Vị danh tướng nào truyền thụ võ thuật cho Thiếu Lâm Tự?

Từ Võ tiến sĩ đến Thiếu Lâm Tự

Đó là Du Đại Du (1503-1580), người tề danh với Thích Kế Quang là "Du long Thích hổ" giai đoạn thời vua Minh Thế Tông của Trung Quốc. Ngoài công trạng quân sự, Du Đại Du còn nổi tiếng là một cao thủ võ học, từng dạy võ thực chiến cho Thiếu Lâm Tự.

Nhiều sử gia võ thuật công nhận Thích Kế Quang chính là danh tướng giỏi võ nhất lịch sử Trung Hoa, thể hiện qua gia tài đồ sộ mà ông để lại cho hậu thế, chủ yếu nằm trong tác phẩm "Kỷ hiệu tân thư".

Nhưng trước khi tên tuổi Thích Kế Quang nổi lên trong các chiến dịch dẹp Oa khấu (cướp biển từ Nhật Bản), nhà Minh đã có một võ tướng cũng rất nổi tiếng về tư tưởng "cuồng võ", đó là Du Đại Du. 

Du Đại Du là con cháu đời thứ 7 danh tướng Du Mẫn từng theo Chu Nguyên Chương đánh dẹp thiên hạ, nhưng đến đời ông gia cảnh lại sa sút. 

Bản tính hiếu võ, Đại Du theo học một vị võ sư nổi tiếng thời bấy giờ là Lý Lương Khâm, rồi thi đỗ Võ tiến sĩ trong Hội thi Võ cử do triều đình tổ chức vào năm 32 tuổi. Cuộc đời binh nghiệp của ông bắt đầu từ đó.

Ông từng cầm quân ở Hải Nam, Quảng Đông, Quảng Tây, Chiết Giang, Phúc Kiến và khu vực biên giới phía bắc, nổi tiếng nhất với các chiến dịch chống Oa khấu và hải tặc tại vùng duyên hải đông nam Trung Quốc.

Ngoài tài cầm quân, Du Đại Du còn nổi tiếng là người hiếu võ, thông thạo "thập bát ban võ nghệ". Đây là điều dễ hiểu khi vị đại tướng quê Phúc Kiến xuất thân từ hội thi Võ cử.

Mảng võ thuật nổi bật nhất của Du Đại Du là trường côn. Ông từng biên soạn một bộ binh thư có tên Chính khí đường tập, trong đó lại có một phần riêng về võ thuật tên "Kinh Sở kiếm kinh".

Tên bộ sách này dễ khiến người đọc nghĩ về kiếm pháp. Nhưng theo học giả Meir Shahar -  người chuyên nghiên cứu lịch sử Thiếu Lâm và võ thuật Trung Quốc, nội dung chủ đạo của "Kinh Sở kiếm kinh" là về côn pháp. 

Tác phẩm của Du Đại Du thậm chí được Thích Kế Quang, người trẻ hơn ông 20 tuổi đưa vào Kỷ hiệu tân thư, thừa nhận là một tác phẩm võ thuật - binh thư xuất sắc.  

Với Du Đại Du, côn không chỉ là một loại binh khí. Đó là công cụ căn bản để luyện khoảng cách, bộ pháp, thời điểm ra đòn, sự phối hợp của hai tay và khả năng phát lực toàn thân. 

Khi nắm được nguyên lý dùng côn, binh sĩ có thể chuyển sang học thương, đao hoặc những trường binh khí khác thuận lợi hơn.

Côn gỗ cũng phù hợp với huấn luyện đối kháng trong quân đội vì ít gây thương tích nghiêm trọng hơn đao, thương thật. 

Qua những bài tập hai người, binh sĩ có thể luyện phản xạ, sức mạnh và khả năng tiến thoái mà không phải biến mỗi buổi huấn luyện thành một cuộc chiến bằng vũ khí sắc bén.

Vì là tài liệu quân sự, cả Chính khí đường tập lẫn Kỷ hiệu tân thư không được lưu truyền rộng rãi. Công phu võ thuật của Du Đại Du chủ yếu được biết đến qua các giai thoại về Thiếu Lâm Tự, khi ông góp phần xây dựng, chỉnh lý hệ thống côn pháp của các võ tăng nơi đây.

