TP HCMÔng Hào, 58 tuổi, viêm phổi hít do dịch dạ dày trào ngược lên thực quản rồi đi vào đường thở sau nhiều tháng ho.
ThS.BS Lê Trung Cường, khoa Nội Tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết SpO2 (lượng oxy trong máu) của người bệnh đạt 93%, đau vùng thượng vị có thể tổn thương hô hấp đi kèm bệnh lý tiêu hóa.
Ông Hào bị trào ngược dạ dày thực quản kéo dài, giãn phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, di chứng teo lưỡi, nuốt khó sau xạ trị ung thư vòm họng. Các yếu tố này làm suy giảm phản xạ nuốt và bảo vệ đường thở, khiến thức ăn hoặc dịch dạ dày dễ "đi lạc" vào phổi gây tổn thương phổi, dẫn đến viêm phổi hít và suy hô hấp cấp.
Kết quả xét nghiệm ghi nhận CRP (chỉ số đánh giá mức độ viêm) tăng 104 mg/L, gấp 20 lần giới hạn thông thường. Kết quả chụp CT cho thấy phổi người bệnh có đám mờ hai bên, phù hợp với chẩn đoán viêm phổi tiến triển.
Phác đồ điều trị cho người bệnh gồm kháng sinh mạnh đường tĩnh mạch phối hợp, thuốc giảm tiết axit dạ dày, thuốc tạo lớp bảo vệ niêm mạc, thuốc long đàm, khí dung giãn phế quản. Người bệnh tập vật lý trị liệu hô hấp, tập nuốt để cải thiện chức năng bảo vệ đường thở.
Bác sĩ Cường tư vấn cho ông Hào về kiểm soát bệnh nền trong lần tái khám. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Sau ba ngày điều trị, triệu chứng cải thiện dần, người bệnh giảm khó thở và giảm ho. Tuy nhiên, phổi vẫn có tổn thương mạn tính cùng dấu hiệu gợi ý tình trạng hít dịch dạ dày kéo dài, tái phát trên nền trào ngược và rối loạn nuốt. Các kết quả hình ảnh học ghi nhận thực quản giãn, làm tăng nguy cơ dịch tiêu hóa trào ngược lên cao và đi vào đường thở.
Bên cạnh đó, bác sĩ ghi nhận người bệnh nhiễm nấm Aspergillus trên nền phổi tổn thương mạn tính. Êkíp bổ sung thuốc kháng nấm và dùng corticoid liều kiểm soát để giảm viêm đường thở. Tình trạng này thường gặp ở người có bệnh phổi mạn tính điều trị kéo dài, khi miễn dịch suy giảm tạo điều kiện cho vi sinh vật cơ hội phát triển.
Sau hơn một tuần điều trị, người bệnh ăn uống trở lại, giảm ho sặc và hô hấp ổn định hơn.
Theo bác sĩ Cường, các dấu hiệu như ho kéo dài sau ăn, thường xuyên ho sặc, khò khè, viêm phổi tái phát hoặc nuốt khó không nên xem nhẹ. Người bệnh cần được khám sớm để xác định nguyên nhân và điều trị phù hợp.
Bác sĩ cũng khuyến cáo người có triệu chứng trào ngược kéo dài hoặc ho không rõ nguyên nhân không nên tự dùng thuốc trong thời gian dài. Việc phát hiện sớm giúp kiểm soát bệnh hiệu quả, hạn chế nguy cơ viêm phổi hít và suy hô hấp.
Nhật Thành
*Tên người bệnh đã được thay đổi
Độc giả đặt câu hỏi bệnh hô hấp tại đây để bác sĩ giải đáp
