Trung Quốc phóng tên lửa đạn đạo ra Thái Bình Dương, nhiều nước quan ngại

Trung Quốc nói vụ phóng là hoạt động thường kỳ

Theo Hãng tin Reuters ngày 6-7, Hải quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) xác nhận đã phóng thử thành công một tên lửa chiến lược từ tàu ngầm vào 12h01 trưa cùng ngày.

Tên lửa thử nghiệm mang đầu đạn giả và rơi xuống "vùng biển được chỉ định" ở Thái Bình Dương.

Phía Trung Quốc cho biết đây là "hoạt động thường kỳ" trong chương trình huấn luyện quân sự hằng năm, khẳng định đã thông báo trước cho các quốc gia liên quan. Vụ phóng tuân thủ luật pháp quốc tế và không nhằm đe dọa bất kỳ nước nào.

Trước vụ phóng, truyền thông Úc đưa tin các quan chức Trung Quốc đã thông báo cho nhiều chính phủ trong khu vực về kế hoạch phóng thử tên lửa tầm xa có khả năng mang đầu đạn hạt nhân tại Thái Bình Dương.

Dữ liệu từ Công ty theo dõi tàu biển Starboard Maritime Intelligence của New Zealand cũng cho thấy ba tàu theo dõi vệ tinh Trung Quốc đã được triển khai tại nhiều vị trí trên Thái Bình Dương.

Hai tàu rời Trung Quốc vào khoảng ngày 25-6 và được ghi nhận gần Liên bang Micronesia. Tàu còn lại rời Trung Quốc từ đầu tháng 5 và hiện neo tại Suva, thủ đô Fiji.

Ông Mark Douglas, chuyên gia phân tích của Starboard, cho biết các tàu này mang theo những chảo vệ tinh cỡ lớn, được sử dụng để theo dõi các vụ phóng tên lửa và hoạt động không gian. Theo ông, nhiều khả năng chúng được triển khai để thu thập dữ liệu từ vụ thử tên lửa.

Căn cứ thời điểm các tàu rời Trung Quốc, ông Douglas nhận định vụ thử đã được lên kế hoạch từ khá lâu.

Tuy nhiên, ông cho rằng việc Bắc Kinh đưa ra thông báo ngay sau khi Úc và Fiji ký một liên minh quốc phòng vào cùng ngày, trong đó hai nước cam kết hỗ trợ lẫn nhau nếu một bên bị tấn công, là chi tiết "đáng chú ý".

Nhiều nước lên tiếng lo ngại

Ngoại trưởng Úc Penny Wong mô tả vụ phóng là động thái "gây bất ổn" cho khu vực, trong bối cảnh Bắc Kinh đang nhanh chóng tăng cường sức mạnh quân sự.

"Vụ thử tên lửa diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc đang tăng cường quân sự với tốc độ nhanh chóng, thiếu minh bạch và không đưa ra những đảm bảo về mục đích như khu vực kỳ vọng", bà Wong phát biểu với các phóng viên tại cuộc họp báo ở Suva.

Ngoại trưởng New Zealand Winston Peters cũng bày tỏ "quan ngại sâu sắc" về vụ thử tên lửa tầm xa mà ông mô tả là "có khả năng mang đầu đạn hạt nhân".

Chính phủ New Zealand cho biết chỉ được thông báo về kế hoạch phóng vài giờ trước khi vụ thử diễn ra, đồng thời lưu ý tên lửa được phóng vào Khu vực phi hạt nhân Nam Thái Bình Dương.

Khu vực này được thiết lập theo Hiệp ước Rarotonga năm 1986, trong đó cấm vũ khí hạt nhân trên toàn khu vực. Năm 1987, Trung Quốc phê chuẩn các nghị định thư liên quan, cam kết không thử vũ khí hạt nhân trong khu vực, cũng như không đe dọa sử dụng vũ khí hạt nhân nhằm vào các bên ký kết có lãnh thổ tại đây.

"Dường như bất chấp những quan ngại lâu nay của chúng tôi về hoạt động này, Trung Quốc vẫn tiến hành vụ thử chỉ vài giờ sau khi thông báo cho chúng tôi", ông Peters trả lời Hãng tin AP.

Trong khi đó, Chính phủ Nhật Bản cho biết đã mạnh mẽ đề nghị Trung Quốc xem xét lại kế hoạch phóng thử tên lửa trước khi vụ phóng diễn ra.

"Chúng tôi đã kiên quyết kêu gọi Bắc Kinh xem xét lại vụ phóng thử tên lửa đạn đạo nhằm bảo đảm hoạt động này không gây ra mối đe dọa đối với an ninh Nhật Bản, chẳng hạn như tên lửa bay qua không phận Nhật Bản", tuyên bố nêu.

Lần gần nhất Trung Quốc tiến hành một vụ thử tên lửa đạn đạo xuyên lục địa là vào năm 2024. Vụ phóng hiếm hoi khi đó cũng vấp phải phản ứng từ nhiều quốc gia trong khu vực.