Người thay đổi võ thuật Thiếu Lâm

Khoảng năm 1560-1561, trên đường từ Vân Trung ở phía bắc đi xuống phương nam, Du Đại Du ghé chùa Thiếu Lâm ở Hà Nam. Ông từng nghe danh nơi đây sở hữu côn pháp được truyền lại như một tuyệt kỹ nên muốn tận mắt kiểm chứng.

Tại đây, vị danh tướng nổi tiếng hiếu võ đã có dịp "thọ giáo" côn pháp trứ danh của Thiếu Lâm. Nhưng hết thảy các võ tăng trong chùa đều không khiến Đại Du hài lòng.

Theo tài liệu của sử gia phương Tây Stanley Henning, vị võ tướng nhận thấy côn pháp của Thiếu Lâm Tự khi đó quá thiếu tính thực chiến, chủ yếu chỉ để biểu diễn đẹp mắt. 

Đích thân Du Đại Du đã cầm côn bước ra thị phạm cho các nhà sư Thiếu Lâm, phô diễn thế nào là côn pháp hữu dụng trên chiến trường.

Trụ trì Thiếu Lâm sau đó ngỏ ý muốn học côn pháp của Du Đại Du. Để tăng tính thực tế, nhà chùa chọn hai tăng nhân trẻ, khỏe và can đảm là Tông Kình và Phổ Tòng, cho theo đoàn quân của ông xuống miền nam.

Theo sử liệu nhà Minh, Tông Kình và Phổ Tòng không chỉ theo học rồi về. Họ sống ngay trong quân doanh và được Du Đại Du huấn luyện hơn 3 năm, rồi mới quay lại Thiếu Lâm Tự.

Khoảng 13 năm sau, Tông Kình tìm gặp Du Đại Du tại Thần Cơ doanh ở Bắc Kinh, báo tin Phổ Tòng đã qua đời, nhưng côn quyết của vị võ tướng đã được truyền lại cho nhà chùa, và hơn 100 tăng nhân Thiếu Lâm đã thông thạo bộ côn pháp này.

Câu chuyện trên tuy ít nhiều pha chất giai thoại, vẫn được ghi lại trong nhiều tư liệu đời nhà Minh và được các sử gia phương Tây công nhận. Thậm chí tại Thiếu Lâm Tự còn có văn bia ghi lại chuyện này. 

Các tư liệu thời Minh cho thấy côn thuật Thiếu Lâm đã nổi tiếng trước chuyến viếng thăm của Du Đại Du. Nhưng phải sau chuyến viếng thăm của vị danh tướng, hệ thống côn pháp nhà chùa mới thực sự tiếp thu các nguyên lý thực chiến.

Ngoài Thiếu Lâm Tự, Du gia côn pháp còn để lại một nhánh riêng trong làng võ Trung Hoa. Nhà nghiên cứu võ thuật Đường Hào cho rằng thế côn Ngũ Hổ Lan nổi tiếng ít nhiều kế thừa từ Du gia côn.

Còn sử gia võ thuật Meir Shahar xác nhận những giả thuyết Du Đại Du truyền thụ võ thuật cho Thiếu Lâm là chuẩn xác. Ông tham khảo một số tài liệu côn pháp Thiếu Lâm ngày nay, và nhận thấy sự tương đồng về côn pháp Du gia được ghi lại trong "Kỷ hiệu tân thư" mà Thích Kế Quang biên soạn. 

Và quan trọng hơn cả, nhiều khả năng bộ côn pháp Du Đại Du truyền thụ lại cho Thiếu Lâm cũng đã thay đổi ít nhiều hệ thống võ học của ngôi cổ tự tại Hà Nam. 

Theo Shahar, các võ tăng trong chùa dù luyện võ cả đời vẫn hầu như không có kinh nghiệm thực chiến, và càng chưa từng nếm trải qua mùi vị chiến trường. 

Chính vì vậy, việc có một võ tướng tiếp cận và truyền thụ một bộ côn pháp được huấn luyện trong quân đội đã tăng đáng kể tính thực chiến cho võ thuật Thiếu Lâm Tự.