể bị phù chân do ứ dịch toàn thân.
Bác sĩ Dũng khám cho người bệnh. Ảnh minh họa: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Khi được chẩn đoán sớm, điều trị đúng hướng, nhiều người bệnh có thể hồi phục trong vài tuần đến vài tháng, tùy theo nguyên nhân gây tràn dịch. Tuy nhiên, nếu phát hiện muộn hoặc điều trị chưa chính xác, tình trạng này có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như xẹp phổi, dày dính màng phổi, tràn mủ hoặc tràn dịch vách hóa, thậm chí suy hô hấp.
Ngoài ra trong quá trình điều trị, một số rủi ro vẫn có thể xảy ra như tràn khí, nhiễm trùng hoặc chảy máu trong khoang màng phổi. Những sự cố này có thể làm bệnh nặng hơn và kéo dài thời gian hồi phục. Vì vậy, người bệnh nên theo dõi và điều trị tại các cơ sở chuyên khoa có trang thiết bị đầy đủ, để được can thiệp kịp thời khi xuất hiện biến chứng.
Các phương pháp điều trị phổ biến gồm chọc hút dịch màng phổi để giảm áp lực lên phổi, đồng thời hỗ trợ xác định nguyên nhân; hoặc dẫn lưu màng phổi khi dịch nhiều, tràn máu hay tràn mủ bằng cách đặt ống dẫn lưu nối với hệ thống hút chân không.
Tùy nguyên nhân, bác sĩ có thể chỉ định kháng sinh cho trường hợp nhiễm khuẩn, thuốc kháng lao với người mắc lao hoặc phối hợp hóa trị, xạ trị và gây dính màng phổi bằng hóa chất trong trường hợp ung thư. Một số ca phức tạp cần can thiệp ngoại khoa như nội soi lồng ngực (VATS) hoặc phẫu thuật hỗ trợ robot để bóc tách, làm sạch ổ dịch, hoặc mở màng phổi cấp cứu khi có nguy cơ suy hô hấp cấp.
Tràn dịch màng phổi tự do không phải bệnh nan y, nhưng rất nguy hiểm nếu người bệnh chủ quan hoặc tự điều trị. Tuân thủ phác đồ, tái khám định kỳ để theo dõi lượng dịch và tình trạng phổi rất quan trọng.
Người bệnh nên nghỉ ngơi hợp lý, ăn uống đủ chất, tập thở sâu và vận động nhẹ để cải thiện chức năng hô hấp. Khi có các dấu hiệu khó thở, tức ngực, ho khan kéo dài hoặc mệt mỏi bất thường, người bệnh cần đến cơ sở y tế chuyên khoa Hô hấp để kiểm tra và xử trí sớm, tránh biến chứng nặng.
ThS.BS Nguyễn Thạc Dũng
Khoa Hô hấp
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh hô hấp tại đây để bác sĩ giải đáp
